ÇİLEK (Fragaria x ananassa Duch.) BİTKİSİNDE FOLİK ASİT UYGULAMALARININ VERİM VE KALİTEYE ETKİSİ

Öz

Çilek yetiştiriciliğinde folik asit uygulamalarının verim ve kalite kriterleri üzerine etkilerinin araştırıldığı bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırma seralarında “tesadüf blokları deneme desenine” göre dört tekerrürlü olarak hazırlanan saksılarda gerçekleştirilmiştir. Çalışma materyali olarak “Albion” çilek çeşidi tercih edilmiştir. Saksılara 0 mM (kontrol), 20 mM, 40 mM, 80 mM folik asit dozlarını dikimden 30, 60 ve 90 gün sonrasında karşılaştırmaları yapılmak üzere oluşturulan sera denemesinin hasat sonrası elde edilen veri ortalamalarına göre; en yüksek meyve boyu (29,51 mm) 30.gün 80 mM uygulamasından, en yüksek meyve eni (22,10 mm) 30.gün 20 mM uygulamasından, en yüksek SÇKM (%13,3) 90.gün 20 mM uygulamasından, en yüksek рH ( 3,46 pH), 90.gün 40 mM uygulamasından, en yüksek ortalama meyve ağırlık (8,01 g bitki-1 ) 30.gün 20 mM elde edilmiştir. En düşük veri ortalamalarına göre; en düşük meyve boyu (26,07 mm) 60.gün 0 mM uygulamasından, en düşük meyve eni (20,10 mm) 90.gün 40 mM uygulamasından, en düşük SÇKM (% 9,9) 30.gün 40 mM uygulamasından, en düşük рH (3,03 pH) 90.gün 80 mM uygulamasından, en düşük ortalama meyve ağırlık (6,14 g bitki-1) 60.gün 0 mM elde edilmiştir. Folik asit uygulama sonuçlarının meyve ağırlığına olan etkisi incelendiğinde, 20 mM folik asit uygulamasının, dikimden 30 gün sonra uygulanması ile optimum değerler alınmış olup, uygun koşullarda yetiştirilen bitkilere uygulanmasıyla başarılı sonuçlar alınabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çilek
• folik asit
• kalite
• verim

Effects of Folic Acid Applications on Yield and Quality in Strawberry (Fragaria × ananassa Duch.)

Abstract

This study, which investigated the effects of folic acid applications on yield and quality criteria in strawberry cultivation, was carried out in pots prepared according to the "randomized block design" with four replications in the research greenhouses of Erciyes University Faculty of Agriculture. “Albion” strawberry variety was chosen as the study material. According to the average data obtained after harvest of the greenhouse experiment established to compare the doses of 0 mM (control), 20 mM, 40 mM, 80 mM folic acid in pots 30, 60 and 90 days after planting; the highest fruit length (29.51 mm) was obtained from 80 mM application on the 30th day, the highest fruit width (22.10 mm) was obtained from 20 mM application on the 30th day, the highest TSS (%13.3) was obtained from 20 mM application on the 90th day, the highest рH (3.46 pH) was obtained from 40 mM application on the 90th day, and the highest average fruit weight (8.01 g plant-1) was obtained from 20 mM on the 30th day. According to the lowest data averages; the lowest fruit length (26.07 mm) was obtained from 0 mM application on the 60th day, the lowest fruit width (20.10 mm) was obtained from 40 mM application on the 90th day, the lowest TSS (% 9.9) was obtained from 40 mM application on the 30th day, the lowest рH (3.03 pH) was obtained from 80 mM application on the 90th day, the lowest average fruit weight (6.14 g plant-1) was obtained from 0 mM on the 60th day. When the effect of folic acid application results on fruit weight was examined, optimum values were obtained with the application of 20 mM folic acid 30 days after planting, and it is thought that successful results can be obtained by applying it to plants grown under suitable conditions.

Keywords

• Strawberry
• folic acid
• quality.
• yield

References

1. Ağaoğlu, Y., 1986. Üzümsü Meyveler. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 290, Ders kitabı: 143, Ankara Aksoy M. (2020). “Folat, Folik Asit veya Folisin”, Beslenme Biyokimyası, Ankara.
2. Bankaoğlu, İ., 2017. Giresun İli Çamoluk İlçesinde Yüksek Tünel Altında Yetiştirilen Bazı Çilek Çeşitlerinin Verim ve Kaliteye Özelliklerinin Belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu.
3. Başlı, M., Aksu, H., 2019. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 28(3):220-226.
4. Berdalıev, S., 2019. Taze Fide Üretim Yerlerinin Kısa Gün Çilek Çeşitlerinde Çiçeklenme Zamanlarına Etkileri. Yüksek lisans tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Yayınlanmamış), Niğde.
5. Bilgin, J., 2021. The effects of salicylic, folic and ascorbic acid treatment on shelf life quality of broccoli florets. Journal of Agricultural Production 2(1): 7-15.
6. FAO, 2023. Crop sand livestock products. Food and Agriculture Organization of the United Nations https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Erişim tarihi.:10.03.2025)
7. Farouk, S., ve Qados, A. M. A., 2018. Enhancing seed quality and productivity as well as physio-anatomical responses of pea plants by folic acid and/or 89 hydrogen peroxide application. Scientia Horticulturae 240: 29-37.
8. Geçer, M. K., Gündoğdu, M., Başar, G., 2018. Bazı Çilek Çeşitlerinin Merzifon (Amasya) Ekolojisindeki Verim Durumlarının Tespiti. Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech 8(2): 11-15.

9. Godfrey, P. S. A., Toone, B. K., Carney, M. W. P., 1990. Enhancement of recovery from psychiatric illness by methylfolate Lancet: 392-394.
10. Hancock, J. F., 1999. Strawberries crop production science in horticulture. CABI, Publishing, Oxon, Uk 109-112.
11. Hancock, J.F., Scott, D.H., ve Lawrence, F.J., 1996. Strawberries. In: J. Janıck, (J.N. Moore, Edts.) , Fruit Breeding: Vine and Small Fruits. John Wiley & Sons, Inc., 2:419–470.
12. Massimi, M., Radócz, L., ve Csótó, A., 2023. Impact of organic acids and biological treatments in foliar nutrition on tomato and pepper plants. Horticulturae 9(3): 413.
13. Mısır, D., 2016. Bazı Çilek Çeşitlerinin Adaptasyonu. Yüksek lisans tezi, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
14. Mosa, W. F., Salem, M. Z., Al-Huqail, A. A., ve Ali, H. M., 2021. Application of glycine, folic acid, and moringa extract as bio-stimulants for enhancing the production of ‘Flame Seedless’ grape cultivar. Bioresources16(2): 3391.
15. Moulik, N. R., Kumar, A., ve Agrawal, S., 2017. Folic acid, one-carbon metabolism & childhood cancer. Indian Journal of Medical Research 146(2): 163-174.
16. Raeisi, J., Pakkish, Z., ve Saffari, V. R., 2017. Efficiency of folic acid in improving yield and fruit quality of strawberry. Journal of Plant Physiology and Breeding 7(1): 15-25.
17. Staudt, G. (1989). The species of Fragaria. The taxanomy and geographical distribution. Acta Horticulturae 439: 55-62
18. Tarı, O., 2021. Topraksız Tarımda Bazı Çilek Çeşitlerinin Perdormansları. Yüksek lisans tezi Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
19. TÜİK, 2024. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1 Uretim/Istatistikleri/2021/37249/ (Erişim Tarihi: Mart 2025)
20. Yılmaz, H., 2009. Çilek Hasad Yayıncılık, 348 s,İstanbul.
21. Yiğit, E., 2022. Şırnak Yöresinde Organik Çilek Yetiştiriciliğinin Yaygınlaştırılması, Yüksek lisans tezi, Şırnak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Yayımlanmış), Şırnak.