Sigara Kullanan Üniversite Öğrencilerinin Öz-yeterlilikleri ile Bağımlılık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

This study aimed to determine the relationship between self-efficacy and addiction levels among university students who smoke. This descriptive, correlational study was conducted with 271 university students. Data were collected via face-to-face surveys using a random sample selection method. A Personal Information Form, the Fagerström Nicotine Dependence Test, and the Self-Efficacy Scale were used to collect data. Data were analyzed using number, percentage, means, independent samples t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis. The mean age of the participating university students was 22.05±2.90, and 58.3% were female. The total mean score of the participating university students on the Fagerström Nicotine Dependence Test was 3.49±2.56. It was determined that 36.9% of the participants had very low nicotine dependence, 29.2% had low nicotine dependence, 9.6% had moderate nicotine dependence, 17.7% had high nicotine dependence, and 6.6% had very high nicotine dependence. The students' total mean score on the Self-Efficacy Scale was determined to be 50.03±21.73. A weak negative correlation was found between the university students' mean Fagerström Nicotine Dependence Test score and the Self-Efficacy Scale (p<0.05). Male students had higher Fagerström Nicotine Dependence Scale scores than female students (p<0.05). The difference between university students' socioeconomic status and their mean Fagerström Nicotine Dependence Scale scores was found to be statistically significant (p<0.05). Furthermore, a statistically significant and positive correlation was found between duration of smoking, number of cigarettes smoked daily, and weekly cigarette consumption, and nicotine dependence (p<0.05). Consequently, the majority of university students have a low level of nicotine dependence. Their self-efficacy is also below average. As students' dependence level increases, their self-efficacy levels decrease. It is recommended that initiatives be implemented to increase students' self-efficacy and reduce cigarette use.

Bu çalışma ile sigara kullanan üniversite öğrencilerinin öz-yeterlilikleri ve bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ilişki arayıcı türdeki bu çalışma 271 üniversite öğrencisiyle yapılmıştır. Araştırma verileri yüzyüze anket yöntemi ile gelişigüzel örnek seçim yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Öz-yeterlilik ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, bağımsız gruplarda t testi, ANOVA ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan üniversite öğrencilerinin yaş ortalaması 22.05±2.90 olup, %58.3’ü kadındır. Çalışmaya katılan üniversite öğrencilerinin Fagerström nikotin bağımlılık testi ölçeği toplam puan ortalaması 3.49±2.56’dır. Katılımcıların %36.9’unun çok düşük, %29.2’sinin düşük, %9.6’sının orta düzeyde, %17.7’sinin yüksek ve %6.6’sının ise çok yüksek düzeyde nikotin bağımlılığına sahip olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin Öz-yeterlilik Ölçeği toplam puan ortalamasının 50.03±21.73 olduğu belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerinin Fagerström nikotin bağımlılık testi puan ortalaması ile Öz-yeterlilik ölçeği arasında negatif yönlü zayıf düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Erkek öğrencilerin Fagerström Nikotin Bağımlılık ölçeği puan ortalaması kadın öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Üniversite öğrencilerinin sosyoekonomik durumu ile Fagerström Nikotin Bağımlılık ölçeği puan ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca sigara kullanma süresi, günlük içilen sigara sayısı ve haftalık sigara tüketimi ile nikotin bağımlılığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak üniversite öğrencilerinin çoğunluğu düşük nikotin bağımlılık düzeyine sahiptir. Öz-yeterlilikleri de ortalamanın altındadır. Öğrencilerin bağımlılık düzeyi arttıkça öz-yeterlilik düzeyleri azalmaktadır. Öğrencilerin öz-yeterlilik düzeylerini artırıcı ve sigara kullanımını azaltmaya yönelik uygulamaların yapılması önerilmektedir.