Sürdürülebilir Kalkınma Bağlamında Teknolojik İlerlemenin Değerlendirilmesi: Toplum 5.0

Öz

Bilgi ve iletişim çağının getirdiği inovatif yaklaşımlar her geçen gün daha da yaygın hale gelmektedir. Ülkelerin endüstriyel süreçlerini, sürdürülebilir teknolojik alt yapı ile devam ettirmeleri hem sektörlere hem de toplumsal refaha katkı sağlamaktadır. Üretim teknolojilerinde gerçekleşen Endüstri 4.0’ın çıktılarından yararlanan Toplum 5.0’da toplumsal refaha, sosyal sorumluluğa ve tüm alanlardaki sürdürülebilir iyileştirmelere odaklanmaktadır. Sanayi devrimi ile başlayan ve Toplum 5.0 ile devam eden dönüşüm süreçleri ve teknolojik ilerlemeler; sürdürülebilir ekonomik koşullar, toplumların sosyal yaşamları ve refahları, hükümetler ve politika yapıcılar için önem arz etmektedir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yürütülen ve sürdürülebilir kalkınma amaçları kapsamında ele alınan teknolojik ilerlemeler, küresel çapta yeni istihdam alanları, enerji verimliliğini artırma gibi ekonomik ve çevresel sorunlara kalıcı çözümler bulabilmek için önemli bir yol olarak görülmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, BM sürdürülebilir kalkınma hedeflerinden biri olan teknolojik ilerleme bağlamında ülkelerin Toplum 5.0’a ulaşma düzeylerini tespit etmektir. Bu amaçla ülkelerin Toplum 5.0 bağlamında hangi ülkelerle benzer özellikler gösterdiği ve gruplandığı araştırılmaktadır. Çalışmada 19 ülke için 2021 yılı verileri kullanılarak hiyerarşik ve hiyerarşik olmayan kümeleme analizi yapılarak iki yöntem sonuçları karşılaştırılmıştır. Hiyerarşik kümeleme analizi sonucunda 19 ülke dört kümede sınıflanırken hiyerarşik olmayan kümeleme analizi sonucunda ülkeler 2 kümede sınıflanmaktadır. Hiyerarşik kümeleme analizinin daha tutarlı sonuçlar verdiği düşünülmektedir. Buna sonuçlara göre Rusya ve Türkiye bir kümede gruplanırken, Çin tek başına bir kümede, Hindistan tek başına bir kümede yer almaktadır. Analize dâhil edilen diğer 15 ülke ise bir kümede gruplanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Toplum 5.0
• Endüstri 4.0
• Sürdürülebilir Kalkınma
• Teknolojik İlerleme

Assessment of Technological Progress in the Context of Sustainable Development: Society 5.0

Abstract

Innovative approaches brought by the information and communication age are becoming more common day by day. The fact that countries continue their industrial processes with a sustainable technological infrastructure contributes to both sectors and social welfare. Benefiting from the outputs of Industry 4.0 realized in production technologies, and Society 5.0 focuses on social welfare, social responsibility, and sustainable improvements in all areas. The transformation processes and technological advances, which started with the Industrial Revolution and continued with Society 5.0, are important for sustainable economic conditions, social lives, and welfare of societies, governments, and policymakers. Technological advances, carried out by the United Nations Development Program and considered within the scope of sustainable development goals, are seen as an important way to find permanent solutions to economic and environmental problems, such as new employment areas and increasing energy efficiency on a global scale. In this context, the study aims to determine the level of countries' achievement of Society 5.0 in the context of technological progress, which is one of the UN sustainable development goals. For this purpose, which countries have similar characteristics and are investigated and grouped with them in the context of Society 5.0. In the study, hierarchical and non-hierarchical clustering analysis was performed using 2021 data for 19 countries and the results of the two methods were compared. As a result of hierarchical clustering analysis, 19 countries are classified into four clusters, while due to non-hierarchical clustering analysis, countries are classified into two clusters. Hierarchical cluster analysis is thought to provide more consistent results. According to the results, Russia and Turkey are grouped in one cluster, while China is grouped in a single cluster and India in a single cluster. The other 15 countries included in the analysis are grouped in a cluster.

Keywords

• Society 5.0
• Industry 4.0
• Sustainable Development
• Technological Advancements

Kaynakça

1. Acet, H. & Koç, Ş. (2020). Dördüncü Sanayi Devrimi’nin (Endüstri 4.0) Dünyaya ve Türkiye’ye Ekonomik Yansımaları. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(58), 2243-2256.
2. Akın, N., Mayatürk Akyol, E. & Sürgevil Dalkılıç, O. (2021), Akademik Yayınlar Işığında Toplum 5.0 Kavramına İlişkin Bir Değerlendirme. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(2), 577-593.
3. Akman, A. Z. (2023). Toplum 5.0 Yapılanmasında Dijital Dönüşüm ile Örgüt Kültürü Etkileşiminin Yeri: Bir Alan Araştırması. Doktora Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Ar, H. & Çelik Uğuz, S. (2017). Küresel Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinde Turizmin Rolü: Türkiye Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 49(10), 521-530.
5. Arı, E. S. (2021). Süper Akıllı Toplum: Toplum 5.0. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 455-479.
6. Aydınbaş, G. & Erdinç, Z. (2022). Toplum 5.0 Bağlamında Mutluluk ile İlişkilendirilen Faktörlerin Panel Veri Kanıtları. ODÜSOBİAD, 12(3), 2081-2104.
7. Demir, K. A., Döven, G. & Sezen, B. (2019). Industry 5.0 and Human-Robot Co-Working. Procedia Computer Science, 158, 688-695.
8. Dombrowski, U. & Wagner, T. (2014). Mental Strain as Field of Action in the 4th Industrial Revolution. Procedia Cirp, 17, 100-105.

9. Duman, C. M. (2022). Toplum 5.0: İnsan Odaklı Dijital Dönüşüm. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 82, 309-336.
10. Ferreira, C. M. & Serpa, S. (2018). Society 5.0 and Social Development. Management and Organizational Studies, 5(4), 26-31.
11. Fukuda, K. (2020). Science, Technology and Innovation Ecosystem Transformation Toward Society 5.0. International Journal of Production Economics, 220, 107460.
12. Fukuyama, M. (2018); Society 5.0: Aiming for a New Human-Centered Society. Japan Economic Foundation, 47-50.
13. Gökten, O. P. (2018). Karanlıkta Üretim: Yeni Çağda Maliyetin Kapsamı. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20(4), 880-897.
14. Harayama, Y. (2017). Society 5.0: Aiming for a New Human-Centered Society. Hitachi Review, 66(6), 8-13.
15. Hermann, M., Pentek, T. & Otto, B. (2016). Design Principles for Industrie 4.0 Scenarios. 2016 49th Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS) (3928-3937). IEEE.
16. Özsoylu, A. F. (2017). Endüstri 4.0. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 41-64.
17. Roblek, V., Meško, M., Bach, M. P., Thorpe, O. & Šprajc, P. (2020). The Interaction Between Internet, Sustainable Development, and Emergence of Society 5.0. Data, 5(3), 80.
18. Saracel, N., Aksoy, I. (2020). Toplum 5.0: Süper Akıllı Toplum. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 9(2), 26-34.
19. Seydioğulları, H. S. (2013). Sürdürülebilir Kalkınma için Yenilenebilir Enerji. Planlama Dergisi, 23(1).
20. Shiroishi, Y., Uchiyama, K. & Suzuki, N. (2018). Society 5.0: For Human Security and Well-Being. Computer, 51(7), 91-95.
21. Şahin, Ö. U. (2021). Toplum 5.0 ve Kamu Hizmeti: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme. Journal of Awareness (JoA), 6(4), 229-246.
22. Şahinöz, A. (2019). Sürdürülemeyen “Sürdürülebilir Kalkınma”. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 77-101.
23. United Nations. (2020). The 17 Goals-Sustainable Development Goals. https://sdgs.un.org/goals (13.08.2023).
24. Ünal, S. & Dımışkı, E. (1999). UNESCO-UNEP Himayesinde Çevre Eğitiminin Gelişimi ve Türkiye’de Ortaöğretim Çevre Eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(17), 142-154.
25. UNDP. www.undp.org (10.08.2023).
26. Yıldız, A. (2018). Endüstri 4.0 ve Akıllı Fabrikalar. Sakarya University Journal of Science, 22(2), 546-556.