Yüzeysel Bir Radikallik Bağlamı Olarak Woke Hareketi

Öz

Kimlik siyasetinin 1960’lar ile politik alanın en önemli tartışma nesnelerinden biri olması ve bu tartışmaların muhalif habitusu ikiye bölmesi gözlemlenebilir bir olgudur. Bununla birlikte özellikle 2010’larla başlayan, sosyal medyanın aracılığıyla hızlanan ve yaygınlaşan başka bir tür muhalefet biçiminin yeni kamusal alanlarda kendini gösterdiğini gözlemliyoruz. Woke (Uyanış) aktivizmi olarak adlandırılan bu hareket bir tür hiper-kimlik siyaseti ile ciddi destekçiler bulurken öte taraftan özellikle kullandıkları yöntemlerle ilgili olarak sert bir biçimde eleştiriliyorlar. Woke taraftarları, toplumsal cinsiyet normları, etnik aidiyet, göç ve çevre gibi sorunlar hakkında son derece duyarlıyken bu duyarlılığın dile getiriliş pratikleri öteki politik gruplar tarafından sorunsallaştırılmaktadır. Bu hiper-kimlik hareketinin üyeleri, özellikle sosyal medya kullanıcılarının kamuya açık olarak ifade ettikleri görüşleri hem içerik hem de seçilen sözcükler bağlamında sürekli eleştirmekte ve Woke filtresine takılanlar için yine sosyal medyada yoğun bir eleştiri fırtınası başlatmaktadırlar. Son kertede literatüre “iptal etmek” olarak geçen bu süreç, fail için geri dönülmez bir aşamaya geçebilmekte ve tüm yaşamını etkileyebilmektedir. Bu bağlamda biz çalışmamızda Woke aktivizminin belirli bir çerçevesini oluşturmaya çalışacağız. Bu çerçeve, Woke’un kavramsal olarak konumlandığı yerin tarihsel dinamikleri ve özellikle kavrama yönelik eleştirilerle oluşturulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Woke
• Politik Doğruculuk
• İptal Kültürü

The Woke Movement as a Superficial Context of Radicalism

Öz

It is an observable phenomenon that identity politics has been one of the most important objects of debate in the political sphere since the 1960s, and these debates have divided the oppositional habitus into two. On the other hand, we observe that another form of opposition, which accelerated and became widespread through the instrumentality of social media, especially starting in the 2010s, has manifested itself in new public spaces. While this movement, called Woke activism, finds serious supporters with a kind of hyper-identity politics, they are harshly criticized, especially regarding the methods they use. While Woke supporters are highly sensitive to issues such as gender norms, ethnicity, migration, and the environment, the way in which this sensitivity is expressed is problematized by other political groups. Members of this hyper-identity movement constantly critique the views expressed publicly by social media users, especially in terms of both content and choice of words and launch an intense storm of criticism on social media for those who are caught in the Woke filter. Ultimately, this process, which is referred to in the literature as "canceling," can take an irreversible step for the perpetrator and affect his/her entire life. In this context, we will try to establish a specific framework of Woke activism. This framework will be constructed through the historical dynamics of the conceptual positioning of Woke activism and especially through critiques of the concept.

Anahtar Kelimeler

• Woke
• Political Correctness
• Cancel Culture

Kaynakça

1. Anderson, P. (2007). Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler. B. Aksoy (Çev.). İstanbul: Birikim Yayınevi.
2. Avakian, B. (2021). Faşist Deliliği ve “Uyanık Halk” Çılgınlığı: Yeni Bir İki Miadı Dolmuşlar. https://yenikomunizm.com/fasist-deliligi-ve-uyanik-halk-cilginligi-yeni-bir-iki-miadi-dolmuslar/#respond (20.06.2023).
3. Baker, B. (2023). Orwell's 1984 Revisited: Woke Vocabulary and Uncivil Discourse. https://ssrn.com/abstract=4603000
4. Bauman, Z. & Lyon, D. (2016). Akışkan Gözetim. E. Yılmaz (Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
5. Bora, T. (2023). Kamusal Entelektüel. https://birikimdergisi.com/haftalik/11500/kamusal-entelektuel (29.09.2023).
6. Brown, W. (2021). Neoliberalizmin Harabelerinde. B. Doğan (Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
7. Cammaerts, B. (2022). The Abnormalisation of Social Justice: The ‘Anti-Woke Culture War’ Discourse in the UK. Discourse & Society. 33(6) 730-743.
8. De Cauter, L. (2016). Small Anatomy of Political Melancholy. Crisis and Critique, 3(2), 95-113.

9. Dündar, B. İ. (2021). Hakikatin Sırtındaki Yük: Siyaseten Doğruculuk. B. Özçelik. (Ed.), Hakikat Sonrası Siyaset, Felsefe, Medya, Uluslararası İlişkiler (147-185). Ankara: Nika Yayınevi.
10. Eagleton, T. (2005). Lend Me a Fiver. https://www.lrb.co.uk/the-paper/v27/n12/terry-eagleton/lend-me-a-fiver (25.10.2023).
11. Evren, S. (2022). Ahlâklı, Ahlâksız ve Woke: Yazar, Sanatçı ve Yönetmen Linçlerinin Açtığı Neo-Sansür Yolu. https://birikimdergisi.com/guncel/11066/ahlakli-ahlaksiz-ve-woke-yazar-sanatci-ve-yonetmen-linclerinin-actigi-neo-sansur-yolu (20.10.2023)
12. Foucault, M. (2012). İktidarın Gözü: Seçme Yazılar-4. I. Ergüden (Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
13. French, N. (2023). Marksizm “Woke”luk Demek Değildir, Zulme Karşıysanız Marksist Olmalısınız. K. N. Yılmazer (Çev.). https://www.ivmehareketi.com/2023/06/09/marksizm-wokeluk-demek-degildir-zulme-karsiysaniz-marksist-olmalisiniz-nick-french-kubra-nil-yilmazer/ (30.08.2023).
14. Geuss, R. (2018). Habermas ve Frankurt Okulu. F. Keskin (Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
15. Gülenç, K. (2016). Frankfurt Okulu: Eleştiri, Toplum ve Bilim. İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
16. Han, B. C. (2020). Şiddetin Topolojisi. D. Zaptçıoğlu (Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
17. Harvey, D. (1999). Postmodernliğin Durumu. S. Savran (Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
18. Hayes, C. (2023). To be Woke, You Must be Awake: A Critical Response to White Liberals. International Journal of Qualitative Studies in Education, 36(8), 1521–1525.
19. Howie, L. J. (2022). Ideology! the Fetishes and Disavowals of the Woke and the Conspiratorial. International Journal of Zižek Studies. 16(1), 1-25.
20. Jäger, A. (2022). How the World Went from Post-Politics to Hyper-Politics. Tribune Magazine, 3, 2022.
21. Jameson, F. (2016). Modernizmin İdeolojisi. K. Atakay & T. Birkan (Çev). İstanbul: Metis Yayınları.
22. Kaufmann, E. (2022). The New Culture Wars: Why Critical Race Theory Matters More Than Cancel Culture. Social Science Quarterly, 103(4), 773-788.
23. Lofton, K. (2023). Cancel Culture and Other Myths: Anti-Fandom as Heartbreak. The Yale Review, 111(1), 161-172.
24. Marinovic, I., Cianciaruso, D., & Guttman, I. (2022). Cancel Culture And Social Learning. HEC Paris Research Paper No. ACC-2022-1434.
25. May, T. (2000). Post Yapısalcı Anarşizmin Siyaset Felsefesi. R. G. Öğdül (Çev). İstanbul Ayrıntı Yayınları.
26. Norris, P. (2023a). Cancel Culture: Heterodox Self-Censorship or the Curious Case of the Dog-Which Didn’t-Bark. HKS Faculty Research Working Paper Series RWP23-020. http://ssrn.com/abstract=4516336
27. Norris, P. (2023b). Cancel Culture: Myth or Reality?. Political Studies, 71, 145-174.
28. Pilkington, A. (2021). Political Correctness in a Global Age: The Ethical Implications of a Hegemonic Discourse. N. Miladi (Ed.), Global Media Ethics and the Digital Revolution (15-37). Routledge Research in Journalism.
29. Rectenwald, M. (2019). Libertarianism(s) Versus Postmodernism and ‘Social Justice’ Ideology. The Quarterly Journal of Austrian Economics. 22(2), 122-138.
30. Rehman, J. (2017). İdeoloji Kuramları: Yabancılaşma ve Boyun Eğme Güçleri. Ş. Alpagut (Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
31. Romano, A. (2020a). A history of “wokeness”. https://www.vox.com/culture/21437879/stay-wokewokeness-history-origin-evolution-controversy (15.05.2024)
32. Romano, A. (2020b). Why We Can’t Stop Fighting About Cancel Culture. https://www.vox.com/culture/2019/12/30/20879720/what-is-cancel-culture-explained-history-debate (20.06.2023)
33. Savran, S. (2022). Bencillik Çağı. Devrimci Marksizm Dergisi, 50, 33-70.
34. Sennet, R. (2020). Kamusal İnsanın Çöküşü. S. Durak & A. Yılmaz (Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
35. Shennan, R. (2021). What Does Woke Mean? Definition of Woke Culture in 2023- and What Critics Mean by ‘Woke Police’. https://www.nationalworld.com/whats-on/arts-and-entertainment/what-does-woke-mean-definition-woke-culture-2023-3215758 (15.06.2023)
36. Spillman, J. S. (1995). Glass Lantern, Research Shed Light on 1860 Political Group. Journal of Glass Studies, 37, 140–145.
37. Zizek, S. (2021). ‘Ayık’ ve Gerçek Farkındalık Arasındaki Fark. Ö. Karakaş (Çev.). https://terrabayt.com/dusunce/ayik-ve-gercek-farkindalik-arasindaki-fark/ (10.09.2023)