Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standartlarının (KÜMİ FRS) Diğer Standartlarla (TFRS-BOBİ FRS) Kavramsal Çerçeve ve Finansal Tablolar Açısından Karşılaştırılması

Öz

Ülkemizde standartlaştırmanın ilk adımları 1992 yılında yasallaşıp ve 1994 yılında yürürlüğe giren Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile atılmıştır. Tek Düzen Muhasebe Sistemi ile yürürlüğe giren ve yerel standartlar olarak da nitelendirilebilecek bu sistem, küreselleşmeyle birlikte gereksinimleri karşılamakta yetersiz kalmıştır. Küreselleşmeyle birlikte işletmelerin ulusal pazardan uluslararası pazara açılması, diğer yandan yabancı sermaye yatırımlarının teşvik edilmesi gibi nedenlerle, sistem ulusal boyuttan uluslararası boyuta evrilmiştir. Buna paralel olarak da Avrupa Birliği Ülkeleri’nin 2005 yılından itibaren bankacılık sistemleri için uygulamaya başladığı uluslararası muhasebe standartları, ülkemizde de ilerleyen zamanlarda uygulanmaya başlamıştır. Uluslararası Muhasebe Standartlarının (UMS) altyapısını oluşturmak üzere 2011 yılında Türk Ticaret Yasası değiştirilmiştir. Ardından 2013 yılında Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS), 2018 yılında Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standartları (BOBİ FRS), en son olarak 2023 yılından itibaren Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standartları (KÜMİ FRS) uygulamaya girmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’deki işletmelerin yaklaşık %99,8’ini ilgilendirecek olan KÜMİ FRS’lerin daha önce uygulanmaya başlanmış olan TFRS ve BOBİ FRS’den kavramsal çerçeve ve uygulamada yer alacak finansal tablolar açısından benzerlikleri ile farklılıklarını ortaya koymaktır. Kavramsal çerçeve açısından baktığımızda her üç standartta temel ve destekleyici niteliksel özelliklerden söz etmektedir. Bu anlamda ihtiyaca uygunluk, gerçeğe uygun sunum gibi faydalı finansal bilginin temel özellikleri yanında, anlaşılabilirlik, karşılaştırılabilirlik ve zamanında sunum gibi destekleyici özelliklerden de söz etmişlerdir. Ancak mevcut muhasebe sisteminde (MSUGTT/VUK) bu anlamda açık bir şekilde söz edilmemiştir. Muhasebe bilgi kullanıcıları için önemli veriler sunan finansal tablolarda gerek içerik gerekse tabloların türünde farklılıklar bulunmaktadır. Ayrıca tüm standartlar dipnotlara oldukça önem vermiştir.

Anahtar Kelimeler

• KÜMİ FRS
• BOBİ FRS
• MSUGT/VUK
• TMS/TFRS

Comparison of Financial Reporting Standards for Small and Micro Enterprises (FRS for SMEs ) with Other Standards (TFRS-FRS for LMSEs) in the Conceptual Framework and Financial Statements

Öz

The first steps of standardization in Türkiye were taken with the General Communiqué on Accounting System Application, which was legalized in 1992 and came into force in 1994. This system, which came into force with the Uniform Accounting System and can also be described as a local standard, has become insufficient to meet the requirements of globalization. With globalization, the system has evolved from the national dimension to the international dimension due to reasons such as the expansion of businesses from the national market to the international market and the encouragement of foreign capital investments. In parallel with this, international accounting standards, which the European Union Countries have started to apply to their banking systems since 2005, will also be implemented in our country in the future. The Turkish Commercial Code was amended in 2011 to create the infrastructure for International Accounting Standards (IAS). Then, in 2013, the Turkish Financial Reporting Standards (TFRS); in 2018, the Financial Reporting Standards for Large and Medium Enterprises (FRS for LMSEs); and finally, as of 2023, the Financial Reporting Standards for Small and Micro Enterprises (FRS for SMEs) came into effect. The aim of this study is to reveal the similarities and differences of KUMİ FRS, which will concern approximately 99.8% of the businesses in Türkiye, from the previously implemented TFRS and BOBİ FRS in terms of conceptual framework and financial statements to be included in the application. When we look at the conceptual framework, all three standards mention basic and supporting qualitative features. In this sense, they mentioned the basic features of useful financial information, such as relevance and realistic presentation, as well as supporting features, such as understandability, comparability, and timely presentation. However, this is not clearly mentioned in the current accounting system. There are differences in both the content and type of financial statements that provide important data for accounting information users. In addition, all standards attach great importance to footnotes.

Anahtar Kelimeler

• FRS for SMEs
• FRS for LMSEs
• MSUGT/VUK
• TMS/TFRS

Kaynakça

1. Akbulut, E. & Can, M. E. (2020). Küçük ve mikro işletmeler için finansal raporlama standardı (KÜMİ FRS) taslağı hakkında. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, 63, 85-93.
2. Akdoğan, H. (2017). Geçmişten günümüze muhasebe mesleği ve öğretiminde yaşanan gelişmeler. Siyasal Yayınevi, Ankara.
3. Akdoğan, H. (2020). BOBİ FRS, TFRS/TMS ve VUK karşılaştırmaları. Siyasal Yayınevi, Ankara.
4. Aracı Karataş, N. & Bekçi, İ. (2019). MSUGT, TMS/TFRS ve BOBİ FRS açısından kavramsal çerçeve ve finansal tabloların sunuluşu standartlarının değerlendirilmesi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 12(3), 857-884.
5. Cavlak, H. & Ataman, B. (2023). Türkiye’deki Finansal Raporlama Standartlarının Son Parçası KÜMİ FRS (küçük ve mikro işletmeler için finansal raporlama standardı): Genel değerlendirme ve BOBİ FRS, TFRS ile karşılaştırma. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 225-260.
6. Deloitte (2011). Yeni TTK ve UFRS uyumlu TMS’ye geçiş. https://docplayer.biz.tr/57931-Yeni-ttk-ve-ufrs-uyumlu-tms-ye-gecis.html (Erişim Tarihi: 11.06.2024).
7. Deolitte (2023). KOBİ tanımı ve sınıflandırılmasında değişiklik yapıldı. https://www.verginet.net/dtt/11/Vergi-Sirkuleri-2023-67.aspx, (Erişim Tarihi: 18.03.2024).
8. Ergüden, E. (2023). Yeni finansal raporlama çerçevesi-küçük ve mikro işletmeler için finansal raporlama standardı taslağı (KÜMİ FRS. https://www.halkbankkobi.com.tr/tr/uzmanina-danisin/makaleler/muhasebe-ve-denetim/Yeni-Finansal-Raporlama-Cercevesi-Kucuk-ve-Mikro-Isletmeler-Icin-Finansal-Raporlama-Standardi-Taslagi-KUMI-FRS.html, (Erişim Tarihi:18.03.2024).

9. Güney, S. (2018). Uluslararası muhasebe standartlarının ulusal muhasebe kültürüne etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(1), 87-98.
10. KGK, Kamu Gözetimi Kurumu (2024). KÜMİ FRS, Bölüm 4, Parg. 4.3. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.kgk.gov.tr//Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/KUMI/KUMI_FRS_Kurum_Sitesi_Duyuru_Metni.pdf (Erişim Tarihi: 18.03.2024).
11. KGK, Kamu Gözetimi Kurumu (2024). https://kgk.gov.tr. (Erişim Tarihi: 18.03.2024).
12. Özyürek, H. (2009). Türkiye'de muhasebe ve muhasebe mesleğinin tarihi, muhasebecilerin iş tatmini, beklentileri, karşılaşılan sorunlar. Yüksek Lisans Tezi, Ufuk Üniversitesi, Tez No: 235956.
13. Sevilengül, O. (2007). Genel muhasebe (13. Baskı). Gazi Kitabevi, Ankara.
14. Şenol, H. (2005). Ulusal ve uluslararası muhasebe standartlarına göre varlıkların değerlemesi: SM ve SMMM’lerin uygulama düzeylerinin tespitine yönelik bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tez No: 239682.
15. Taxation İstanbul (2024). Uluslararası finansal raporlama standartları (UFRS) nedir?. https://www.taxationistanbul.com/uluslararasi-finansal-raporlama-standartlari/ (Erişim Tarihi: 18.03.2024).
16. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (2024). Türkiye’nin KOBİ’leri bülteni. https://www.tobb.org.tr/KobiArastirma/Sayfalar/TRninKOBIleriBulteni.php, (Erişim Tarihi: 18.03.2024).
17. Yavuz, E. (2017). Çift yanlı muhasebe ve kapitalizm: Sermayenin dolanımı açısından Sombart’gil bir yaklaşım. Muhasebe ve Finans Tarihi Araştırmaları Dergisi, (13).
18. Yılmaz, B. Ç. (2021). Muhasebe uygulamalarına getirdiği yenilikler açısından BOBİ FRS’nin TFRS, KÜMİ FRS VE MSUGT ile karşılaştırılarak incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Tez No: 687425.