Gelişmekte Olan Ülkelerde Hizmet Dış Ticaretinin Ekonomik Büyümeye Etkisi-Panel Veri Analizi

Öz

Bu çalışmada, Hindistan, Endonezya, Brezilya, Meksika, Kenya, Türkiye, Mısır gibi gelişmekte olan ülkelerden seçilen örnekler üzerinden, 1991-2022 dönemine ait veriler kullanılarak Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYİH) ile hizmet ithalatı ve ihracatı arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın motivasyonu, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyüme dinamiklerini anlamak ve hizmet sektörünün bu büyümedeki rolünü belirlemektir. Çalışmanın amacı, hizmet ithalatı ve ihracatının GSYİH üzerindeki etkisini belirlemek ve bu konuda literatüre katkı sağlamaktır. Panel veri yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen analizde, yatay kesit bağımlılığı testleri, eğim homojenliği testleri ve birim kök testleri yapılmıştır. Bu testlerin sonuçlarına dayanarak eşbütünleşme testleri ve CCEMG (Common Correlated Effects Mean Group) tahmincisi kullanılmıştır. Modelde yer alan değişkenlerin ülkeler arasında farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları, hizmet ihracatının seçili ülkeler açısından GSYİH ile anlamlı bir ilişkisinin olmadığını göstermektedir. Ancak, hizmet ithalatının GSYİH üzerindeki etkisi ülkeler arasında farklılık göstermektedir. Mısır ve Kenya hariç, diğer tüm ülkelerde hizmet ithalatının GSYİH ile pozitif ve anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar, genel olarak gelişmekte olan ülkeler açısından mevcut literatürle uyumlu olup, hizmet ithalatının ekonomik büyümeyi desteklediği, ancak hizmet ihracatının beklenen düzeyde bir etkiye sahip olmadığına işaret etmektedir. Çalışmanın bulguları, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik politikalarının şekillendirilmesinde ve literatüre katkı sunması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• hizmet ihracatı
• hizmet ithalatı
• panel data analizi
• gelişmekte olan ülkeler

The Impact of International Trade in Services on Economic Growth in Developing Countries: A Panel Data Analysis

Öz

This study examines the relationship between Gross Domestic Product (GDP) and the import and export of services using data from the period 1991-2022 for selected developing countries, namely India, Indonesia, Brazil, Mexico, Kenya, Turkey, and Egypt. The motivation for the research is to understand the economic growth dynamics of developing countries and to determine the role of the service sector in this growth. The aim of the study is to identify the impact of service imports and exports on GDP and to contribute to the literature in this area. The analysis was conducted using the panel data method, with cross-sectional dependency tests, slope homogeneity tests, and unit root tests performed. Based on the results of these tests, cointegration tests, and the Common Correlated Effects Mean Group (CCEMG) estimator were used. It was found that the variables in the model differ across countries. The findings of the research indicate that service exports do not have a significant relationship with GDP for the selected countries. However, the impact of service imports on GDP varies across countries. It was found that, except for Egypt and Kenya, service imports have a positive and significant relationship with GDP for all other countries. These results are generally consistent with the existing literature for developing countries, suggesting that while service imports support economic growth, service exports do not have the expected level of impact. The findings of the study aim to provide valuable insights for shaping the economic policies of developing countries and contribute to the literature.The findings of the research indicate that service exports do not have a significant relationship with GDP for the selected countries. However, the impact of service imports on GDP varies across countries. It was found that, except for Egypt and Kenya, service imports have a positive and significant relationship with GDP for all other countries. These results are generally consistent with the existing literature for developing countries, suggesting that while service imports support economic growth, service exports do not have the expected level of impact. The findings of the study aim to provide valuable insights for shaping the economic policies of developing countries and contribute to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Service import
• service export
• panel data analysis
• developing countires

Kaynakça

1. Aksoy, B. Ö. & Ünlü, F. (2024). Hizmet ihracatı ve ekonomik büyüme arasındaki bağlantıda dijital teknolojilerin moderatör etkisi: yüksek gelirli ülkeler üzerine panel veri analizi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 127-141.
2. Atılgan, E. & Köksal, M. Z. (2010). Adam Smith ve David Ricardo’nun iktisadi büyüme analizleri. Politik İktisat ve Adam Smith, 369.
3. Batbaylı, Ş. (2022). Türkiye’nin uluslararası sağlık turizmindeki rekabet gücünün ekonomik büyümeye etkisi: Ampirik bir analiz. International Journal of Social Inquiry, 15(2), 365-382.
4. Çakmak, E., Bozkurt, E., Aksu, H. & Emsen, Ö. (2011). Türkiye'de hizmet ticareti ve ekonomik büyüme ilişkisi. Sosyoekonomi, 16(16).
5. Çeştepe, H., Vergil, H. & Ergun, H. (2012). Hizmet ticaretinin büyümeye etkisi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir panel veri analizi. Business and Economics Research Journal, 3(4), 91-105.
6. Demir, Y. (2020). OECD ülkelerine ait çeşitli enerji tüketimleri ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin panel eşbütünleşme analizi ile incelenmesi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, (32), 15-33. https://doi.org/10.26650/ekoist.2020.32.0005
7. Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1979) Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 47, 427-431.
8. Francois, J. F. & Schuknecht, L. (1999). Trade in financial services: Procompetitive effects and growth performance.

9. Frankel, J. A. & Romer, D. (2017). Does trade cause growth?. Global Trade (255-276). Routledge.
10. Gülmez, A. (2009). Endojen büyüme teorileri kapsamında Türkiye ve Güney Kore'de ekonomik büyümenin karşılaştırmalı analizi.
11. Hansda, S. K. (2001). Sustainability of services-led growth: An input output analysis of the Indian economy. Reserve Bank of India Occasional Papers, 22(1-3), 73-118.
12. Lautier, M. (2008). Export of health services from developing countries: The case of Tunisia. Social Science & Medicine, 67(1), 101-110.
13. Park, S. (2007). Trade in services and economic growth. East Asian Economic Review, 11, 3-24. https://doi.org/10.11644/KIEP.JEAI.2007.11.1.162.
14. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. Cambridge Working Papers. Economics, 1240(1), 1.
15. Pesaran, M. H. (2005). National and global macroeconometric modelling using gvar. Money Macro and Finance (MMF) Research Group Conference 1, Money Macro and Finance Research Group.
16. Pesaran, M. H. (2006). Estimation and inference in large heterogeneous panels with a multifactor error structure. Econometrica, 74, 967-1012. https://doi.org/10.1111/j.1468-0262.2006.00692.x
17. Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross‐section dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.
18. Pesaran,M. H. & Yamagata, T. (2008) Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142(1), 50-93. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2007.05.010
19. Phillips, P. C. B. & Perron, P. (1988) Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75, 335-346. http://dx.doi.org/10.1093/biomet/75.2.335
20. T.C. Ticaret Bakanlığı (2024). Dünya Ticaret Örgütü. www.ticaret.gov.tr (Erişim Tarihi: 22.07.2024).
21. Uluğ, E. E. & Türker, O. (2021). Hizmet ihracatının büyüme üzerindeki etkisi: BRICS ülkeleri örneği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32), 967-973.
22. Westerlund, J. (2007). Testing for error correction in panel data. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 69, 709-748. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2007.00477.x
23. World Bank (2024). Open Data. http://data.worldbank.org (Erişim Tarihi: 12.03.2024).
24. WTO (2024). Services Trade. https://www.wto.org/english/tratop_e/serv_e/serv_e.htm (Erişim Tarihi: 15.04.2024).