Araştırma Makalesi

Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi?

Cilt: 9 Sayı: 1 25 Şubat 2025
PDF İndir
EN TR

Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi?

Öz

Özellikle gelişmekte olan ülkelerde artan çevresel bozulma ve gelir eşitsizliği sürdürülebilirliğin önündeki en büyük tehditlerdir. Bu iki sorunu derinleştiren etkenlerin tespit edilmesi sürdürülebilir kalkınmanın ekolojik ve sosyal yönünü kontrol altına almada yardımcı olabilmektedir. Ayrıca eşitsizlik ve çevresel bozulmanın belirleyicileri kadar aralarındaki bağın anlaşılması da sürdürülebilirliğin tesisine yönelik politika geliştirmede önem arz ermektedir. Çevre-eşitsizlik ilişkisini inceleyen literatür aralarında hem geri besleme etkisinin hem de fırsat maliyetinin bulunduğunu ileri sürmektedir. Üretim düzeyindeki artışla birlikte atmosfere salınan karbon miktarı da artmaktadır. Ancak verimlilik ve yenilenebilir enerji kullanımının artmasıyla üretimde karbon yoğunluğundaki azalma araştırmacıların gözünden kaçmıştır. Bu bağlamda bu çalışma Türkiye’de gelir eşitsizliğinin karbon yoğunluğunu azaltmadaki rolünü insani gelişme, doğrudan yabancı yatırımlar, yenilenebilir enerji tüketimi ve kurumsal kalite bağlamında değerlendirmektedir. 1990-2022 döneminin ele alındığı çalışmada gelir eşitsizliğinin asimetrik etkisini ortaya çıkarmak için genişletilmiş doğrusal olmayan ARDL yöntemine başvurulmuştur. Ampirik bulgular gelir eşitsizliğinin karbon yoğunluğunu arttırdığını, doğrudan yabancı yatırımlar, insani gelişme ve yenilenebilir enerji tüketiminin azalttığını, kurumsal kalitenin ise etkisinin anlamsız olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar Türkiye’de gelir eşitsizliğini azaltmaya yönelik girişimlerin aynı zamanda üretim sürecinin dekarbonize bir yapıya bürünmesine yardımcı olabileceğini ima etmektedir. Kurumsal kalite göstergelerinin etkisinin anlamsız olması Türkiye’de kurumların henüz arzu edilen etkinliğe kavuşamadığından kaynaklandığı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasi, M. A., Nosheen, M. & Rahman, H. U. (2023). An approach to the pollution haven and pollution halo hypotheses in Asian countries. Environmental Science and Pollution Research, 30(17), 49270-49289. https://doi.org/10.1007/s11356-023-25548-x
  2. Abid, M. Y., Khan, M. T. & ur Rehman, H. (2022). Does institutional quality improve environmental quality? New evidence from NARDL approach. Review of Economics and Development Studies, 8(2), 97-109. https://doi.org/10.47067/reads.v8i2.439
  3. Adams, S. & Klobodu, E. K. M. (2017). Urbanization, democracy, bureaucratic quality, and environmental degradation. Journal of Policy Modeling, 39(6), 1035-1051. https://doi.org/10.1016/j.jpolmod.2017.04.006
  4. Adams, S. & Nsiah, C. (2019). Reducing carbon dioxide emissions; Does renewable energy matter?. Science of the Total Environment, 693, 133288. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.07.094
  5. Addi, H. M. & Abubakar, A. B. (2024). Investment and economic growth: do institutions and economic freedom matter?. International Journal of Emerging Markets, 19(4), 825-845. https://doi.org/10.1108/IJOEM-07-2021-1086
  6. Adebayo, T. S. & Özkan, O. (2024). Investigating the influence of socioeconomic conditions, renewable energy and eco-innovation on environmental degradation in the United States: A wavelet quantile-based analysis. Journal of Cleaner Production, 434, 140321. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.140321
  7. Alataş, S. & Akın, T. (2022). The impact of income inequality on environmental quality: A sectoral-level analysis. Journal of Environmental Planning and Management, 65(10), 1949-1974. https://doi.org/10.1080/09640568.2022.2050684
  8. Al-Mulali, U. & Ozturk, I. (2015). The effect of energy consumption, urbanization, trade openness, industrial output, and the political stability on the environmental degradation in the MENA (Middle East and North African) region. Energy, 84, 382-389. https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.03.004

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekolojik İktisat, Kurumsal İktisat Teorisi, Kalkınma Ekonomisi - Makro

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Şubat 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2024

Kabul Tarihi

6 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Durgun, B. (2025). Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi? Fiscaoeconomia, 9(1), 656-685. https://doi.org/10.25295/fsecon.1569931
AMA
1.Durgun B. Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi? FSECON. 2025;9(1):656-685. doi:10.25295/fsecon.1569931
Chicago
Durgun, Burhan. 2025. “Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi?”. Fiscaoeconomia 9 (1): 656-85. https://doi.org/10.25295/fsecon.1569931.
EndNote
Durgun B (01 Şubat 2025) Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi? Fiscaoeconomia 9 1 656–685.
IEEE
[1]B. Durgun, “Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi?”, FSECON, c. 9, sy 1, ss. 656–685, Şub. 2025, doi: 10.25295/fsecon.1569931.
ISNAD
Durgun, Burhan. “Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi?”. Fiscaoeconomia 9/1 (01 Şubat 2025): 656-685. https://doi.org/10.25295/fsecon.1569931.
JAMA
1.Durgun B. Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi? FSECON. 2025;9:656–685.
MLA
Durgun, Burhan. “Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi?”. Fiscaoeconomia, c. 9, sy 1, Şubat 2025, ss. 656-85, doi:10.25295/fsecon.1569931.
Vancouver
1.Burhan Durgun. Karbon Yoğunluğunu Azaltmada Gelir Eşitsizliğinin Asimetrik Etkisi: Kurumsal Kalite Önemli mi? FSECON. 01 Şubat 2025;9(1):656-85. doi:10.25295/fsecon.1569931
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).