Derleme

Uluslararası Siyasette Büyük Güç Rekabeti: ABD, Çin ve Rusya’nın Politik Ekonomik Stratejileri

Cilt: 9 Sayı: 2 25 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

Uluslararası Siyasette Büyük Güç Rekabeti: ABD, Çin ve Rusya’nın Politik Ekonomik Stratejileri

Öz

Günümüzün jeopolitik bağlamında, büyük güç rekabetinin yeniden canlanması, Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Rusya’yı uluslararası politikaya yönelik stratejik yaklaşımlarını yeniden gözden geçirmeye ve yeniden dengelemeye yöneltmiştir. Bu çalışma, modern uluslararası düzendeki politik-ekonomik taktiklerine vurgu yaparak, Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Rusya arasındaki büyük güç rekabetinin dinamiklerini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, Amerika Birleşik Devletleri’nin rakiplerinden çok daha ağır basan askeri, ekonomik ve teknik avantajların bir kombinasyonu ile hâkimiyetini nasıl sürdürdüğünü göstermektedir. Buna karşılık, Çin ve Rusya’nın çıkarları, özellikle Avrasya genelinde ekonomik iş birliğini ve jeopolitik etkiyi teşvik eden Kuşak ve Yol Girişimi (BRI) gibi programlar aracılığıyla daha koordineli hale gelmiştir. Böylesi bir ilişki, özellikle Çin’in yapay zekâdaki atılımlarının Amerikan hâkimiyetine doğrudan bir tehdit olarak görüldüğü askeri teknoloji alanında Amerika Birleşik Devletleri için stratejik endişeler ortaya koymaktadır. Çalışma, küresel yönetişim ve bölgesel istikrar için verilen bu mücadelenin sonuçlarını incelemektedir. ABD, müttefikleri güçlendirerek ve ekonomik cezalar uygulayarak algılanan Çin ve Rus etkisine yanıt verdi ve aynı zamanda liberal demokratik ilkeleri temsil etmeye çalışmıştır. Ancak, yükselen Çin-Rus işbirliği bu politikaya meydan okuyor, çünkü her iki ülke de uluslararası düzeni kendi çıkarlarına uyacak şekilde yeniden şekillendirmeyi amaçlamakta ve ABD’nin savunduğu liberal enternasyonalizmi baltalamaktadır. Son olarak, bu yaklaşım, günümüzün büyük güç ilişkilerini tanımlayan askeri, ekonomik ve diplomatik taktiklerin karmaşık etkileşimini vurgulamakta ve gelecekte çok kutupluluğun ve stratejik rekabetin uluslararası politikada daha belirgin hale geleceğini ima etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acharya, A. (2014). The end of American world order (Vol. 6). Polity Press.
  2. Altay, H. & Nugay, U. (2013). Orta doğu bölgesi enerji kaynaklarının 21. yüzyıl dünya ekonomisi için stratejik önemi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 1-35. https://doi.org/10.12780/uusbd246
  3. Belfer Center for Science and International Affairs. (2023). China’s BeiDou: New dimensions of great power competition. https://www.belfercenter.org/sites/default/files/files/publication/Chinas-BeiDou_V10.pdf
  4. Blackwill, R. D. & Tellis, A. J. (2015). Revising US grand strategy toward China. Council on Foreign Relations.
  5. Brands, H. (2016). Making the unipolar moment: US foreign policy and the rise of the post-Cold War order. Cornell University Press.
  6. Brookings Institution. (2023). The long game: China’s grand strategy to displace American order. https://www.brookings.edu/articles/the-long-game-chinas-grand-strategy-to-displace-american-order/
  7. Brooks, S. G. & Wohlforth, W. C. (2016). America abroad: The United States’ global role in the 21st century. Oxford University Press.
  8. Conley, H. A. & Rohloff, C. (2015). The new ice curtain: Russia’s strategic reach to the Arctic. Rowman & Littlefield.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi Politik Teorisi , Bölgesel Çalışmalar , Uluslararası İlişkilerde Siyaset

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2024

Kabul Tarihi

1 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sezer, S. (2025). Uluslararası Siyasette Büyük Güç Rekabeti: ABD, Çin ve Rusya’nın Politik Ekonomik Stratejileri. Fiscaoeconomia, 9(2), 1022-1038. https://doi.org/10.25295/fsecon.1608387
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).