Araştırma Makalesi

Plansız Satın Alma Davranışı: Akış Deneyiminin ve Satış Geliştirme Çabalarının Aracılık Rolleri

Cilt: 9 Sayı: 4 27 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Plansız Satın Alma Davranışı: Akış Deneyiminin ve Satış Geliştirme Çabalarının Aracılık Rolleri

Öz

Bu çalışmada, plansız satın alma davranışında tüketicilerin boş zamanlarda sıkılma algılarının, mobil alışveriş uygulamalarının kişiselleştirilmiş ve teşvik edici reklam bildirimlerinin, satış geliştirme çabalarının, akış deneyimin ve tutumluluğun rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan, akıllı telefonlarında mobil alışveriş uygulaması bulunan ve mobil alışveriş uygulamasını kullanarak internetten alışveriş yapan tüketiciler oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemi ve çevrimiçi anket yöntemi ile 407 katılımcıya ulaşılmıştır. Kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi sonucunda, boş zamanlarında sıkılan tüketiciler isimlerinin yer aldığı mobil alışveriş uygulamalarından gelen bildirimleri daha fazla okumaktadır. Boş zamanlarında sıkılan tüketiciler akıllı telefon kullanımına yönelerek akış deneyimi yaşamakta, bu durum da tüketicileri plansız satın alma davranışına yönlendirmektedir. Tüketiciler mobil alışveriş uygulamalarındaki satış geliştirme çabalarıyla karşılaştıklarında uygulama üzerinde indirimlere ve fırsatlara kendilerini kaptırarak akış deneyimi yaşamakta ve akış deneyimi de onları plansız satın alma davranışına yönlendirmektedir. Ayrıca, mobil alışveriş uygulamalarının teşvik edici reklam bildirimleri tüketicileri plansız satın alma davranışına yönlendirmektedir. Ancak, tutumlu tüketicilerin plansız satın alma davranışlarının azaldığı söylenebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akram, U., Hui, P., Khan, M. K., Tanveer, Y., Mehmood, K., & Ahmad, W. (2018). How website quality affects online impulse buying: Moderating effects of sales promotion and credit card use. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 30(1), 235-256. https://doi.org/10.1108/APJML-04-2017-0073
  2. Armağan, C. (2022). Mobil alışveriş uygulamalarının dürtüsel alışveriş davranışına etkisi: bir model önerisi. Doktora tezi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi.
  3. Aslam, H., Rashid, M., & Chaudhary, N. (2021). Impact of personalized social media advertising on online impulse buying behavior. SEISENSE Business Review, 1(3), 12-25. https://doi.org/10.33215/sbr.v1i3.660
  4. Avkiran, N. K. (2018). Rise of the partial least squares structural equation modeling: An application in banking. N. K. Avkiran & C. M. Ringle (Ed.), Partial least squares structural equation modeling: Recent advances in banking and finance (1-29). Springer.
  5. Aydin, G. (2018). Role of personalization in shaping attitudes towards social media ads. International Journal of E-Business Research (IJEBR), 14(3), 54-76. https://doi.org/10.4018/IJEBR.2018070104
  6. Badgaiyan, A. J., & Verma, A. (2015). Does urge to buy impulsively differ from impulsive buying behaviour? Assessing the impact of situational factors. Journal of Retailing and Consumer Services, 22, 145-157. http://dx.doi.org/10.1016/j.jretconser.2014.10.002
  7. Bao, Z., & Yang, J. (2022). Why online consumers have the urge to buy impulsively: Roles of serendipity, trust and flow experience. Management Decision, 60(12), 3350-3365.
  8. Barbalet, J. M. (1999). Boredom and social meaning. The British Journal of Sociology, 50(4), 631-646. https://doi.org/10.1111/j.1468-4446.1999.00631.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2025

Kabul Tarihi

3 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Saral, İ. (2025). Plansız Satın Alma Davranışı: Akış Deneyiminin ve Satış Geliştirme Çabalarının Aracılık Rolleri. Fiscaoeconomia, 9(4), 2229-2251. https://doi.org/10.25295/fsecon.1674564
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).