Academic Life and Organizational Stress Sources

Abstract

Stress has become increasingly common in organizations, largely because of greater job complexity, job conflict and pressure on individuals. People at the beginning of their career who are trying to establish themselves often experience stress. Stress can be described as the body’s reaction to any demand on it. It is a psychological and physiological state that result s when certain features of an individual’s environment impinge on that person.  Such physiological and psychological reactions can decrease creativity and productivity, which in turn often increases the level of stress, thereby causing a further decrease in effectiveness. In the literature, sources of stress are generally categorized into four approaches which emphasis demands for people at work. These demands can be named as follows, (a) task demands, (b) role demands, (c) interpersonal demands, and (d) physical demands. The organizations need to be sensitive to these sources of stress and make necessary work adjustments to limit stressor. With this general thrust, the purpose of this study is to investigate research assistants’ stress sources in the schools of physical education and sport. Further, the differences in these sources of stress among subgroups defined by gender, years of experience at work, and education are also examined. For the purpose of this study, cross sectional method of survey was employed to analyse relationships among variables. The subjects of the study were research assistant (N=65) who were employed at School of Physical Education and Sport in 12 different universities representing different geographical region in Turkey. The data were collected by using scale of Organizational Stress Sources of Teachers (ÖÖSKA) which were developed by Aslan (1995). The previous study indicated that validity of this instrument is sufficiently high (Cronbach Alpha α= 0.94). In the study, validity of the instrument was also found sufficient (α= 0.85). Further, the statistical analyses of the study included descriptive statistics, correlational analyses and one way analysis of variance (ANOVA). The results of the study was further elaborated and discussed.

Keywords

• Stress,Organization,Productivity,Research Assistant,Stress Sources

Akademik Yaşam ve Örgütsel Stresin Kaynakları

Öz

Stres, bireyler üzerinde etki yapan ve onların davranışlarını, iş verimini, başka insanlarla ilişkilerini etkileyen bir kavramdır. İnsanlar en çok çalışma ortamında stresle karşılaşırlar. Yönetsel stres olarak tanımlanan bu durum, örgütlerde çalışan bireylerin aşırı iş yükleri sonucu sorumluluklarını yeterince yerine getirememeleri ve çalışma ortamının uygun olmaması gibi durumlardan dolayı oluşmaktadır. Araştırmacılar, yönetsel strese yol açan değişik faktörlere işaret etmektedirler. Bu faktörlerin bir kısmı, bireyin kendi kişiliği ile ilgili bulunurken, diğer bir kısımda örgütsel faktörlerle ilgilidir. Bu doğrultuda yapılan bu araştırmayla, üniversitelerin Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında görev yapan araştırma görevlilerinin, stres kaynaklarını algılamalarının cinsiyet, görev yılı ve şu anda gördüğü eğitim gibi değişkenlerle olan ilişkisi araştırılmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda, genel tarama modellerinden olan kesit alma yaklaşımı ve ilişkisel tarama modeliyle yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye’deki değişik bölgelerden seçilen 12 adet Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ile bu okullarda görev yapan (N= 65) araştırma görevlisinden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Aslan (1995) tarafından, Öğretmenlerin Örgütsel Stres Kaynakları (ÖÖSKA) adı altında geliştirilmiş ve Cronbah Alpha güvenirlik katsayısı (α=0.94) olarak bulunan anket kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen güvenirlilik katsayı α=0.85 şeklinde gerçekleşmiştir. Elde edilen veriler betimsel istatistik, korelasyon ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışma sonuçları daha ayrıntılı olarak incelenip tartışılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Stres,Örgüt,Verim,Araştırma Görevlisi,Stres Kaynakları

References

1. Aslan, M. (1995). Öğretmenlerin örgütsel stres kaynakları (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
2. Arıcan, K. (1999). İlköğretim okullarında görevli yönetici ve öğretmenlerde stres yaratan durumlar ve etkileri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
3. Baltaş, A. ve Baltaş. Z. (1995). Stres ve başa çıkma yolları (15. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
4. Bilek, İ. (2001). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan branş öğretmenlerinin iş ve okul yöneticileriyle ilişkilerinden kaynaklanan stres düzeylerine ilişkin görüşleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
5. Bingöl, D. ve Naktiyok, A. (2001, 24-26 Mayıs). Yönetici akademisyenlerin temel stres kaynakları ve stresle mücadele teknikleri. 9. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildirileri (s. 323-336). İstanbul: İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi.
6. Can, H. (1999). Organizasyon ve yönetim. Ankara: Siyasal Kitapevi.
7. Demir, K. (1997). Ortaöğretim okullarında yönetici ve öğretmenlerin iş stresi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
8. Dussault, M., Deaudelin, C., Royer, N. ve Loiselle, J. (1999). Professional isolation occupational stress in teachers. Psychological Reports, 84(3), 943-946.

9. Ertekin, Y. (1993). Stres ve yönetim. Ankara: TODAİE Yayınları.
10. Eren, E. (2000). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi. İstanbul: Beta Yayınları.
11. Koyuncu, M. (2001, 24-26 Mayıs). Üniversite öğretim elemanlarında tükenme duygusu ve organizasyondan ayrılma isteğine etkisi. 9. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildirileri (s. 323-336). İstanbul: İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi.
12. Müftüoğlu, O. (2003). Hayatımızın olmazsa olmazı: stres. İstanbul: Hürriyet Gazetesi, Pazar Eki 31.8.2003.
13. Morgan, G. (1993). İşte ve yaşamda stresi yenmenin yolları. (Çev. Ş. Çağla). İstanbul: Ruh Bilim Yayınları.
14. Russell, D. W., Altmaier, E. ve Velzen, D. V. (1987). Job-related strees, social support, and burnout among classroom teachers. Journal of Applied Psychology, 72(2), 269-74.
15. Pastore, D. L. (1993). Job satisfaction and female college coaches. Physical Educator, 50(1), 216-221.
16. Pehlivan, İ. (1995). Yönetimde stres kaynakları. Ankara: Pegem Yayınları.
17. Steers, R. M. (1988). Introduction to organizational behavior (3rd Edition). Illinois: Scott Foresman.
18. Tural, N. (1994). Beden eğitimi öğretmenlerinin stres kaynakları, stres tepkileri ve stresle başetme yolları (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
19. Zoraloğlu, Y. R. (1998). Öğretmenlerin mesleki stres kaynakları ve stresin örgütsel doğurgaları (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.