Review

Türkiye’de Sporda Motivasyon Araştırmaları: Sistematik Derleme

Volume: 26 Number: 3 July 2, 2021
EN TR

Türkiye’de Sporda Motivasyon Araştırmaları: Sistematik Derleme

Öz

Bu sistematik derlemenin amacı, Türkiye’de spor motivasyonu ile ilgili araştırmaların güncel durumunu ve özelliklerini inceleyerek bu konuda kapsamlı bilgi sunmaktır. Sistematik derlemeler ve meta-analizler için tercih edilen raporlama öğeleri (PRISMA) rehberi kullanılarak Dergi Park, TR dizin ve Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarında, “motivasyon* ve spor*”, “güdülenme* ve spor*” ve “spora katılım*” anahtar kelimeleri ile taramalar gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan toplam 1466 araştırma içinden dâhil etme kriterlerini karşılayan 203 tanesi değerlendirmeye alınmıştır. Analizler Excel programında gerçekleştirilmiştir. Araştırmalar belli özellikleri açısından kategorize edilerek yüzde ve frekansları incelenmiştir. Kalite değerlendirmesi için The Mixed Methods Appraisal Tool kullanılmıştır. Bulgulara göre; en çok kullanılan motivasyon yaklaşımları sırasıyla başarı motivasyonu, spora katılım motivasyonu ve Hür İrade Kuramı’dır. Türkçe araştırmaların İngilizce yayımlanan araştırmalara göre; makalelerin ise tezlere göre daha fazla sayıda olduğu belirlenmiştir. Araştırmaların %96,55’i nicel yöntemi kullanırken %3,45 oranındaki az sayıda araştırma ise nitel ve karma yöntemi kullanmıştır. Öte yandan, günümüze yaklaştıkça nitel ve karma yöntem araştırmalar artmaktadır. Araştırmaların büyük bir kısmında (%70,94) örneklem grubu karma şekilde kadın ve erkeklerden oluşmuştur. Ayrıca, motivasyon konusu engelli sporcu, e-spor oyuncusu ve ekstrem sporcu gibi nispeten daha özel gruplarda da ele alınmıştır. En çok yayın yapılan üç dergi sırasıyla; Spormetre, Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi ve Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi’dir. Spor motivasyonu konusundaki araştırmalarda en sık kullanılan ölçme araçları ise sırası ile Sporda Güdülenme Ölçeği, Spora Katılım Güdüsü Ölçeği, Spora Özgü Başarı Motivasyon Ölçeği ve Sporda Görev ve Ego Yönelimi Ölçeği’dir. Son olarak, rapor edilmesi gereken önemli bilgileri eksik olan ve ölçme araçlarının hatalı kullanıldığı araştırmalar bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. 1. Abakay, U. ve Kuru, E. (2010). Profesyonel ve amatör futbolcuların statü değişkeni açısından başarı motivasyonu farklılıkları. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(3), 186-191.
  2. 2. Abakay, U. ve Kuru, E. (2013). Kadın futbolcularda antrenörle iletişim düzeyi ve başarı motivasyonu ilişkisi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 12(1). 20-33.
  3. 3. Ağar, M. (2016). Ağrı ilindeki sporcuların atletizm, kayak ve tenis spor dallarına yönelmesine neden olan motivasyonel etkenlerin araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağrı.
  4. 4. Akgül, H. M. (2019). Ortaokul öğrencilerinin spor yapmalarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sakarya.
  5. 5. Akın, İ. H. (2011). Bireysel ve takım sporları yapan öğrencilerin güdüsel yönelimlerinin kaygı düzeylerine etkilerinin araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  6. 6. Akman, K. ve Can, H. C. (2019). Oryantiring sporu yapan lise öğrencilerinin sporda güdülenme düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. İnönü Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 12-21.
  7. 7. Aksoy, H. (2019). Profesyonel futbolcuların örgütsel adalet algıları, hedef yönelimleri ve güdüsel iklim algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  8. 8. Aktaş, Z., Çobanoğlu, G., Yazıcılar, İ. ve Nihal, E. (2006). Profesyonel basketbolcularda spora özgü başarı motivasyon düzeyinin cinsiyetler açısından karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 55-59.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sports Medicine

Journal Section

Review

Publication Date

July 2, 2021

Submission Date

May 4, 2021

Acceptance Date

June 24, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 26 Number: 3

APA
Sarı, İ., & Sağ, S. (2021). Türkiye’de Sporda Motivasyon Araştırmaları: Sistematik Derleme. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 26(3), 373-405. https://doi.org/10.53434/gbesbd.932427

Cited By

Gazi Journal of Physical Education and Sports Sciences is a scientific and peer-reviewed journal published quarterly.