New Funerary Inscriptions from Lydia in the Kütahya Museum
Abstract
New Funerary Inscriptions from Lydia in the Kütahya Museum
This article presents two grave steles and four cinerary chests (three of which are inscribed). The steles were found in Yassıeynehan, a village of Simav in northern Lydia/western Phrygia (Maionia/Mysia Abbaïtis). Both steles feature pediments and show wreaths with a inscription beneath them. The steles in this icono-graphy in fact are in the type of steles from Saittai and its territory, and many similar samples existed there. At the end of inscriptions are curse imprecations peculiar to that region. The village of Yassıeynehan, the finding place of these steles, is not far from Saittai (Sidaskale-İcikler) and they are the productions of Lydian culture. The steles are from the A.D. 1st century for and the beginning of the 2nd century, according to their era information given in their inscriptions. All the cinerary chests which are in plain foursquare box form and don't have depictions, belonged to the territory of Philadelpheia (Alaşehir/Manisa), except for one, the finding place of which is unknown but is probably originated from Lydia. The inscriptions of them are simple and in two of them the name of the deceased were given in genitive case. Since in an inscription of chests is given a date in A.D. 1st century (no. 4), the others should also belong to the same epoch.
Keywords
Kütahya Müzesi'ndeki Lydia Kökenli Mezar Stelleri ve Ostothekler
Öz
Kütahya Müzesi'ndeki Lydia Kökenli Mezar Stelleri ve Ostothekler
Bu makalede Kütahya Arkeoloji Müzesi'nde bulunan yazıtlı iki mezar steli ile üçü yazıtlı dört ostothek tanıtılmaktadır. Steller kadınların, yazıtlı ostothekler ise erkeklerin mezar taşıdır. Steller Simav'a (Kütahya) bağlı Yassıeynehan köyünde (Maionia/Mysia Abbaïtis Bölgesi) bulunmuştur. Her ikisi de üçgen alınlıklı olan stellerin gövdeleri üzerinde üst kısımda birer çelenk betimi, onların da altında yer alan yazıtlarda ise tarihlemeler bulunmaktadır. Her iki stelin yazıtının son kısmında lanet formülü bulunmaktadır. Mezar soyguncularına karşı caydırıcılık amacı taşıyan bu tür lanet ifadelerine Lydia ve Phrygia bölgelerinin mezar yazıtlarında çok sık rastlanmaktadır. Steller yazıtlarında verilen yıllara göre (Sulla Erası) İ. S. 1. yy sonu ile 2. yy başına aittir. Stellerin buluntu yeri, Saittai kentine çok da uzak değildir ve bu yörenin kültürel olarak Lydia Bölgesi'nin etkisinde olduğu anlaşılmaktadır.
Ostotheklerin buluntu yerleri ise Manisa/Alaşehir'dir (Philadelpheia). Ancak, 6 numaralı eserin buluntu yeri bilinmemekle birlikte o da olasılıkla Manisa çıkışlıdır. Stil özellikleri de eserlerin Lydia çıkışlı olduklarını göstermektedir. Lydia'da Philadelpheia kenti ve çevresinde Actium Erası'nın kullanıldığı bilinmektedir ve bu çevreden benzer ostothekler de bulunmuştur (bkz. no. 4). Makaledeki 4 numaralı ostothekin yazıtında yıl bilgisi vardır ve eser bu Era'ya göre İ. S. 13/4 yıllarına ait olmalıdır. Buna göre burada tanıtılan diğer ostotheklerin de genel olarak İ. S. 1. yy'a ait oldukları söylenebilir. Yazıtlardan iki tanesinde ayrıca ölünün adı genitivus haldedir ve bu Lydia'daki birçok benzer ostothek yazıtında görülen bir durumdur.
Yaztıların çevirileri şöyledir:
1. «176 senesinin Peritios ayının son dekadının dokuzuncu gününde (Peritios ayının 29'unda). Büyükannesi Hermophilos'un kızı Iole Artemidoros'un kızı Tatia'yı saygıyla anar; Annesi Tryphaina kendi kızı Tatia'yı saygıyla anar. Kimse bu mezara zarar vermemeli; Hermophilos'un kızı Iole (kutsal) asaları çepeçevre bunun (anıtın) etrafında dik tutmak suretiyle beddualarda bulundu!»
2. «193 senesinin Apellaios ayının son dekadının yedinci gününde (Apellaios ayının 27'sinde). Kallistenes kızı Ammia'yı oğlu Apollonios ve kocası Apollonios ve diğer çocukları ve damadı Glykon saygıyla anar. Eğer birisi bu mezara zarar verirse, (onlar/mezarı yaptıranlar) kutsal asaları mezar etrafında dik tuttular (ve beddua ettiler)!»
3. «Gorgippides olarak da adlandırılan Diodoros oğlu Theophilos('un mezarı).»
4. «Thophilos oğlu Diodoros'un (mezarı). 44. Yılda.»
6. «Apollonios oğlu Zeuksis'in (mezarı).»
Anahtar Kelimeler
