Research Article

Paylaşımlı Elektrikli Skuter Kullanımının Araştırılması: İstanbul İli Örneği

Volume: 9 Number: 2 August 31, 2023
EN TR

Paylaşımlı Elektrikli Skuter Kullanımının Araştırılması: İstanbul İli Örneği

Öz

Dünyada 2017 yılından beri kullanılan ve mikromobilite araçlarından biri olan paylaşımlı elektrikli skuterler (e-skuter), Türkiye’de 2019 yılında hayatımıza girmiştir. Yeni bir ulaşım türü olan e-skuterlerin incelendiği ulusal düzeydeki literatür çalışmaları nispeten yetersiz görülmüştür. Bu doğrultuda optimum fayda sağlamak için paylaşımlı e-skuter kullanımının detaylı şekilde araştırılması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında, Türkiye’nin nüfusu en yüksek ili olan İstanbul’da çevrimiçi anket yapılmış, elde edilen veri setinin analizinde ki kare ve ağırlıklandırma olmak üzere iki tür yöntem kullanılmıştır. İlk olarak katılımcıların kategorik olarak düzenlenen sosyo ekonomik özellikleri ile paylaşımlı e-skuter kullanım durumları arasındaki ilişkilerin anlamlılığı incelenmiştir. Buna göre paylaşımlı e-skuteri tercih etme eğiliminin erkeklerde (%38), gençlerde (%43), yüksek eğitim seviyesinde (%38) ve aylık ulaşım gideri fazla olan kişilerde (%45) daha yüksek olduğu görülmüştür. İkinci olarak kullanım özelliklerine ait değişkenlerin birbirleri ile olan ilişkileri istatistiksel açıdan sorgulanmıştır. Buna göre yolculuk mesafesi, kullanım sıklığı, ortalama aylık skuter ulaşım gideri ve tercih edilen ikinci ulaşım türü parametrelerinin birbirleri ile ilişkilerinin anlamlı olduğu görülmüştür. Son olarak e-skuter kullanan katılımcıların tercih etmelerinin (eğlenceli bir ulaşım türü olması-%30), e-skuter kullanmayan katılımcıların kullanmamalarının (güvenli bulunmaması-%14) ve kullanımlarını sağlayacak iyileştirmelerin (kendine ait yolunun olması-%35) ağırlıklandırma yöntemi ile birincil çıktıları sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Paylaşımlı elektrikli skuter , e-skuter , paylaşımlı elektrikli scooter , mikromobilite , ulaştırma

References

  1. [1] A. D. Bozzi and A. Aguilera, “Shared e-scooters: A review of uses, health and environmental impacts, and policy implications of a new micro-mobility service,” Sustainability, vol. 13, no. 16, pp. 8676, August 2021. doi:10.3390/su13168676
  2. [2] Collins, “Definition of e-scooter,” collinsdictionary.com. [Online]. Available: https://www.collinsdictionary.com/dictionary/ english/e-scooter. [Accessed: Dec. 27, 2022].
  3. [3] H. Güldür, F. Karaçor, S. Hatipoğlu, and K. Çubuk, "Yeni bir kent içi ulaşım türü: E-scooter," Gazi Journal of Engineering Sciences, vol. 8, no. 1, pp. 60-73, April 2022. doi:10.30855/gmbd.2022.01.04
  4. [4] S. Tuncer and B. Brown, “E-scooters on the ground: lessons for redesigning urban micro-mobility,” In Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, pp. 1–14, April 2020. doi:10.1145/3313831.3376499
  5. [5] T. C. Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete, “Elektrikli skuter yönetmeliği,” resmigazete.gov.tr, April 14, 2021. [Online]. Available: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210414-3.htm. [Accessed: Dec. 27, 2022].
  6. [6] J. K. Mathew, M. Liu, S. Seeder, H. Li, and D. M. Bullock, “Analysis of e-scooter trips and their temporal usage patterns,” ITE Journal, Institute of Transportation Engineers, vol. 89, no. 6, pp. 44–49, June 2019.
  7. [7] J. Jiao and S. Bai, “Understanding the shared e-scooter travels in Austin, TX,” ISPRS, International Journal of Geo-Information, vol. 9, no. 2, pp. 135, February 2020. doi:10.3390/ijgi9020135
  8. [8] R. L. Sanders, M. Branion-Calles, and T. A. Nelson, “To scoot or not to scoot: Findings from a recent survey about the benefits and barriers of using e-scooters for riders and non-riders,” Transportation Research Part A: Policy and Practice, vol. 139, pp. 217–227, September 2020. doi:10.1016/j.tra.2020.07.009
  9. [9] Z. Christoforou, A. de Bortoli, C. Gioldasis, and R. Seidowsky, “Who is using e-scooters and how? Evidence from Paris,” Transportation Research Part D: Transport and Environment, vol. 92, pp. 102708, March 2021. doi:10.1016/j.trd.2021.102708
  10. [10] M. C. Bölen and O. Çeliker, “Paylaşımlı elektrikli scooter hizmetlerini kullanma niyetinde etkili olan faktörler,” Atatürk University, Journal of Economics and Administrative Sciences, vol. 35, no. 3, pp. 1101–1123, July 2021. doi:10.16951/atauniiibd.898594
IEEE
[1]A. Polat, İ. Adalıoğlu, M. Ceyhan Erdoğan, S. Bozatlı, and G. Sarısoy, “Paylaşımlı Elektrikli Skuter Kullanımının Araştırılması: İstanbul İli Örneği”, GJES, vol. 9, no. 2, pp. 360–379, Aug. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA42JG53UF