Anne-Baba-Çocuk İletişimi Değerlendirme Aracı’nın (ABÇİDA) Geliştirilmesi: Geçerlik Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu araştırmada, 48-72 aylık çocuğa sahip anne-babaların çocukları ile iletişimlerini değerlendirmek
üzere Anne-Baba-Çocuk İletişimini Değerlendirme Aracı’nın (ABÇİDA) geliştirilmesi ve geçerlik
güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada, amaçlı örneklem kullanılarak,
belirlenen okullara devam eden 48-72 aylık çocuğa sahip 206 anne-baba örneklem grubunu
oluşturmuştur. Aracın istatistiksel olarak test-tekrar test güvenirliğini ölçmek amacıyla, araştırmaya
katılan 206 anne-babadan tesadüfi olarak seçilen 52 anne-babaya, uygulamadan dört hafta sonra
ABÇİDA tekrar uygulanmıştır. Metodolojik araştırma yönteminin temel alındığı bu çalışmada; annebabalar
ve çocukları hakkında bilgi toplamak amacıyla Genel Bilgi Formu ve ailelerin sosyoekonomik
durumlarının belirlenmesi amacıyla Sosyo-Ekonomik Düzeyi Belirleyici Ölçek (Alpan,
2006) kullanılmıştır. Aracın geçerlik güvenirlik çalışması olarak;açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör
analizleri; aracın genel olarak güvenirliğini belirleyebilmek için de, madde-toplam puan güvenirliği,
Cronbach Alpha güvenirliği, test-tekrar test güvenirliği analizleri yapılmıştır.ABÇİDA’nın yapısal
geçerliğini test etmek amacıyla yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör
Analizi (DFA) istatistikleri sonuçlarına göre aracın beş boyutlu bir yapıyı desteklediği görülmüştür.
ABÇİDA’nın konuşma alt boyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .67, dinleme alt boyutuna ait iç
tutarlılık katsayısının (α) .70, mesaj alt boyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .60, sözsüz iletişim alt
boyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .56 ve empati alt boyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .73
olduğu görülmüştür. Test-tekrar test güvenirliğine ilişkin sonuçlar incelendiğinde; test-tekrar test
korelasyonları, konuşma alt boyutu için .93, dinleme alt boyutu için .96, mesaj alt boyutu için .98,
sözsüz iletişim alt boyutu için .95 ve empati alt boyutu için .96 olarak belirlenmiştir. Buna göre, iki
uygulama sonuçları arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu görülmüştür(p<.05).Araştırma sonucunda,
ABÇİDA’nın güvenilir bir ölçme yaptığı ve tutarlı bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur.
Keywords
İletişim,Anne-Baba-Çocuk İletişimi,Okul Öncesi Dönem,Ölçek Geliştirme
References
- Adair, J. (2003). Etkili iletişim. (Çev. Ö. Çolakoğlu). İstanbul: Babıali Kültür Yayıncılığı.
- Adler, R. B. &Rodman, G. (2003). Understanding human communication.(Eighthedition). New York: Oxford University Press.
- Albayrak, A. S. (2006). Uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
- Alpan , G. (2001). Sınıf içi iletişimde kendini gerçekleştirme, empati ve sinerji. Mesleki Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(5), 23-30.
- Alpan, Y. (2006). Ankara örnekleminde 12-36 aylık bebek ve çocuklar için sosyal ve duygusal değerlendirme aracının Türk çocuklarına uyarlanması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Bademci, V. (2006). Güvenirliği doğru anlamak ve bazı klişeleri yıkmak: bilinenlerin aksine, cronbach’ın alfa katsayısı negatif ve “-1” den küçük olabilir. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(12), 3-26.
- Baldwin, J. R., Perry, S. &Moffitt, M. A. (2004). Communication the oriesforeveryday life. USA: Pearson Education, Inc. Beebe, S. A., Beebe, S. J., Ivy, D. K. & Watson, S. (2005). Communication: principlesfor a lifetime. (Canadianedition). USA: PearsonEducation, Inc.
- Berko, R. M., Wolwin, A. D. &Wolwin, D. R. (2001). Communicating: a socialandcareerfocus.(Eightedition). Boston: Houghton Mifflin Company.
- Berns, R. M. (2007). Child, family, school, community: socialization and support. (Seventhedition). USA: Thomson Wadsworth Corporation.
- Bıçakçı, İ. (2002). İletişim ve halkla ilişkiler. İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri Aş.