Ortaöğretim Okullarında Görev Yapan Okul Müdürlerinin Vizyoner Liderlik Davranışları İle Öğrenci Akademik Başarısı Arasındaki İlişki
Öz
Bu çalışmada müdür yardımcıları ve öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik davranışları
ve bu davranışlar ile öğrencilerin akademik başarısı arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinde
bir çalışma olarak yürütülen araştırmanın evrenini Elazığ il merkezindeki liselerde görev yapan müdür
yardımcıları ve öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemini de Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı sonucuna göre
başarı düzeyi düşük, orta ve yüksek yedişer okuldan toplam 21 lisede görev yapan 337 müdür yardımcısı ve
öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada okul müdürlerinin vizyoner liderlik yeterlikleri ölçeği kullanılmıştır.
Okul müdürlerinin vizyoner liderlik davranışlarını ölçmek amacıyla müdür yardımcıları ve öğretmenlerden elde
edilen verilerin karşılaştırılmasında yüzde, frekans, aritmetik ortalamanın yanı sıra, görev ve cinsiyet
değişkenlerinde varyansların homojen olduğu durumlarda t testi, heterojen olduğu durumlarda MWU testi
uygulanmıştır. Öğrencilerin akademik başarı durumu, meslekî kıdemlerine ve öğrenim durumlarına göre tek
yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Tek yönlü varyans analizi testine göre anlamlı fark çıkması durumunda,
farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Post-Hoc testi olarak Scheffe testi kullanılmıştır.
Araştırma sonunda okul müdürlerinin vizyoner liderlik davranışları ile ilgili olarak katılımcıların cinsiyet
değişkenine göre tüm boyutlarda ve öğrencilerin akademik başarı durumu değişkenine göre iki boyutta(iletişim
ve etkileme ile değerler ve inançlar) anlamlı farklılık bulunmuş; öğrenim durumu, mesleki kıdem ve görev
unvanı değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Acar, S. (2006). İlköğretim okul yöneticilerinin vizyoner liderlik rollerine ilişkin öğretmen görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ. Aksu, A. (2009). Kriz yönetimi ve vizyoner liderlik. Journal of Yaşar University, 4(15), 2435-2450. Aksu, A., Gemici, Y. ve İşler, H. (2006). İlköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderliklerine ilişkin görüşler. Milli Eğitim Dergisi, 172, 55-71. Altun, S. A., ve Çakan, M. (2008). Factors affecting student success on exams: The case of sucessful cities on LGS/ÖSS exams. Elementary Education Online, 7(1), 157-173.
- Babil, F. (2009). İlköğretim okulu müdürlerinin vizyoner liderlik özelliklerine sahip olmaları ile öğretmenlerin örgütsel adanmaları arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
- Balcı, A. (2013). Etkili okul ve okul geliştirme. Pegem Akademi, Ankara.
- Brookover, W.B., Beady, C., Flood, P., Scweithzer, J., & Wisenbaker, (1979). School social systems and student achievement. Schools can make a difference. New York: Preager.
- Buharalıoğlu, C. (2014). İlköğretim öğretmenlerinin okul yöneticilerinin vizyoner liderlik davranışlarını gösterme düzeylerine ilişkin görüşleri (İzmir ili Çiğli ilçesi örneği). Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Bulut, Y. ve Uygun, V.,S. (2010). Etkin bir yönetim için vizyoner liderliğin önemi: Hatay’daki kamu kurumları üzerinde bir uygulama. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (13), 29-47.
- Cemaloğlu, N. (2007). Okul yöneticilerinin liderlik stillerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 73-112.
- Çelik, D. (2011). İlköğretim okul yöneticilerinin sahip olması gereken vizyoner liderlik özelliklerine ilişkin öğretmen görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
- Çelik, V. (2012). Eğitimsel liderlik. Pegem Akademik, Ankara.
- Demirtaş, Z. (2010). Okul kültürü ile öğrenci başarısı arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 35(158), 3-13.