ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN VATAN KAVRAMINA İLİŞKİN ALGILARININ METAFORLAR YOLUYLA BELİRLENMESİ
Öz
Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin vatan kavramına ilişkin algılarını metaforlar yoluyla ortaya koymaktır. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında Kütahya ilinde öğrenim gören 227 ortaokul öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin vatan kavramına ilişkin sahip oldukları metaforları ortaya koymayı amaçlayan bu araştırma, tarama modelinde nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmaya katılan öğrencilerin vatan kavramına ilişkin sahip oldukları düşünceleri ortaya çıkarmak için açık uçlu bir anket formu hazırlanmış; anket formunda öğrencilerden "vatan........gibidir; çünkü........" cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Katılımın gönüllük esasına dayandığı araştırmada eksik ve amacına uygun olmayan 23 anket formu değerlendirme dışı bırakılmış ve toplam 204 form geçerli sayılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen veriler içerik analizine uygun bir şekilde çözümlenmiştir. Elde edilen veriler ışığında öğrencilerden vatan kavramına ilişkin 64 geçerli metafor ürettikleri tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda vatan kavramına ilişkin 2 tema ve 9 kategori elde edilmiştir. Bunlar Maddi, İhtiyaç Bildiren Unsurlar: Barınacak Yer, Toprak Parçası, Topluluk ve Manevi Değer Bildiren Unsurlar: Bağımsızlık, Güç, Kahraman, Koruyan, Değerli, Zenginliktir. Sonuç olarak öğrencilerin vatan kavramına ilişkin algılarının olumlu olduğu, vatan sevgisine yönelik farkındalıklarının olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Arık, R. O. (1983). Coğrafyadan vatana. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
- Bayır, Ö. G., Köse, Ç. T. ve Deveci H. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarına göre ilkokullarda değer eğitimi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(3), 317-339.
- Bota, E. (2009). Why metaphor matters in education. South African Journal of Education. (29), 431-444.
- Creswell, J. W. (2005). Educational research: Planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research. New Jersey: Pearson Education.
- Çelikten, M. (2006). Kültür ve öğretmen metaforları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (21), 269-183.
- Çiftci, T. ve Dikmenli Y. (2016). Üniversite öğrencilerinin vatan algısı ve geçmişe dönük değişimi. Electronic Turkish Studies, 11(3), 847-860.
- Ersoy, A.F. ve Öztürk, F. (2015). Bir vatandaşlık değeri olarak yurtseverlik: Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının algısı. İlköğretim Online, 14(3), 974-992.
- Girmen, P. (2007). İlköğretim öğrencilerinin konuşma ve yazma sürecinde metaforlardan yararlanma durumları. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
- Gömleksiz, M. N. ve Öner, Ü. (2016). Ortaokul öğrencilerinin vatan kavramına ilişkin metaforik algıları. Electronic Turkish Studies, 11(2), 1409-1420.
- Gömleksiz, N, M. ve Cüro, E. (2011). Sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan değerlere ilişkin öğrenci tutumlarının değerlendirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 95-134.