İlk ve Ortaokul Öğretmenlerinin Öğretmen Kılavuz Kitabına Yönelik Algıları: Metafor Analizi
Abstract
Metafor, bir kavram veya durumu başka bir kavram veya durumla benzetme ilgisi kurarak ifade etme olarak tanımlanabilir. Son yıllarda birçok alanda olduğu gibi eğitim alanında yapılan pek çok araştırmada da metaforlar ile veri toplanmış, katılımcıların görüşlerini metaforlar aracılığı ile ifade etmelerine imkan sağlanmıştır. Bu çalışmada da benzer bir yol izlenerek ilk ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin öğretmen kılavuz kitabına ilişkin düşüncelerini metaforlar aracılığıyla dile getirmeleri istenmiştir. Amaç, öğretmenlerin kendilerine yol haritası olarak sunulan kılavuz kitaplarına karşı duygu ve düşüncelerini benzerlikten hareket ederek tespit etmektir. Araştırmanın evrenini tüm ilk ve ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Buna uygun olarak da farklı şehirlerde ve çeşitli branşlarda görev yapan 110 öğretmen araştırmanın örneklemi olarak seçilmiştir. Bu öğretmenler ‘’Öğretmen kılavuz kitabı …’ya benzer. Çünkü …’’ sorusuna cevap vermişlerdir. Böylece benzerlikten yararlanarak düşünceler ortaya çıkarılmıştır. Ortaya çıkan metaforlar çeşitli kategorilerde toplanmış ve gerekçeleri ile birlikte verilmiştir. Bu çalışmada görülmüştür ki öğretmenlerin kılavuz kitaba yükledikleri anlamlar oldukça farklıdır. Öğretmenlerin çoğu kılavuz kitabı yol gösterici ve yardımcı olarak görmektedir. Bu öğretmenler ‘’kutup yıldızı, pusula, deniz feneri’’ gibi metaforlar üretmişlerdir. Bazıları ise öğretmenleri dar bir kalıp içine hapsettiğini düşünmektedir ve ‘’pranga, hapishane koğuşu’’ gibi benzetmeler yapmışlardır. Bazı öğretmenler ise yararlı yönlerinin olduğunu bunun yanında öğretmenlerin yaratıcılığını sınırladığını düşünmektedirler. Bu yönde ‘’ ceviz , köy yolu’’ gibi benzetmeler yapmışlardır.
Keywords
Eğitim ve öğretim,öğretmen,metafor,yardımcı materyal,öğretmen kılavuz kitabı
References
- AKKAYA, Ahmet (2011). İlköğretim 8. Sınıf Öğrencilerinin Konuşma Kavramına İlişkin Algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(7), 1-9.
- AYDIN, İbrahim Hakkı (2006). “Bir Felsefi Metafor “Yolda Olmak”, Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 3, s. 9-22.
- AYDIN, Fatih ve ÜNALDI, Ülkü Eser (2010). Coğrafya Öğretmen Adayla “Coğrafya” Kavramına İlişkin Algılarının Metaforlar Yardımıyla Analizi, International Online Journal of Educational Sciences, 2(2), 600-622
- AYVACI, H. Şevki ve ER-NAS, Sibel (2009).Öğretmen Kılavuz Kitaplarının Yapılandırmacı Kurama göre Öğretmen Görüşlerine Dayalı Olarak Değerlendirilmesi, Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED) Cilt 3, Sayı 2, s. 212-225.
- CERİT, Yusuf (2008). Öğrenci, Öğretmen ve Yöneticilerin Müdür Kavramı ile İlgili Metaforlara İlişkin Görüşleri, Eğitim ve Bilim, 33(147), 3-13.
- CEYHAN, Erdal ve YİĞİT, Birol (2004). Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi (2. Baskı), Ankara: Anı Yayıncılık.
- DEMİREL, Özcan (1999) Eğitimde Program Geliştirme Kuramdan Uygulamaya, Ankara: PegemA Yayıncılık.
- EPÇAÇAN, Cevdet ve ERZEN, Melih (2008). İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programının Değerlendirilmesi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 1/4
- GÖÇER, Ali (2011). İlköğretim İkinci Kademe Türkçe Öğretmen Kılavuz Kitaplarının İşlevselliğinin Belirlenmesi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4 (16), 154-164.
- KILIÇ, Abdurrahman ve SEVEN, Serdal (2002). Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi, Ankara: PegemA Yayıncılık.