Öğretim Elemanlarının Bilinçli Farkındalıklarının ve Profesyonelliklerinin Örgütsel Çıktılara Etkisi

This research aims to test the theoretical models formed to explain structural relations between the perceptions of academicians of mindful awareness, professionalism, job satisfaction, and organizational commitment. For this purpose, three structural models were formed based on the literature review and tested. The population of the research involves the academicians who were working in the public universities within Eskisehir province during the 2018-2019 academic year. The study group consists of 899 academicians who were selected by using a disproportionate cluster sampling method within three universities. The research data were collected through the Mindful Awareness Scale, Academicians’ Professionalism Scale; the Job Satisfaction Scale and Organizational Commitment Scale. Correlation analysis was used to analyze the data, explanatory and confirmatory factor analysis was carried out to determine the structural validity of the scales, and Path analysis was used to test the structural equation models. The third model of the study was validated and it was observed that academicians’ mindful awareness affects professionalism positively, professionalism affects job satisfaction positively and job satisfaction affects organizational commitment positively. It was observed that academicians’ mindful awareness perceptions affect job satisfaction and organizational commitment perceptions via professionalism perceptions. It is necessary to raise the awareness of academic staff in the fields of conscious awareness and professionalism and to support their professional development institutionally in this process. Qualitative and quantitative studies can be conducted to examine the status of conscious awareness and professionalism in different educational institutions and to evaluate the relationship of these concepts with other organizational outcomes.

Bu araştırmanın amacı öğretim elemanlarının bilinçli farkındalık, profesyonellik, iş doyumu ve örgütsel bağlılık algıları arasındaki yapısal ilişkileri gösteren teorik modelleri sınamaktır. Bu amaçla bilinçli farkındalık, profesyonellik, iş doyumu ve örgütsel bağlılık ile ilgili alanyazından yararlanılarak oluşturulan üç model sınanmıştır. Araştırma evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Eskişehir’deki devlet üniversitelerinde görev yapan öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, oransız küme örnekleme yöntemiyle seçilmiş, 3 farklı üniversitede görev yapan 899 öğretim elemanından oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Bilinçli Farkındalık Ölçeği, bu araştırma içinde araştırmacı tarafından geliştirilen Akademisyenler için Profesyonellik Ölçeği, İş Doyumu Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği ile toplanmıştır. Verileri çözümlemek için korelasyon, ölçeklerin yapı geçerliklerini belirlemek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve oluşturulan yapısal eşitlik modellerinin test edilmesi amacıyla yol analizinden faydalanılmıştır. Oluşturulan alternatif modeller içerisinde üçüncü yapısal modelin doğrulanması sonucunda öğretim elemanlarının bilinçli farkındalık algılarının profesyonellik algılarını olumlu yönde etkilediği, profesyonellik algılarının iş doyumu algılarını olumlu yönde etkilediği, iş doyumu algılarının da örgütsel bağlılık algılarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretim elemanlarının bilinçli farkındalık algılarının, profesyonellik algıları üzerinden iş doyumu algılarını ve örgütsel bağlılık algılarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Öğretim elemanlarının bilinçli farkındalık ve profesyonellik alanlarında bilinçlendirilmeleri ve bu süreçte kurumsal olarak mesleki gelişimlerinin desteklenmesi gereklidir. Pozitif örgütsel davranış alanında değer kazanan bilinçli farkındalık ve profesyonellik kavramlarının farklı düzeydeki eğitim kurumlarındaki durumunun incelenmesine ve bu kavramların diğer örgütsel çıktılarla ilişkilerinin değerlendirilmesine yönelik nitel ve nicel çalışmalar yapılabilir.