MAMURETÜLAZİZ’DE KAPUÇİNLER ve FRANSIZ KURUMLARI

Öz

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti topraklarında, yabancı devletlerin himayesinde pek çok kurum oluşturulmuştur. Bu kurumlar, Osmanlı tebaası olan gayrimüslim vatandaşlar üzerinden eğitim ve kültür hizmetleri yaparken aynı zamanda misyonerlik faaliyeti de yürütmüştür. Dönemi itibarıyla Anadolu’daki önemli merkezlerden biri olan Harput, bu kurumların çokça açıldığı yerlerden biri idi. Vilayette Amerikan, Fransız ve Alman devletlerinin desteklediği kurumlar vücuda getirilmişti. Bu çalışmada Mamuretülaziz Vilayeti’nde faaliyet yürüten Kapuçin rahipleri ve Fransız kurumları hakkında bilgi verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mamuretülaziz
• Fransız
• Kapuçin

Capuchines And French Institutions In Mamuretulaziz

Öz

In the 19th century, many institutions were established on the territory of the Ottoman Empire under the protection of foreign states. While these institutions provided educational and cultural services to non-Muslim citizens who were Ottoman subjects, they also carried out missionary activities. Harput, which was one of the important centers in Anatolia as of its period, was one of the places where these institutions were opened a lot. Institutions supported by the American, French and German states were established in the province. In this study, information will be given about the Capuchin priests and French institutions operating in the Mamuretulaziz Province.

Anahtar Kelimeler

• Mamuretulaziz
• French
• Capuchin

Kaynakça

1. 1316, 1317, 1318, 1319, 1321 Maarif Salnameleri.
2. AKSOY, Ekrem, “Başlangıcından Günümüze Türkiye’de Fransız Okulları”, Synergies Turquie, n° 8–2015, p. 29-46.
3. AYDIN, Mehmet, “Osmanlı Devleti’nde Katolik Misyonerliğin Karakteristik Çizgileri”, XV. Türk Tarih Kongresi Ankara 11-15 Eylül 2006 Kongreye Sunulan Bildiriler, C.IV-II. Kısım, Ankara, 2010, s. 1495-1507.
4. BİRSEL, Haktan, “Peder Monier’in Gözlemleri İle Fransız Cizvit Misyoner-lerinin Osmanlı Topraklarındaki Çalışmaları”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştır-maları Dergisi, 2/2, 2013, s. 100-128.
5. MUTLU, Şamil, Osmanlı İmparatorluğu’nda Yabancı Okullar, İstanbul Üni-versitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul, 1999.
6. SUNGUROĞLU, İshak, Harput Yollarında, II, İstanbul, 1959.
7. TAŞ, Tülün, 19. Yüzyılda Anadolu’da Katolik Misyonerlerin Eğitim Ala-nındaki Faaliyetleri, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kayseri, 2006.
8. TÜRKAN, Ahmet, “Osmanlı’dan Cumhuriyete Türkiye Vatikan İlişkileri”, İMAD, 4/1, 2019, s. 123-158.

9. YILDIZ, Mehmet, Modernleşme Dönemi Osmanlı Siyasi Metinleri, Ankara, 2015.
10. YILMAZ, Hasan, Malatya Sancağı ve Çevresinde Ermeni Olayları (1890-1895), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2007.
11. YORULMAZ, Şerife, “Osmanlı Fransız İlişkileri Çerçevesinde Osmanlı Topraklarında Açılan Fransız Kültür Kurumları ve Bunların Meşruiyet Kazanması (19. Yüzyıl-20. Yüzyıl Başları)”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 11, s. 697-768.