Vincent Ostrom’da çok merkezlilik düşüncesi ve yönetişim ilişkisi

Öz

1960’ların sonu ve 1970’ler tüm dünya için yaşanan toplumsal, siyasal ve yönetsel olayların demokrasi adına eleştirildiği yıllar olmuştur. Bu yıllar aynı zamanda Amerikan kamu yönetiminin de dönemin koşullarına cevap verecek nitelikte olmadığı, toplumsal refahın adil dağıtılmadığı, toplumda devam eden yoksulluğun, şiddetin, ırkçılığın, cinsiyet temelli eşitsizliğin tartışıldığı ve kurumlara azalan güven ile gelenekselliğinin sorgulandığı bir dönem olmuştur. Bu sorgulama döneminin önemli isimlerinden birisi de Vincent Ostrom’dur. Ostrom, geleneksel kamu yönetimine yönelik eleştirilerine 1973 yılında yayımladığı “Amerikan Kamu Yönetiminde Entelektüel Kriz” adlı eserinde yer verirken, tek merkezli hiyerarşik bir yönetim karşısında çok merkezliliği savunmaktadır. Ostrom’un çok merkezlilik düşüncesi ve demokratik yönetim arayışı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışma, Ostrom’un çok merkezlilik kavramının ve demokratik yönetim düşüncesinin yönetişim modeliyle uyumlu olduğunu ve yönetişim sürecine temel oluşturduğunu kabul etmektedir. Ayrıca çalışma, Türkçe literatürde nispeten az miktarda tartışılmış "Vincent Ostrom çerçevesine" açıklık kazandırmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çok Merkezlilik
• Demokratik Yönetim
• Katılım
• Yönetişim
• Ostrom

Polycentricity thought and governance relationship in Vincent Ostrom

Abstract

The end of the 1960s and the 1970s were the years when the social, political and administrative events experienced for the whole world were criticized in the name of democracy. These years were also a period in which the American public administration was not qualified to respond to the conditions of the period, social welfare was not distributed fairly, the ongoing poverty, violence, racism, and gender-based inequality in the society were discussed, and the decreasing trust in institutions and its traditionality were questioned. One of the important names of this period of interrogation is Vincent Ostrom. While Ostrom included his criticisms of traditional public administration in his work titled "Intellectual Crisis in American Public Administration" published in 1973, he advocates polycentrism against a single-centered hierarchical administration. Ostrom's idea of polycentricity and his search for democratic governance is the subject of this study. The study accepts that Ostrom's concept of polycentricity and democratic administration thought are compatible with the governance model and form the basis for the governance process. In addition, the study aims to clarify the relatively little discussed "Vincent Ostrom framework" in the Turkish literature.

Keywords

• Polycentricity
• Democratic Administration
• Governance
• Participation
• Ostrom

Kaynakça

1. Aligica, P.D. and Tarko, V. (2011). Polycentricity: from Polanyi to Ostrom and beyond. Governance: An International Journal of Policy, Administration and Institutions, 25(2), 237–262. doi:10.1111/j.1468-0491.2011.01550.x
2. Aligica, P.D. (2015). Public administration, public choice and the Ostroms: the achievements, the failure, the promise. Public Choice, 163, 111–127. Retrieved from: https://www.jstor.org/stable/24507593
3. Becer, F. (2019). Max Weber sosyolojisinden demokrasi çıkarımları. Journal of International Social Research, 12(64), 421-429. doi:10.17719/jisr.2019.3364
4. Buchanan, J.M. (1999). Vincent Ostrom, the meaning of democracy and the vulnerability of democracies: a response to Tocqueville’s challenge. doi: 10.1023/A:1018359716550
5. Capano, G., M. Howlett and M. Ramesh. (2015). Bringing governments back in: governance and governing in comparative policy analysis. Journal of Comparative Policy Analysis, 17(4), 311-321. doi:10.1080/13876988.2015.1031977
6. Capelari, M.G.M, Calmon, P. and Araujo, S.M. (2017). Vincent and Elinor Ostrom: Two confluent trajectories for the governance of common property resources. Ambiente & Sociedade, 20(1). 203-222. doi: 10.1590/1809-4422asoc20150135r1v2012017
7. Ciğeroğlu, M. and Özgür, H. (2015). H. George Frederickson ve kamu yönetimi disiplinindeki yeri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29, Retrieved from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/4771/65669
8. Çınar, T., Çiner, C. U. and Zengin, O. (2009). Büyükşehir yönetimi, bütünleşme süreci. Ankara: TODAİE Yayınları

9. Doğan, K.C. (2017). Postmodern kamu yönetiminin kuramsal temelleri çerçevesinde yönetişim yaklaşımı: literatür taraması. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 27-45. doi: 10.25287/ohuiibf.297170
10. Fişek, K. (2005). Yönetim. Ankara: Paragraf Yayınları
11. Golembiewski, R.T. (1977). A critique of 'democratic administration' and ıts supporting ideation. American Political Science Review, 71(4), 1488-1507. doi: 10.2307/1961491
12. Gözübüyük, Ş. (2006). Türkiye’nin yönetim yapısı. Ankara: Turhan Yayınları
13. Güzelsarı, S. (2004). Kamu yönetimi disiplininde yeni kamu işletmeciliği ve yönetişim yaklaşımları. A.Ü.SBF-GETA Tartışma Metinleri, 66, 1-27. Erişim tarihi: https://sbfdergi.ankara.edu.tr/dergi/tartisma/2004/selime-guzelsari.pdf
14. Hacker, A. (2000). Siyaset biliminin temelleri: amerikan sistemi (Haz. Ahmet Ulvi Türkbağ), İstanbul: Der Yayınları
15. Kolev, S. (2019). Antipathy for Heidelberg, sympathy for Freiburg? Vincent Ostrom on Max Weber, Walter Eucken, and the compound history of order. Retrieved from: https://www.researchgate.net/publication
16. McGinnis, M.D. and Ostrom, E. (2011). Reflections on Vincent Ostrom, public administration and polycentricity. Public Administration Review, 72(1), 15–25. doi:10.1111/j.1540-6210.2011.02488.x
17. Ostrom, V., Tiebout, C. M. and Warren, R. (1961). The organization of government in metropolitan areas: a theoretical ınquiry. The American Political Science Review, 5(4), 831-842. Retrieved from: https://www.cambridge.org/core/journals/american-political-science-review/article/abs/organization-of-government-in-metropolitan-areas-a-theoretical-inquiry/
18. Ostrom, V. and Ostrom, E. (1965). A behavioral approach to the study of intergovernmental relation. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 359, 137-146. doi:10.1177/000271626535900115
19. Ostrom, V. (1972). Polycentricity. Prepared for delivery at the 1972 Annual Meeting of the American Political Science Association. Retrieved from: http://hdl.handle.net/10535/3763
20. Ostrom, V. (1973). The intellectual crisis in American public administration. USA: University Alabama Press. Retrieved from: https://archive.org/details/intellectualcris00ostr_0
21. Ostrom, V. (1987). The political theory of a compound republic: designing the American experiment. Retrieved from: https://archive.org/details/politicaltheoryo0000unse
22. Pek Yurtoğlu, E. (2023). Robert Dahl ilkeleriyle demokratikleşmenin koşulları: Türkiye örneği. Journal of Emerging Economies and Policy, 8(2), 225-238. Retrieved from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/joeep/issue/79312/1297415
23. Raynaud, P. (2003). Alexis De Tocqueville 1805-1859. (Çev. İsmail Yerguz), Siyaset Felsefesi Sözlüğü içinde (s.887). İstanbul: İletişim Yayınları
24. Reyhan, C. (2007). Osmanlı’da iki tarz-ı idare: merkeziyetçilik- ademi merkeziyetçilik. Ankara: İmge Yayınevi
25. Stephan, M., Marshall, G., and McGinnis, M. (2019). An introduction to polycentricity and governance. Governing complexity: Analyzing and applying polycentricity, 1431487, 21-44. doi: 10.1017/9781108325721.002
26. Swingewood, A. (1998). Sosyolojik düşüncenin kısa tarihi (Çeviri: O. Akınhay), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları
27. Targonski, R. (2002). Ana hatları ile ABD devlet yapısı. ABD Dışişleri Bakanlığı Yayınları. Retrieved from: http://usa.usembassy.de/etexts/turkish/oagt.pdf
28. Tocqueville, A. (1994). Amerika’da demokrasi. (Çev. İhsan Sezal-Fatoş Dilber), Ankara: Yetkin Yayınları
29. Üstüner, M.Y. (1995). Kamu yönetimi disiplininde kimlik sorunsalı. Retrieved from: https://open.metu.edu.tr/handle/11511/70583
30. van Zeben, J.A.W., and Bobic, A. (2019). Polycentric as a Theory of Governance. In Polycentricity as a Theory of Governance (pp. 9-27). Cambridge University Press. doi:10.1017/9781108528771.003
31. Yıldırım, M. (2009). Modernizm, postmodernizm ve kamu yönetimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 380-397. Retrieved from: https://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423936659.pdf