The sociology of poetry: social change in Sezai Karakoç’s poetry

Abstract

This article aims to examine the phenomenon of social change in Sezai Karakoç’s poetry from a sociological perspective. The study analyzes the social critiques embedded in Karakoç’s works and the underlying dynamics of these critiques. The main research question of the article is how themes such as modernization, tradition, cultural degeneration, and social identity are addressed in Karakoç’s poetry and how these themes relate to social change. The research employs qualitative analysis methods to conduct a thematic examination of Karakoç’s poems. During this examination, the prominent social and cultural motifs in Karakoç’s poetry were identified, and their connections to the processes of social change were revealed. In particular, the study closely examines Karakoç’s criticisms of modernization and Westernization and how these critiques resonate in his poetry. The findings of the research suggest that Karakoç presents a profound critique of the phenomenon of social change in his poetry, demonstrating a strong inclination to adhere to traditional values in the face of this change. In conclusion, Karakoç’s poems are considered both a resistance to social change and a deep questioning of the problems of the modern world. A prose piece related to the subject and three poems by Karakoç have been selected for analysis.

Keywords

• Poetry sociology
• literary sociology
• second new poetry
• stylistic analysis
• social change in Türkiye

Şiir sosyolojisi: Sezai Karakoç şiirinde toplumsal değişim

Öz

Bu makale, Sezai Karakoç’un şiirlerinde toplumsal değişim olgusunu sosyolojik bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Karakoç’un eserlerinde yer alan toplumsal eleştiriler ve bu eleştirilerin altında yatan dinamikler analiz edilmiştir. Makalenin temel sorunsalı, Karakoç’un şiirlerinde modernleşme, gelenek, kültürel yozlaşma ve toplumsal kimlik gibi temaların nasıl işlendiği ve bu temaların toplumsal değişimle olan ilişkileridir. Araştırma yöntemi olarak, nitel analiz yöntemleri kullanılarak Karakoç’un şiirleri tematik olarak incelenmiştir. Bu inceleme sürecinde, Karakoç’un şiirlerinde öne çıkan toplumsal ve kültürel motifler tespit edilmiş ve bu motiflerin toplumsal değişim süreçleriyle bağlantıları ortaya konulmuştur. Özellikle, Karakoç’un modernleşme ve Batılılaşma karşısındaki eleştirileri ve bu eleştirilerin şiirlerinde nasıl yankı bulduğu detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Araştırmanın bulguları, Karakoç’un şiirlerinde toplumsal değişim olgusunun derin bir eleştirisini sunduğunu ve bu değişim karşısında geleneksel değerlere sıkı sıkıya bağlı kalma eğilimi gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Karakoç’un şiirleri, toplumsal değişime karşı bir direniş/ diriliş ve aynı zamanda modern dünyanın sorunlarına dair derin bir sorgulama olarak değerlendirilmektedir. Karakoç’un incelenmek üzere konu ile alakalı bir düzyazısı ve üç şiiri seçilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Şiir sosyolojisi
• edebiyat sosyolojisi
• ikinci yeni şiiri
• stilistik okuma
• Türkiye’de sosyal değişim

Kaynakça

1. Akyıldız, Y. (2020). Evsizlere yönelik sosyal hizmet ihtiyacının ekosistem yaklaşımı bağlamında incelenmesi: İstanbul örneği, [Yayınlanmamış Doktora Tezi], Yalova Üniversitesi, Yalova.
2. Abdallah, S. N. İ. (2023). Sezai Karakoç, Abdullah et-Tayyib ve T. S. Eliot’ın şiir ve nesirlerinde medeniyet algısı. (YÖK Tez Merkezi, Doktora).
3. Akdemir, H. (2019). Sezai Karakoç’un siyasal fikri ve diriliş tezi. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
4. Alim, E. (2020). Yusuf Atılgan, Sezai Karakoç ve Rasim Özdenören’in hikâyelerinde taşra. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
5. Bozkurt, E. (2020). Sezai Karakoç’un şiir ve hikâyelerinde kadın imgeleri. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
6. Ceylan, M. (2018). A. Sezai Karakoç’un eserlerinde diriliş anlayışı. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
7. Çelebioğlu, A. (2020). Sezai Karakoç’ta diriliş düşüncesi ve din. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
8. Çitler, G. (2022). Türkiye’de İslami varoluşçuluk: Sezai Karakoç’un eserlerinde varoluşçu kavramlar. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Davan, M. (2019). Sezai Karakoç’a göre aşk ve varoluş. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).

9. Durmaz, İ. (2022). Sezai Karakoç’un Siyasi Düşüncesi. (YÖK Tez Merkezi, Doktora).
10. Ekim, M. (2019). Sezai Karakoç’un Batı uygarlığı algısı. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
11. Elmas, Ş., & Özkan, M. (2010). İkinci yeni şiiri üzerinde anlambilimsel bir inceleme. (YL Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı.
12. Enser, R. (2018). Sezai Karakoç’un şiirlerinde geleneğin tezahür odakları olarak insan, zaman ve mekân. (YÖK Tez Merkezi, Doktora).
13. Er, M. (2019). Sezai Karakoç’ta şehir üzerine sosyolojik bir inceleme. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
14. Ercan, A. T. (2022). İslamcılığın Toplumsal Değişim Fikri ve Romantizm: Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç ve İsmet Özel. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
15. Ergün, B. (2019). Türk aydınının din anlayışı (Sezai Karakoç ve İdris Küçükömer örneği). (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
16. Ertürk, Ö. (2018). Sezai Karakoç’un diriliş düşüncesinde kutlu millet. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
17. Kara, Ö. T. (2013). ”Türkçe’nin Kuralları Dışına Çıkan Bir Toplululuk: İkinci Yeniciler”. Tarih Okulu Dergisi, Eylül, Yıl 6, Sayı (15), 451-480.
18. Karadeniz, İ. (2017). Sezai Karakoç’ta toplum, millet ve devlet kavramları. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
19. Karakoç, S. (2007). Gün Doğmadan, İstanbul: Diriliş Yayınları.
20. Karakoç, S. (2018). Değişim – Dönüşüm. http://yucedirilis.org.tr/degisim-donusum/ Erişim tarihi: (27.05.2024).
21. Karataş, T. (1994). Sezai Karakoç (hayat-sanat-tenbit). (YÖK Tez Merkezi, Doktora).
22. Öz, S. N. (2021). Türkiye’de İslamcılık düşüncesi bağlamında Sezai Karakoç ve Diriliş dergisi. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
23. Öztemiz, B. S. (2019). Sezai Karakoç’un din ve toplum anlayışı. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
24. Servi, H. A. (2021). Sezai Karakoç’un diriliş fikri ve medeniyet anlayışı. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
25. Şahin, S. (2021). Türkiye’de İslamcılık düşüncesinin postkolonyal teori çerçevesinde incelenmesi: Nurettin Topçu ve Sezai Karakoç’un dergi yazıları örneği. (YÖK Tez Merkezi, Doktora).
26. Şuoruç, B. (2022). Sezai Karakoç, Nuri Pakdil ve İsmet Özel’in şiirinde isyan. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
27. Tan, R. (2021). Siyaset ve ütopya: Sezai Karakoç’un diriliş kavramı üzerine bir değerlendirme. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
28. Türkyılmaz, S. (2021). Sezai Karakoç düşüncesinde inancın birey ve toplum üzerindeki diriltici etkisi. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
29. Varol, H. K. (2023). Karakoç’un Şiirlerinde Halk Bilimi Unsurları. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
30. Yıldız, S. (2020). Sezai Karakoç’un İnsanlığın Dirilişi adlı eserinin sözlük çalışması. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).
31. Yıldız, S. (2022). Sezai Karakoç’un Yitik Cennet ve John Milton’ın Paradise Lost eserlerinde cennetten çıkarılma hadisesinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans).