Araştırma Makalesi

Yenilenebilir enerji tüketimi, teknolojik inovasyon ve sanayi katma değeri: AB ülkelerinde ekonomik büyüme üzerindeki dinamik etkileşimler (1995-2021)

Cilt: 19 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Yenilenebilir enerji tüketimi, teknolojik inovasyon ve sanayi katma değeri: AB ülkelerinde ekonomik büyüme üzerindeki dinamik etkileşimler (1995-2021)

Öz

Sürdürülebilir ekonomik büyüme hedefi, günümüz küresel ekonomi-politik gündeminde giderek daha fazla önem kazanmakta olup; enerji arz güvenliği, çevresel sürdürülebilirlik ve üretkenliğe dayalı büyüme stratejileri bu çerçevede öncelikli politika alanları hâline gelmiştir. Bu bağlamda, ekonomik büyümenin temel belirleyicileri arasında kabul edilen yenilenebilir enerji tüketimi, teknolojik inovasyon ve sanayi katma değeri arasındaki dinamik ilişkilerin bütüncül bir yaklaşımla analiz edilmesi gerekliliği doğmuştur. Literatürde bu değişkenlerden her birinin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri farklı çalışmalarla ayrı ayrı ele alınmış olsa da söz konusu üç değişkenin aynı model çerçevesinde birlikte incelendiği çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Çalışmanın temel amacı, 22 Avrupa Birliği (AB) ülkesinde 1995–2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak, yenilenebilir enerji tüketimi, teknolojik inovasyon ve sanayi katma değerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ampirik olarak analiz etmektir. Bu yönüyle çalışma, literatürdeki eksikliği gidermeye katkı yapmayı ve politika yapıcılar için bütüncül öneriler sunmayı hedeflemektedir. Çalışmada öncelikle panel veri yapısına uygun tanımlayıcı analizler yapılmış, ardından modelde yatay kesit bağımlılığı, otokorelasyon ve değişen varyans sorunları tespit edildiğinden, bu tür yapısal sorunlara karşı etkili bir tahmin aracı olan Driscoll-Kraay yönteminden yararlanılmıştır. Uzun dönemli ve karşılaştırmalı analiz imkânı sunan bu yöntem sayesinde, zamana bağlı yapısal değişimlerin ve politika etkilerinin dikkate alındığı sağlam ekonometrik sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen ampirik bulgular, çalışmada ele alınan üç temel değişkenin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin farklı yönlerde seyrettiğini ortaya koymaktadır. Buna göre, teknolojik inovasyonda meydana gelen %1’lik bir artışın ekonomik büyümeyi yaklaşık %0.173 oranında azalttığı gözlemlenmiştir. Bu durum, inovasyonun kısa vadede ekonomik büyümeyi desteklemek yerine dönüşüm süreçleri ve yeniden yapılanma maliyetleri nedeniyle sınırlayıcı bir etki yaratabileceğini düşündürmektedir. Diğer yandan, yenilenebilir enerji tüketiminde gerçekleşen %1’lik bir artışın ekonomik büyümeyi %0.176 oranında artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgu, çevre dostu enerji kaynaklarının kullanımının yalnızca çevresel sürdürülebilirliğe değil, aynı zamanda ekonomik performansa da olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Sanayi katma değerinde gözlenen %1’lik bir artışın ise ekonomik büyümeyi %0.392 oranında azalttığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, sanayi faaliyetlerinin artışının belirli koşullar altında çevresel ve yapısal maliyetler doğurarak büyümeyi olumsuz etkileyebileceğine işaret etmektedir. Bu sonuçlar, yenilenebilir enerji kullanımının ekonomik büyüme açısından teşvik edilmesi gerektiğine işaret ederken, teknolojik inovasyonun ve sanayi üretiminin büyüme üzerindeki etkilerinin bağlamsal olarak daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Böylece çalışma, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada politika yapıcılara yön gösterici nitelikte özgün ve ampirik temellere dayanan katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aali Bujari, A., & Venegas Martínez, F. (2016). Technological innovation and economic growth in Latin America. Revista mexicana de economía y finanzas, 11(2), 77-89.
  2. Abbasi, K. R., Shahbaz, M., Jiao, Z., & Tufail, M. (2021). How energy consumption, industrial growth, urbanization, and CO2 emissions affect economic growth in Pakistan? A novel dynamic ARDL simulations approach. Energy, 221, 119793. https://doi.org/10.1016/j.energy.2021.119793
  3. Ali, S., Alam, K. J., & Islam, M. S. (2016). Effects of trade openness and industrial value added on economic growth in Bangladesh. International Journal of Sustainable Development Research, 2(2), 6-11. https://doi.org/10.11648/j.ijsdr.20160203.11
  4. Alper, A., & Oguz, O. (2016). The role of renewable energy consumption in economic growth: Evidence from asymmetric causality. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 60, 953-959. https://doi.org/10.1016/j.rser.2016.01.123
  5. Anwar, A., Siddique, M., Dogan, E., & Sharif, A. (2021). The moderating role of renewable and non-renewable energy in environment-income nexus for ASEAN countries: Evidence from Method of Moments Quantile Regression. Renewable Energy, 164, 956-967. https://doi.org/10.1016/j.renene.2020.09.128
  6. Azam, A., Rafiq, M., Shafique, M., Zhang, H., & Yuan, J. (2021). Analyzing the effect of natural gas, nuclear energy and renewable energy on GDP and carbon emissions: A multi-variate panel data analysis. Energy, 219, 119592. https://doi.org/10.1016/j.energy.2020.119592
  7. Bilas, V., Bosnjak, M., & Cizmic, T. (2016). Relationship between research and development and economic growth in the EU countries. Economic and social development: Book of proceedings, 223.
  8. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

7 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Uçar, M. (2026). Yenilenebilir enerji tüketimi, teknolojik inovasyon ve sanayi katma değeri: AB ülkelerinde ekonomik büyüme üzerindeki dinamik etkileşimler (1995-2021). Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 137-152. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1732954
  Hitit Sosyal Bilimler Dergisi  Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.