TR
EN
Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler ve Fitokimyasallar
Abstract
Alzheimer hastalığı (AH), hafızada kayıplar ve bilişsel bozulma ile kendini gösteren, demansa neden olan nörodejeneratif bir hastalıktır. AH’nda gözlenen demansın şiddeti ve dolayısıyla başlangıcı, genetik ve çevresel faktörlere bağlı olarak bireyler ve toplumlar arasında farklılık göstermektedir. AH ve diğer nörodejeneratif hastalıklarla mücadelede çok yönlü terapötik stratejiler uygulanmasına rağmen, başarı sadece semptomatik tedavi ile sınırlıdır. AH’nın başlangıcını veya ilerlemesini erteleyebilecek terapötik müdahaleler, hastalığın prevalansının azaltılmasına önemli ölçüde katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda, tarihsel süreçlerden bu yana hafızanın güçlendirilmesi ve demans gelişiminin engellenmesi ile ilgili diğer komplikasyonlar için tıbbi bitkilerden yararlanılmıştır. Yapılan çalışmalar, günümüzde de tıbbi bitkiler ve bunlardan elde edilen fitokimyasalların, AH’nın tedavisinde potansiyel öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Etki mekanizmaları tam olarak aydınlatılamamış olmasına rağmen; anti-enflamatuvar, anti-amiloidojenik, anti-kolinesteraz, hipolipidemik ve antioksidan etkiler dahil olmak üzere geniş farmakolojik aktivite yelpazesi ile, bitkilerin farklı kısımları içerdikleri polifenoller (flavonoitler, tanenler), lignanlar, triterpenler, steroller ve alkaloitler gibi birçok değerli fitokimyasal bileşikler sayesinde ilaç geliştirme çalışmaları için güçlü bir rezervuardır. Sunulan makalede, AH’nın seyrinin yavaşlatılmasında ve etkili tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde farmakolojik alanda umut vaat eden çeşitli bitkiler ve bunlardan izole edilen fitokimyasallar, etki mekanizmaları ile birlikte derlenmiştir.
Keywords
References
- 1. Breijyeh Z, Karaman R: Comprehensive review on Alzheimer’s disease: Causes and treatment. Molecules. 2020, 25(24): 5789.
- 2. Penney J, Ralvenius WT, Tsai LH: Modeling Alzheimer’s disease with iPSC-derived brain cells. Mol. Psychiatry. 2020, 25(1): 148-167.
- 3. Akram M, Nawaz A: Effects of medicinal plants on Alzheimer's disease and memory deficits. Neural. Regen. Res. 2017, 12(4): 660.
- 4. Khanam S, Vayaravel CA: Medicinal plants effective against Alzheimer’s disease: An update. Int. J. Comp. Adv. Pharmacol. 2021, 6(1): 22-27.
- 5. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). Cinsiyete göre Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların sayısı ve oranı. 2020. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Elderly-Statistics-2020-37227.
- 6. Rao RV, Descamps O, John V, Bredesen DE: Ayurvedic medicinal plants for Alzheimer's disease: a review. Alzheimer's Res. Ther. 2012, 4(3): 1-9.
- 7. Kamran M, Kousar R, Ullah S, Khan S, Umer MF, Rashid HU, Rehman MU: Taxonomic distribution of medicinal plants for Alzheimer’s Disease: a cue to novel drugs. Int. J. Alzheimer’s Dis. 2020, 1-15.
- 8. Calderón AI, Simithy-Williams J, Sanchez R, Espinosa A, Valdespino I, Gupta MP: Lycopodiaceae from Panama: a new source of acetylcholinesterase inhibitors. Nat. Prod. Res. 2013, 27(4-5): 500-505.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Pharmacology and Pharmaceutical Sciences
Journal Section
Review
Publication Date
June 1, 2022
Submission Date
October 25, 2021
Acceptance Date
May 9, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 42 Number: 2
APA
Gezici, S., & Şekeroğlu, N. (2022). Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler ve Fitokimyasallar. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, 42(2), 121-133. https://doi.org/10.52794/hujpharm.1014770
AMA
1.Gezici S, Şekeroğlu N. Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler ve Fitokimyasallar. HUJPHARM. 2022;42(2):121-133. doi:10.52794/hujpharm.1014770
Chicago
Gezici, Sevgi, and Nazım Şekeroğlu. 2022. “Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde Ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler Ve Fitokimyasallar”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 42 (2): 121-33. https://doi.org/10.52794/hujpharm.1014770.
EndNote
Gezici S, Şekeroğlu N (June 1, 2022) Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler ve Fitokimyasallar. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 42 2 121–133.
IEEE
[1]S. Gezici and N. Şekeroğlu, “Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler ve Fitokimyasallar”, HUJPHARM, vol. 42, no. 2, pp. 121–133, June 2022, doi: 10.52794/hujpharm.1014770.
ISNAD
Gezici, Sevgi - Şekeroğlu, Nazım. “Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde Ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler Ve Fitokimyasallar”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy 42/2 (June 1, 2022): 121-133. https://doi.org/10.52794/hujpharm.1014770.
JAMA
1.Gezici S, Şekeroğlu N. Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler ve Fitokimyasallar. HUJPHARM. 2022;42:121–133.
MLA
Gezici, Sevgi, and Nazım Şekeroğlu. “Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde Ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler Ve Fitokimyasallar”. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, vol. 42, no. 2, June 2022, pp. 121-33, doi:10.52794/hujpharm.1014770.
Vancouver
1.Sevgi Gezici, Nazım Şekeroğlu. Alzheimer Hastalığının Gelişimsel Sürecinde ve Tedavisinde Potansiyel Öneme Sahip Tıbbi Bitkiler ve Fitokimyasallar. HUJPHARM. 2022 Jun. 1;42(2):121-33. doi:10.52794/hujpharm.1014770