Türkiye’deki Dil ve Konuşma Terapistlerinin Hızlı Bozuk Konuşma Tanısında Kullandıkları Kriterler

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki dil ve konuşma terapistlerinin hızlı bozuk konuşma değerlendirmesinde kullandıkları kriterleri listelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Türkiye’de yaşayan 205 dil ve konuşma terapisti katılmıştır. Katılımcıların deneyimleri ve uygulamaları, hazırlanan çoktan seçmeli sorular ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistlerinin HBK tanısında kullandıkları kriterler içinde en fazla oranda yüksek hızda konuşma (tachylalia) (%82,9), düzensiz konuşma hızı (%73,7), kelimeler arasında duraklamaların olmaması (%67,8), sözcüklerdeki sesleri silme (%66,8), konuşma hızına ilişkin yetersiz farkındalık düzeyi (%64,9), uygun olmayan prozodik örüntüler (%60), ailede HBK’nın varlığı (%60) ve giderek artan (festinating) konuşma hızını (%59,5) ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistlerinin HBK tanısında kullandıkları kriterler içinde en az oranda görsel algısal problemler (%10,7), yazmaya ilişkin yetersizlikler (%21,5), motor koordinasyondaki eksiklikler (%26,5), sözcük bulma problemleri (%27,3), kötü el yazısı (%27,8), okumaya ilişkin yetersizliklerini (%28,8) ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistlerinin HBK’ya eşlik ettiğini ifade ettikleri bozukluklar içinde en sık kekemelik (%70,2) ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu (%66,3) ifade ettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan dil ve konuşma terapistleri HBK’ya eşlik ettiğini ifade ettikleri bozukluklar içinde en az oranda Fragile X sendromu (%7,8) ve Down sendromunu (%9,3) ifade ettikleri görülmüştür. Sonuç: Çalışma sonucunda elde edilen bulgular dahilinde Türkiye’deki dil ve konuşma terapistlerinin HBK değerlendirmesinde kullandıkları kriterler listelenmiştir. Bu doğrultuda HBK’ya ilişkin yapılan değerlendirmelere, standart araçlara ek olarak dil ve konuşma terapistlerinin kullanmış oldukları parametrelerin dahil edilmesi, multifaktöriyel ve derinlemesine bir bakış için büyük önem arz etmektedir.

Keywords

• Akıcılık bozuklukları
• hızlı bozuk konuşma
• değerlendirme
• dil ve konuşma terapisi

The Criteria Used by Speech and Language Therapists in Turkey for the Diagnosis of Cluttering

Abstract

Purpose: The purpose of this study is to list the criteria used in the assesstment of cluttering by speech and language therapists in Turkey. Method: 205 speech and language therapists living in Turkey participated in the study.The experiences and practices of the participants were analyzed with prepared multiple questions. Findings: It was seen that ,of the criteria which participant speech and language therapists use in the diagnosis of cluttering,the highest ratios were for tachyalia(82,9%),speed of irregular speech (%73,7),no pauses between words ( %67,8),deleting the sounds in words (%66,8),insufficient level of awareness of speech speed(%64,9),inappropriate prosodic patterns(%60),presence of cluttering in family (%60), and fastening speech (%59,5).And the lowest ratios were for visual perceptual problems (%10.7), insufficiency in writing (%21,5),lack of motor coordination(%26,5),Word finding problems (%27,3),bad handwriting (%27,8), and insufficiency of reading (%28,8).Participant speech and language therapists stated that ,of the disorders accompanied by cluttering,the most common ones were stuttering (%70,2),and lack of anttention and presence of hyperactivity disorder (%66,3) and the least ones were Fragile X syndrome (%7,8) and down syndrome (%93,3). Results: Within the findings obtained as the result of the study,the criteria which the speech and language therapists in Turkey use in the diagnosis of cluttering were listed.It is of high importance that in this respect parameters used by speech and language therapists should be includes in addition to standard tools for multifactorial and in-depth asssesstment.

Keywords

• Fluency disorders
• cluttering
• assesment
• speech and language therapy

References

1. Altınsoy, A. (2021). Öngörücü Hızlı-bozuk Konuşma Envanteri̇-r ve Akıcılık Değerlendi̇rme Bataryasının Türkçe Geçerli̇k ve Güveni̇rli̇k Çalışması. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
2. Bakker, K. (1996). Cluttering: Current scientific status and emerging research and clinical needs. Journal of fluency disorders, 21(3-4), 359-365.
3. Bakker, K., Myers, F. L., Raphael, L. J., & Louis, K. O. S. (2011). A preliminary comparison of speech rate, self-evaluation, and disfluency of people who speak exceptionally fast, clutter, or speak normally. In Cluttering (pp. 45-65). Psychology Press.
4. Bellice, M. (2016). Türkiye’de çalışan dil ve konuşma terapistlerinin hızlı-bozuk konuşma ve terapisine yönelik algılarının değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
5. Bóna, J. (2016). Characteristics of pausing in normal, fast and cluttered speech. Clinical linguistics & phonetics, 30(11), 888-898.
6. Cangi, M. E., & Özel, S. B. (2019). Türkçe konuşan hızlı bozuk konuşması olan yetişkinlerin akıcısızlık özelliklerinin ve yaşam kalitelerinin incelenmesi: Ön çalışma. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 2(2), 121-145.
7. Dalton, P., & Hardcastle, W. J. (1977). Cluttering and disfluency of organic origin. P. Dalton & WJ Hardcastle Disorders of fluency and their effects on communication, 107-124.
8. Daly, D. (1992). Helping the clutterer: Therapy considerations. Cluttering: A clinical perspective, 107-124.

9. Daly, D. A. (2006). Cluttering: Characteristics identified as diagnostically significant by 60 fluent experts. In Programme and Abstracts in 5th World Congress on Fluency Disorders July 2006, Dublin, Ireland (Vol. 39).
10. Daly, D. A., & Burnett, M. L. (1996). Cluttering: Assessment, treatment planning, and case study illustration. Journal of Fluency Disorders, 21(3-4), 239-248.
11. Duru, Akgün & Maviş. (2018). Dil ve konuşma terapisi mesleğine yönelik farkındalığın belirlenmesi. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 1(3), 257-280.
12. Freund, H. (1952). Studies in the interrelationship between stuttering and cluttering. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 4(3), 146-168.
13. Guitar, B. (2013). Stuttering: An integrated approach to its nature and treatment. Lippincott Williams & Wilkins.
14. Güleç, M. (2021). Hızlı bozuk konuşmanın çocukluk çağı yaygınlığının anne görüşleri aracılığı ile belirlenmesi.[Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
15. Hanson, D. M., Jackson, A. W., Hagerman, R. J., Opitz, J. M., & Reynolds, J. F. (1986). Speech disturbances (cluttering) in mildly impaired males with the Martin‐Bell/fragile X syndrome. American journal of medical genetics, 23(1‐2), 195-206.
16. Healey, K. T., Nelson, S., & Scott, K. S. (2015). A case study of cluttering treatment outcomes in a teen. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 193, 141-146.
17. Hegde, M. N. (2018). Hegde's Pocketguide to treatment in speech-language pathology. Plural Publishing.
18. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler [Scientific research method: Concepts, principles, techniques]. Istanbul: Nobel Publications.
19. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28, 563–575.
20. Louis, K. O. S., & Hinzman, A. R. (1986). Studies of cluttering: Perceptions of cluttering by speech-language pathologists and educators. Journal of Fluency Disorders, 11(2), 131-149.
21. Louis, K. O. S., & Myers, F. L. (1995). Clinical management of cluttering. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 26(2), 187-195.
22. Louis, K. O. S., & Rustin, L. (1992). Professional awareness of cluttering. In Cluttering: A clinical perspective (pp. 23-35). Far Communications Kibworth, England.
23. Louis, K. O. S., & Schulte, K. (2011). Defining cluttering: the lowest common denominator. In Cluttering (pp. 241-261). Psychology Press.
24. Louis, K. O. S., Hinzman, A. R., & Hull, F. M. (1985). Studies of cluttering: Disfluency and language measures in young possible clutterers and stutterers. Journal of Fluency Disorders, 10(3), 151-172.
25. Manning, W. H., & DiLollo, A. (2017). Clinical decision making in fluency disorders. Plural Publishing.
26. Molt, L. F. (1996). An examination of various aspects of auditory processing in clutterers. Journal of fluency disorders, 21(3-4), 215-225.
27. Myers, F.L. & K.O. S. Louis (eds.). 1992. Cluttering: A clinical perspective. San Diego: Singular Publishing Group.
28. Oliveira, Bernardes, Broglio, & Capellini. (2010). Speech fluency profile in cluttering individuals. Pró-Fono Revista de Atualização Científica, 22(4).
29. Op'T Hof, J. & Uys, I. (1974). A clinical delineation of tachyphemia (cluttering) a case of dominant inheritance. South African Medical Journal, 48(38), 1624-1628.
30. Perkins, W. H. (1977). Speech pathology: An applied behavioral science. CV Mosby Company.
31. Santana & Oliveira. (2014). Relevant findings from the clinical history of clutterers. Revista CEFAC, 16 (6), 1860-1870.
32. Saraydaroğlu, S. B. (2021). Hızlı Bozuk Konuşan ve Kekemeliği Olan Yetişkinlerin Konuşma Akıcısızlıklarının Karşılaştırılması. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
33. Scott, K. S. (2020). Cluttering symptoms in school-age children by communicative context: A preliminary investigation. International journal of speech-language pathology, 22(2), 174-183.
34. Scott, K. S., & St. Louis, K. O. (2009). A perspective on improving evidence and practice in cluttering. Perspectives on Fluency and Fluency Disorders, 19(2), 46-51.
35. Shipley, K. G., & McAfee, J. G. (2015). Assessment in speech-language pathology: A resource manual. Nelson Education.
36. Souza, J. B. D., Paschoalino, F. C., Cardoso, V. M., & Oliveira. (2013). Frequency and typology of disfluencies: comparative analysis between clutterers and stutterers. Revista CEFAC, 15, 857-863.
37. St. Louis, K. O., & Durrenberger, C. H. (1993). What communication disorders do experienced clinicians prefer to manage?. Asha, 35(12), 23-31.
38. St. Louis, K. O., Myers, F. L., Bakker, K., & Raphael, L. J. (2007). In Confiture, E. and Curlee, R.(Eds.).(2007). Stuttering and Other Fluency Disorders.
39. St. Louis, K. O., Raphael, L. J., Myers, F. L., & Bakker, K. (2003). Cluttering updated. The ASHA Leader, 8(21), 4-22.
40. Starkweather, C. W. (1987). Fluency and stuttering. Prentice-Hall, Inc.
41. Teigland, A. (1996). A study of pragmatic skills of clutterers and normal speakers. Journal of Fluency Disorders, 21(3-4), 201-214.
42. Van Borsel, J., & Vandermeulen, A. (2009). Cluttering in Down syndrome. Folia phoniatrica et logopaedica, 60(6), 312-317.
43. Van Borsel, J., & Vanryckeghem, M. (2000). Dysfluency and phonic tics in Tourette syndrome: A case report. Journal of communication disorders, 33(3), 227-240.
44. Van Zaalen, Y. op’t Hof ve Reichel, I.K. (2015). Cluttering: Current views on its nature, diagnosis, and treatment. Bloomington: iUniverse.
45. Van Zaalen-op’t Hof, Y., Wijnen, F., & De Jonckere, P. H. (2009). Differential diagnostic characteristics between cluttering and stuttering. Journal of fluency disorders, 34(3), 137-154.
46. Van Zaalen-Op't Hof, Y., Wijnen, F., & Dejonckere, P. (2009). Language planning disturbances in children who clutter or have learning disabilities. International journal of speech-language pathology, 11(6), 496-508.
47. Ward, D., & Scott, K. S. (Eds.). (2011). Cluttering: A handbook of research, intervention and education. Psychology Press.
48. Ward, D., Connally, E. L., Pliatsikas, C., Bretherton-Furness, J., & Watkins, K. E. (2015). The neurological underpinnings of cluttering: Some initial findings. Journal of fluency disorders, 43, 1-16.
49. Ward, K. D., Watts, S., & Tough, R. J. (2006). Sea clutter: scattering, the K distribution and radar performance (Vol. 20). IET.
50. Weiss, D. A. (1964). Cluttering. Englewood Cliffs.
51. Wright, L. (2000). WASSP: the Wright and Ayre stuttering self-rating profile. Speechmark Publishing Limited.