Research Article

Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları

Volume: 12 Number: 2 August 31, 2025
EN TR

Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, aile sağlığı merkezlerine başvuran bireylerin fonksiyonel besin kullanımının, fonksiyonel besinler hakkındaki tutumlarının ve kullanım sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bireylerin demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fonksiyonel besinlere yönelik farkındalıkları ve tüketimlerini değerlendiren bir anket yüz yüze görüşme yöntemiyle yapıldı. Fonksiyonel Gıdalara Yönelik Tutum Ölçeği ile bireylerin fonksiyonel besinlere yönelik algısı ölçüldü. Bireylerin beden kütle indeksleri, vücut ağırlığı ve boy uzunluğu kullanılarak hesaplandı. Bulgular: Katılımcıların %39,7’si fonksiyonel besin tanımını daha önce duyduğunu, %82,3’ü de fonksiyonel besin tükettiğini bildirmiştir. Fonksiyonel besinlerin sağlık üzerinde etkili olduğuna inanan katılımcıların, bu besinleri daha faydalı ve gerekli bulmakta ve aynı zamanda bu konuda bilgi edinmeye daha isteklidirler (p<0,05). Ayrıca fonksiyonel besinlere yönelik tutum lisans ve lisansüstü eğitim düzeyine sahip olanlarda ilköğretim ve lise mezunlarına göre anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,05). Sarımsak, nar, üzüm çekirdeği, yeşil çay, zencefil, çörekotu ve tam tahıllı ürünler bireylerin çoğu tarafından fonksiyonel besin olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte C vitamini ve D vitamini gibi besin takviyeleri de fonksiyonel besin olmamasına rağmen çoğu birey tarafından fonksiyonel besin olarak tanımlanmaktadır. Sonuç: Bulduğumuz sonuçlar, aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin büyük çoğunluğunun fonksiyonel besin tüketim alışkanlığına sahip olduğunu, eğitim düzeyi ve fonksiyonel besinlere ilişkin sağlık yararlarının fonksiyonel besinlere yönelik tutum ve kabullenme üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bulgular, fonksiyonel besinlerin ve bu besinlerin sağlık üzerindeki yararlarının farkındalığını ve tüketimini teşvik etmek için destekleyici bir ortam oluşturma açısından kamu ve özel sektöre bilgi sağlayabilir.

Keywords

Ethical Statement

Çalışmanın gerçekleştirilmesi için Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu’ndan etik kurul onayı alınmıştır (Toplantı no:13).

Thanks

Araştırmamızda gerekli izinleri sağlayarak çalışmamıza katkıda bulunan Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Etik Kurulu’na ve Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğüne teşekkür ederiz.

References

  1. Annunziata, A., & Vecchio, R. (2011). Functional foods development in the European market: A consumer perspective. Journal of Functional Foods, 3(3), 223-228.
  2. Ares, G., & Gámbaro, A. (2007). Influence of gender, age and motives underlying food choice on perceived healthiness and willingness to try functional foods. Appetite, 49(1), 148–158.
  3. Barcellos, M.D., & Lionello, R.L. (2011). Consumer market for functional foods in south Brazil, International. Journal on Food System Dynamics, 2(2),126‐144.
  4. Bayöz, G. (2021). Plaza çalışanlarının fonksiyonel gıda bilgi ve tutumlarının, beslenme durumlarının ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi) Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  5. Bellisle., F. (2008). Functional foods and satiety cascade. Nutrition Bulletin, 33, 8-14.
  6. Bogue, J. & Ryan, M. (2000), “Market oriented new product development: functional foods and the Irish consumer”, Agribusiness Discussion Paper, No. 27, University College Cork.
  7. Bongiorno, P. B., Fratellone, P. M., & LoGiudice, P. (2008). Potential health benefits of garlic (Allium sativum): a narrative review. Journal of Complementary and Integrative Medicine, 5(1), 1-24.
  8. Burnaz, N.A. (2021). Functional foods: in sickness and in health. H. Kaya ve H. Kafadar (Eds.), Medicine & Health 2021 içinde (ss. 161-183). İstanbul. Efe Akademi Yayınevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Public Health Nutrition

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 15, 2025

Publication Date

August 31, 2025

Submission Date

May 8, 2024

Acceptance Date

January 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Tayhan, F., Kabakuş Aykut, M., & Arslan Burnaz, N. (2025). Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 12(2), 309-328. https://doi.org/10.21020/husbfd.1479614
AMA
1.Tayhan F, Kabakuş Aykut M, Arslan Burnaz N. Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları. HUFHSJ. 2025;12(2):309-328. doi:10.21020/husbfd.1479614
Chicago
Tayhan, Fatma, Memnune Kabakuş Aykut, and Nesibe Arslan Burnaz. 2025. “Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12 (2): 309-28. https://doi.org/10.21020/husbfd.1479614.
EndNote
Tayhan F, Kabakuş Aykut M, Arslan Burnaz N (August 1, 2025) Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12 2 309–328.
IEEE
[1]F. Tayhan, M. Kabakuş Aykut, and N. Arslan Burnaz, “Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları”, HUFHSJ, vol. 12, no. 2, pp. 309–328, Aug. 2025, doi: 10.21020/husbfd.1479614.
ISNAD
Tayhan, Fatma - Kabakuş Aykut, Memnune - Arslan Burnaz, Nesibe. “Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal 12/2 (August 1, 2025): 309-328. https://doi.org/10.21020/husbfd.1479614.
JAMA
1.Tayhan F, Kabakuş Aykut M, Arslan Burnaz N. Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları. HUFHSJ. 2025;12:309–328.
MLA
Tayhan, Fatma, et al. “Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları”. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 12, no. 2, Aug. 2025, pp. 309-28, doi:10.21020/husbfd.1479614.
Vancouver
1.Fatma Tayhan, Memnune Kabakuş Aykut, Nesibe Arslan Burnaz. Gümüşhane İli Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran Bireylerin Fonksiyonel Besinlere Karşı Tutumları. HUFHSJ. 2025 Aug. 1;12(2):309-28. doi:10.21020/husbfd.1479614