Research Article

2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme

Volume: 82 Number: 2 July 11, 2024
EN TR

2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Avrupa Birliği Hukukunda yaklaşık kırk yıldır uygulanmakta olan ve hatalı ürünler sebebiyle doğan zararlara karşı kusursuz sorumluluk rejimi içeren 85/374 sayılı Ürün Sorumluluk Direktifi’nin yürürlüğe girdiği tarihten bugüne imalat, satış ve ürün çeşitliliği alanlarında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Direktifin amacı, hatalı ürünler sebebiyle meydana gelebilecek bedensel veya malvarlığına yönelik zararları tazmin etmeye yönelik bir sistem kurabilmektir. Bu çerçevede Direktif, 1985 yılında kabul edilmesinden bu yana etkili bir araç olarak uygulanmıştır. Ancak mevcut haliyle bugünün teknolojisinin getirdiği bazı gelişmeleri yakalamaktan uzaktır. Direktif, özellikle yapay zekâ, otonom cihazlarda yaşanan teknolojik gelişmeler ve yaygınlaşan döngüsel ekonomi ile bağlantılı ürünler göz önüne alındığında bu yeni risklerden zarar görenleri etkili bir biçimde koruyabilmek adına değişime muhtaçtır. Bu sebeple 28 Eylül 2022 tarihinde, tespit edilen ve eleştirilen eksikleri gidermek amacıyla yeni bir Ürün Sorumluluğu Direktifi Teklifi yayınlanmıştır. Ürün Sorumluluğu Direktifi Teklifinde, direktifte yer alan mevcut sorumluluğun, modern dijital ekonomi ve döngüsel ekonominin ortaya çıkardığı ürünlere nasıl uygulanacağı, zararın ispatının kolaylaştırılması ve tazminat taleplerinin önündeki engellerin kaldırılmasına ilişkin sorunlar giderilmeye çalışılmıştır. Teklif, AB Komisyonu’nun Avrupa’yı dijital çağa uygun hale getirme politikası çerçevesinde, dijital teknolojilerle bağlantılı riskleri azaltmayı ve ürünlerin güvenliğini artırmayı hedeflemektedir. Bu bakış açısıyla, üründen kaynaklı bir zarar ortaya çıktığında zarar görenlerin tazminat taleplerinin karşılık bulacağı ve aynı zamanda üreticilerin sorumluluk risklerini öngörülebilecekleri bir düzenleme yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada tüm bu değişiklik hazırlıkları detaylı olarak incelenmiş, konu Türk Hukuku ve özellikle 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile karşılaştırmalı olarak ele alınmış, söz konusu değişikliklerin hukukumuza nasıl yansıyabileceği ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır.

Keywords

References

  1. Atamer YM / Kurtulan Güner G, “Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile İmalatçının Sorumluluğu Konusu Türk Hukuku Açısından Çözülmüş Müdür?” 2021 70 (2) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 543-588. google scholar
  2. Aydos OS, Ürün Sorumluluğu (1. Basım Adalet Yayınevi 2009). google scholar
  3. Baş S, “7223 Sayılı Kanun Kapsamında Ürün Sorumluluğu Kavramına Genel Bir Bakış” 2022 (52) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 349-382. google scholar
  4. Böhm U, Amerikanisches Zivilprozessrecht (Verlag Dr. Otto Schmidt 2005). google scholar
  5. Çelt DÖ, “Ürün Sorumluluğunda Yaşanan Güncel Gelişme: 7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu” 2021 7 (1) Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73-114. google scholar
  6. Çırak E, “Ticari Sırrın İfşasından Doğan Ceza Sorumluluğuna İlişkin Türk ve Alman Hukuk Sistemlerindeki Güncel Durumun Değerlendirilmesi” 2022 8 (1) Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 179-204. google scholar
  7. De Bruyne J, Dheu O ve Ducuing C, “The European Commission’s Approach To Extra-Contractual Liability and AI - An Evaluation of the AI Liability Directive and the Revised Product Liability Directive”. https://ssrn.com/abstract=4295676 Erişim Tarihi 03.03.2023. google scholar
  8. De Bruyne J, Gils T ve Van Gool E, Tort Law and Damage Caused by AI Systems, Artificial Intelligence and the Law (2nd edition 2022), 395- 445. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental and Resources Law (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 11, 2024

Submission Date

March 8, 2023

Acceptance Date

June 24, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 82 Number: 2

APA
Arat, A., & Akıncı, E. (2024). 2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Hukuk Mecmuası, 82(2), 363-407. https://doi.org/10.26650/mecmua.2023.82.2.0001
AMA
1.Arat A, Akıncı E. 2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82(2):363-407. doi:10.26650/mecmua.2023.82.2.0001
Chicago
Arat, Ayşe, and Elif Akıncı. 2024. “2022/0302/Sayılı/Avrupa/Birliği/Yeni/Ürün/Sorumluluk/Direktif/Teklifinin/Getirdikleri/Üzerine/Bir/Değerlendirme”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 (2): 363-407. https://doi.org/10.26650/mecmua.2023.82.2.0001.
EndNote
Arat A, Akıncı E (July 1, 2024) 2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Hukuk Mecmuası 82 2 363–407.
IEEE
[1]A. Arat and E. Akıncı, “2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme”, İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 2, pp. 363–407, July 2024, doi: 10.26650/mecmua.2023.82.2.0001.
ISNAD
Arat, Ayşe - Akıncı, Elif. “2022/0302/Sayılı/Avrupa/Birliği/Yeni/Ürün/Sorumluluk/Direktif/Teklifinin/Getirdikleri/Üzerine/Bir/Değerlendirme”. İstanbul Hukuk Mecmuası 82/2 (July 1, 2024): 363-407. https://doi.org/10.26650/mecmua.2023.82.2.0001.
JAMA
1.Arat A, Akıncı E. 2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024;82:363–407.
MLA
Arat, Ayşe, and Elif Akıncı. “2022/0302/Sayılı/Avrupa/Birliği/Yeni/Ürün/Sorumluluk/Direktif/Teklifinin/Getirdikleri/Üzerine/Bir/Değerlendirme”. İstanbul Hukuk Mecmuası, vol. 82, no. 2, July 2024, pp. 363-07, doi:10.26650/mecmua.2023.82.2.0001.
Vancouver
1.Ayşe Arat, Elif Akıncı. 2022/0302 Sayılı Avrupa Birliği Yeni Ürün Sorumluluk Direktif Teklifinin Getirdikleri Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2024 Jul. 1;82(2):363-407. doi:10.26650/mecmua.2023.82.2.0001