Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

“Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi

Yıl 2021, Cilt 79, Sayı 4, 1103 - 1125, 31.12.2021
https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.4.0001

Öz

Geminin ihtiyati haczi bakımından Türk Ticaret Kanunu’nun 1369 uncu maddesi “bağlantılı gemi”nin (associated ship) ihtiyati haczine olanak tanımamıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun anılan maddesi, 1999 tarihli “Gemilerin İhtiyati Haczine İlişkin Milletlerarası Sözleşme”den tercüme yoluyla alındığı için çalışmamızın odaklandığı yer, özellikle bu Milletlerarası Sözleşmenin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası olmuştur. Anılan 3 üncü maddenin ikinci fıkrası, birinci fıkranın giriş cümlesi ile birlikte okunduğunda görülecektir ki hüküm, üzerinde deniz alacağı doğmuş gemiden başka bir geminin ihtiyati haczini düzenlemek üzere cümleye başlamış fakat kapsamına sadece “kardeş geminin” (sister ship) ihtiyati haczini dâhil etmiş; bağlantılı gemiyi metin içerisinde anmamıştır. Çalışmanın öncelikli amacı, Milletlerarası Sözleşme hazırlayıcılarının bu metnin altına sakladıkları özü ortaya çıkarmak ve maddede bağlantılı gemi ile ilgili “bilinçli bir boşluk” mu yoksa “vasıflı suskunluk” mu olduğunu saptamaktır. Tarihsel yorum neticesinde elde edilecek sonuç; Milletlerarası Sözleşme hazırlayıcılarının, bağlantılı gemilerin ihtiyati haczini yasaklama iradesinde olmadığı ama bu hususun somut olarak düzenlenmesine de gerek duymadıkları bir konu olduğu yönünde çıkarsa, çalışmanın nihai hedefi perdenin kaldırılması teorisinin yavru tek gemi şirketlerine uygulanması ile borçlu olarak gözükmeyen yavru tek gemi şirketinin ve hatta hâkim kişi veya hâkim şirketin gemisinin de “bağlantılı gemi” olarak ihtiyaten haczedilmesini sağlayabilmektir. 1999 Konvansiyonu’nun 3(2) maddesinden doğrudan çeviri yoluyla Türk Ticaret Kanunu’nun madde 1369(2) hükmünü oluşturan düzenleme, “kardeş” geminin ihtiyati haczi olarak anılmakta ise de metinde yer alan “sahip olmak veya ait olmak” kavramının derinliğine sadece hükmün lafzı dikkate alınarak karar vermek olası değildir. Türk Medeni Kanunu’nun 1(1) inci hükmü uyarınca, hakim hukuku sözüyle ve özüyle uygular. Metin duvarını aşıp, Konvansiyon hazırlayıcılarının hangi kelimelerle yetindiklerini, ötesini düzenlemek isteseler de kavramların veya sözcüklerin yetersiz kaldığını tarihsel yorum açığa çıkarmaktadır. Bu açıdan, hazırlık çalışmaları ışığında hüküm değerlendirildiğinde, “kardeş” gemi hükmünün altında lex fori’nin izin verdiği ölçüde de “bağlantılı” geminin ihtiyati haczinin de mümkün olduğu görülecektir.

Kaynakça

  • Akıncı Ş, ‘Alacaklılardan Mal Kaçırmak İçin Kurulan Yeni Şirkete Müracaat İmkânı Bakımından Muvazaa, Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması ile Organik Bağ Kavramlarının Elverişliliği ve Yargıtay Uygulamaları’ (2019) 27(3) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 651-678
  • Akıncı Z, Karayolu İle Milletlerarası Eşya Taşımacılığı ve CMR (Seçkin 1999)
  • Antalya G, ‘Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Teorisi’ Erol Ulusoy (ed), Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını İstanbul 2008) 143-152
  • Antalya G, Hukuk Metodolojisi Cilt II (Seçkin 2021)
  • Atamer K, Deniz Ticaret Hukuku C.IV (2nci Bası, Onikilevha 2019)
  • Berlingieri F, Berlingieri On Arrest of Ships Volume II A Commentary on the 1999 Arrest Convention (6th Edition, Informa Law 2017)
  • Davies M, ‘The Future of Ship Arrest’ iç Paul Myburgh (ed.), The Arrest Conventions International Enforcement of Maritime Claims (Hart 2019)
  • Demir A, Hukuk Metodolojisi (Astana, 2016)
  • Dural M ve Öğüz T, Türk Özel Hukuku Cilt II Kişiler Hukuku (Filiz 2020)
  • Dural M, ‘Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması’ iç 15. Yıl Sempozyumu (Sermaye Piyasası Kurulu Yayını 1998) 97-107
  • Kamil Y, ‘Maddi Hukuk İcra Hukuku İlişkisi ve İptal Davalarından Perdeyi Kaldırma Teorisine Hukuki Korunma Sağlayan Enstrümanlar’ iç Erol Ulusoy (ed), Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını 2008) 173-193
  • Kaplan İ, ‘Tüzel Kişiliğe Sahip Ticaret Ortaklıklarında Perdenin Kaldırılması Talepli Hukuki Sorumluluk Davaları’ (2009) 25(4) Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 37-46
  • Kendigelen A, Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması’ Hukuki Mütalâalar C IX-2007 (Onikilevha 2012)
  • Oğuzman K, Seliçi Ö ve Oktay Özdemir S, Kişiler Hukuku Gerçek ve Tüzel Kişiler (15inci Bası, Filiz 2015)
  • Öztek S ve Memiş T, ‘Şirketler Hukuku ve İcra İflas Hukuku İlkeleri Karşısında Borçlu Şirketin Alacaklılarının Hakim Ortağa Karşı Korunması’ iç Erol Ulusoy (ed), Tüzel kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını İstanbul 2008) 195-216
  • Yeşilova Aras / “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi 1125
  • Sağlam İ, ‘Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Kavramına Genel Bir Bakış’ iç Erol Ulusoy (ed), Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını İstanbul 2008) 153-161
  • Serozan R, Medeni Hukuka Giriş (2nci Bası, Vedat 2008)
  • Sözer AN, Hukukta Yöntembilim (7nci Baskı, Beta 2020)
  • Tetley W, ‘Arrest, Attachment and Related Maritime Law Procedures’ (1999) 73 Tul L Rev 1895- 1985
  • Tetley W, Maritime Liens and Claims (2nd Edition, Blais 1998)
  • Thomas R, ‘Ship, ‘Arrest-Issues of Availability, Fairness and Proportionality’ iç Paul Myburgh (ed.), The Arrest Conventions International Enforcement of Maritime Claims (Hart 2019)
  • Yanlı V, Anonim Ortaklıklarda Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması ve Pay Sahiplerinin Ortaklık Alacaklılarına Karşı Sorumlu Kılınması (Beta 2000)

The Theory of Lifting the Corporate Veil for the Arrest of “Associated Ships”

Yıl 2021, Cilt 79, Sayı 4, 1103 - 1125, 31.12.2021
https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.4.0001

Öz

In terms of arrest, Article 1369 of the Turkish Commercial Code does not allow the arrest of the “associated ship.” The mentioned article is translated from Article 3 (2) of the 1999 Arrest Convention (hereinafter “Convention”). This provision was included to regulate the arrest of a ship other than the ship on which there is a maritime claim but encompassed only the arrest of the sister ship within its ambit. The main purpose of this study is to determine whether there is a conscious legal gap or qualified silence in the article regarding the associated ship. If the historical interpretation shows that the Convention’s drafters did not intend to prohibit the arrest of associated ships, the study’s ultimate goal is showing how the theory of lifting the corporate veil is applicable to single-ship subsidiary companies. It enables the arrest of ships of single-ship subsidiary companies, which as an associated ship does not seem to be liable. Article 3 (2) of the Convention is described as the arrest of the sister ship; however, it is not possible to determine the scope of the owning or belonging concept solely through the wording of the provision. Under provision 1(1) of the Turkish Civil Code, the judge applies the law based on its common meaning or interpretation. A historical analysis reveals the wording that the drafters of the Convention were satisfied with and that the concepts or words were insufficient even if they wanted to make a different draft. When the provision is evaluated in light of the original draft, it can be seen that under the sister ship provision, the arrest of the associated ship is also allowed to the extent permitted by lex fori.

Kaynakça

  • Akıncı Ş, ‘Alacaklılardan Mal Kaçırmak İçin Kurulan Yeni Şirkete Müracaat İmkânı Bakımından Muvazaa, Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması ile Organik Bağ Kavramlarının Elverişliliği ve Yargıtay Uygulamaları’ (2019) 27(3) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 651-678
  • Akıncı Z, Karayolu İle Milletlerarası Eşya Taşımacılığı ve CMR (Seçkin 1999)
  • Antalya G, ‘Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Teorisi’ Erol Ulusoy (ed), Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını İstanbul 2008) 143-152
  • Antalya G, Hukuk Metodolojisi Cilt II (Seçkin 2021)
  • Atamer K, Deniz Ticaret Hukuku C.IV (2nci Bası, Onikilevha 2019)
  • Berlingieri F, Berlingieri On Arrest of Ships Volume II A Commentary on the 1999 Arrest Convention (6th Edition, Informa Law 2017)
  • Davies M, ‘The Future of Ship Arrest’ iç Paul Myburgh (ed.), The Arrest Conventions International Enforcement of Maritime Claims (Hart 2019)
  • Demir A, Hukuk Metodolojisi (Astana, 2016)
  • Dural M ve Öğüz T, Türk Özel Hukuku Cilt II Kişiler Hukuku (Filiz 2020)
  • Dural M, ‘Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması’ iç 15. Yıl Sempozyumu (Sermaye Piyasası Kurulu Yayını 1998) 97-107
  • Kamil Y, ‘Maddi Hukuk İcra Hukuku İlişkisi ve İptal Davalarından Perdeyi Kaldırma Teorisine Hukuki Korunma Sağlayan Enstrümanlar’ iç Erol Ulusoy (ed), Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını 2008) 173-193
  • Kaplan İ, ‘Tüzel Kişiliğe Sahip Ticaret Ortaklıklarında Perdenin Kaldırılması Talepli Hukuki Sorumluluk Davaları’ (2009) 25(4) Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 37-46
  • Kendigelen A, Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması’ Hukuki Mütalâalar C IX-2007 (Onikilevha 2012)
  • Oğuzman K, Seliçi Ö ve Oktay Özdemir S, Kişiler Hukuku Gerçek ve Tüzel Kişiler (15inci Bası, Filiz 2015)
  • Öztek S ve Memiş T, ‘Şirketler Hukuku ve İcra İflas Hukuku İlkeleri Karşısında Borçlu Şirketin Alacaklılarının Hakim Ortağa Karşı Korunması’ iç Erol Ulusoy (ed), Tüzel kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını İstanbul 2008) 195-216
  • Yeşilova Aras / “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi 1125
  • Sağlam İ, ‘Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması Kavramına Genel Bir Bakış’ iç Erol Ulusoy (ed), Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması 1. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını İstanbul 2008) 153-161
  • Serozan R, Medeni Hukuka Giriş (2nci Bası, Vedat 2008)
  • Sözer AN, Hukukta Yöntembilim (7nci Baskı, Beta 2020)
  • Tetley W, ‘Arrest, Attachment and Related Maritime Law Procedures’ (1999) 73 Tul L Rev 1895- 1985
  • Tetley W, Maritime Liens and Claims (2nd Edition, Blais 1998)
  • Thomas R, ‘Ship, ‘Arrest-Issues of Availability, Fairness and Proportionality’ iç Paul Myburgh (ed.), The Arrest Conventions International Enforcement of Maritime Claims (Hart 2019)
  • Yanlı V, Anonim Ortaklıklarda Tüzel Kişilik Perdesinin Kaldırılması ve Pay Sahiplerinin Ortaklık Alacaklılarına Karşı Sorumlu Kılınması (Beta 2000)

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Hukuk
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Ecehan YEŞİLOVA ARAS Bu kişi benim (Sorumlu Yazar)
İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-8009-2723
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 79, Sayı 4

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { ihm1049827, journal = {İstanbul Hukuk Mecmuası}, issn = {2636-7734}, eissn = {2667-6974}, address = {}, publisher = {İstanbul Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {79}, pages = {1103 - 1125}, doi = {10.26650/mecmua.2021.79.4.0001}, title = {“Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi}, key = {cite}, author = {Yeşilova Aras, Ecehan} }
APA Yeşilova Aras, E. (2021). “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi . İstanbul Hukuk Mecmuası , 79 (4) , 1103-1125 . DOI: 10.26650/mecmua.2021.79.4.0001
MLA Yeşilova Aras, E. "“Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi" . İstanbul Hukuk Mecmuası 79 (2021 ): 1103-1125 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ihm/issue/67659/1049827>
Chicago Yeşilova Aras, E. "“Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi". İstanbul Hukuk Mecmuası 79 (2021 ): 1103-1125
RIS TY - JOUR T1 - “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi AU - Ecehan Yeşilova Aras Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.26650/mecmua.2021.79.4.0001 DO - 10.26650/mecmua.2021.79.4.0001 T2 - İstanbul Hukuk Mecmuası JF - Journal JO - JOR SP - 1103 EP - 1125 VL - 79 IS - 4 SN - 2636-7734-2667-6974 M3 - doi: 10.26650/mecmua.2021.79.4.0001 UR - https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.4.0001 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 İstanbul Hukuk Mecmuası “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi %A Ecehan Yeşilova Aras %T “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi %D 2021 %J İstanbul Hukuk Mecmuası %P 2636-7734-2667-6974 %V 79 %N 4 %R doi: 10.26650/mecmua.2021.79.4.0001 %U 10.26650/mecmua.2021.79.4.0001
ISNAD Yeşilova Aras, Ecehan . "“Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi". İstanbul Hukuk Mecmuası 79 / 4 (Aralık 2021): 1103-1125 . https://doi.org/10.26650/mecmua.2021.79.4.0001
AMA Yeşilova Aras E. “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2021; 79(4): 1103-1125.
Vancouver Yeşilova Aras E. “Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi. İstanbul Hukuk Mecmuası. 2021; 79(4): 1103-1125.
IEEE E. Yeşilova Aras , "“Bağlantılı Gemi”nin İhtiyati Haczi Yolunda Perdenin Kaldırılması Teorisi", İstanbul Hukuk Mecmuası, c. 79, sayı. 4, ss. 1103-1125, Ara. 2021, doi:10.26650/mecmua.2021.79.4.0001