Eğitimde Karşılaşılan Çeşitli Eşitsizliklerin Ürettiği Bazı Pedagojik Sonuçlar ve Sınıf Ortamına Etkileri
Öz
Bu araştırmanın temel amacı eğitimde karşılaşılan çeşitli eşitsizliklerin sınıf içindeki uygulamalara nasıl yansıdığını öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda incelemektir. Çalışmada nitel araştırma geleneği içerisinde yer alan fenomenoloji deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Düzce’de görev yapan ve maksimum çeşitlilik örnekleme tekniği ile belirlenen toplam on dokuz öğretmen meydana getirmektedir. Çalışmanın veri toplama aracında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler toplanırken araştırmacılar tek tek randevu alarak her bir görüşmeci ile yüz yüze ve ses kaydı alarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizinden ve yorumlayıcı fenomenolojiden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda toplam üç tema oluşturulmuştur. Eşitsizliklerin sınıf içi pratiklere etkileri, eşitsizliklerin öğrencilerin gelişimlerine etkileri ve eşitsizliklerin eğitime etkisini azaltmada öğretmenlerin uygulamaları temalarının altında kategoriler ve kodlar meydana getirilmiştir. Araştırma bulguları eşitsizliklerin sınıfta öğrencilerin hem davranışlarına hem de eğitim-öğretim süreçlerine olumsuz yansıdığını göstermektedir. Zayıf arkadaşlık ilişkileri, kuralları ihlal etme, zorbalık, çekingenlik gibi durumlar eşitsizliklerle birlikte belirgin hale gelebilmektedir. Eğitim-öğretime ilgisizlik, zayıf okul bağlılığı, derslerle yeteri kadar ilgilenmeme, başarısızlık korkusu, dil gelişiminde gerilik, düşük yaşantı zenginliği gibi etkiler eşitsizlikler neticesinde ortaya çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Aktay, Y. (2014). Modernleşme ve gelenek bağlamında dini bilgi ve otoritenin dönüşümü. Modern Türkiye’de siyasi düşünce: İslamcılık (Yasin Aktay, M. Gültekingil ve Tanıl Bora, Editörler) içinde, ss. 345-347. İstanbul: İletişim Yayınevi.
- Alkan, E.Ö. (2018). Aile parçalanmasının çocuğun okul başarısına etkisi: Trabzon örneği. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 4(5), 167-225.
- Alpman, P. S. (2009). Toplumsal sınıflar ve eğitim (Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi. (Tez No:234869).
- Arastaman, G., Fidan-Öztürk, İ. ve Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kuramsal bir inceleme. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75.
- Atmaca, T. (2018). Eğitimde eşitlik yanılsaması: Türkiye'de eğitimde eşitsizliklerin yeniden üretimi. Türkiye'de toplumsal tabakalaşma ve eşitisizlik (Cilt 2, s. 215-253; Editör: Lütfi Sunar) içinde. Ankara: Nobel Akademi.
- Atmaca, T. (2019). Eğitimde toplumsal eşitsizliğin kültürel sermayenin aktarımıyla yeniden üretilmesi. (Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ veri tabanından erişildi. (Tez No:548573).
- Atmaca, T. (2020). Covid-19 salgınıyla eğitimde ortaya çıkan çaşıtlı fırsatlara, risklere ve eşitsizliklere bakış. F. Çakı (Ed.), Modernitenin pandemik halleri (227–241). Ankara: Nobel Yayınları
- Atmaca, T. (2021). Eğitim eşitsizliklerinin sınıf İçi pratiklere ve öğrencilerin gelişim alanlarına yansımaları. HAYEF: Journal of Education, 18(3), 353-384.
- Aydın, K. (2018). Max Weber, eşitsizlik ve toplumsal tabakalaşma. Journal of Economy Culture and Society, 57, 245-267.
- Aydoğan, Y.A. ve Tunç, B. (2020). Öğrencilerin toplumsal köken özellikleri ve istenmeyen davranışlar: Meslek liselerinde bir durum analizi. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7, 185-206.