Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi

Hafize Er Türküresin

doi:10.17679/inuefd.1446849

TR EN

Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi

Öz

Bu araştırmada Web of Science (WoS) veritabanında listelenen dijital okuryazarlıkla ilgili eğitim araştırmalarının bibliyometrik analizini yapmak amaçlanmıştır. Veri toplama sürecinde “digital literacy” anahtar kelimesi kullanılarak arama yapılmıştır. Arama kriteri olarak “doküman başlığı, özet ve anahtar kelimeler” seçilmiş ve erişilen kaynaklar “Eğitim& Eğitim Araştırması” ve “makaleler ile sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda 1036 makaleye ulaşılmış ve veri analizleri bu 1036 makale üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bibliyometrik analiz yönteminin kullanıldığı araştırmada veriler bibliyometrik analiz ve sosyal ağ analizleri ile çözümlenmiştir. Veriler VOSviewer programıyla haritalandırılmıştır. Araştırma sonucunda dijital okuryazarlıkla ilgili eğitim araştırmalarına yapılan atıfların 2005 yılından itibaren düzenli artış gösterdiği, yayın sayısının bazı yıllar artma bazı yıllar azalma eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. En fazla makalenin yayımlandığı yıl 2020 yılına aittir. Dijital okuryazarlıkla ilgili eğitim araştırmaları türleri açısından incelendiğinde yayımlanan araştırmaların üçten ikiden fazlasının makale türünde olduğu görülmüştür. Araştırmalar dillerine göre incelendiğinde en çok tercih edilen diller İngilizce, İspanyolca ve Portekizce şeklindedir. En çok yayın yapılan kurumlar sırasıyla Birleşik Kralıkta bulunan Universities Wales, Norveçte bulunan University of Oslo ve İspanyada bulunan University of Barcelona üniversiteleridir. En çok atıf alan ülkeler ABD, İngiltere ve İspanya’dır. En çok atıf alan yazarlar David Buckingham, Wan Ng ve Alfonso Gutiérrez Martí’dir. En sık kullanılan anahtar kelimeler ise dijital okuryazarlık, yükseköğretim, okuryazarlık, teknoloji ve eğitim olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Beceri , Dijital Okuryazarlık , Bibliyometrik Analiz.

Bibliometric Analysis of Educational Research on Digital Literacy Skills

Abstract

In this study, it is aimed to determine the bibliometric analysis of educational research on digital literacy in the Web of Science (WoS) database. During the data collection process, a search was conducted using the keyword “digital literacy”. “Document title, abstract and keywords” were chosen as the search criteria, and the resources accessed were limited to “Education & Education Research” and “articles. In this context, 1036 articles were reached and data analyzes were carried out on these 1036 articles. In the study, in which the bibliometric analysis method was used, the data were analyzed by bibliometric analysis and social network analysis. The data were mapped with the VOSviewer program. As a result of the research, it has been determined that the citations to educational research on digital literacy have increased regularly since 2005, and the number of publications tends to increase in some years and decrease in others. The year in which the most articles were published belongs to 2020. When examined in terms of educational research types on digital literacy, it was seen that more than two out of three published studies were in the type of articles. When the studies are examined according to their languages, the most preferred languages are English, Spanish and Portuguese. The institutions with the most publications are Universities Wales in the United Kingdom, the University of Oslo in Norway and the University of Barcelona in Spain, respectively. The most cited countries are the USA, UK and Spain. The most cited authors are David Buckingham, Wan Ng and Alfonso Gutiérrez Martí. The most frequently used keywords were determined as digital literacy, higher education, literacy, technology and education.

Keywords

Skills , Digital Literacy , Bibliometric Analysis.

References

Akcan, C., Doğan, M., ve Ablak, S. (2023). Eğitim alanında 21. yüzyıl becerileri ile ilgili yapılan araştırmaların bibliyometrik analizi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(1), 331-362. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/76994/1111443
Akcan, C., ve Ablak, S. (2022). Eğitim alanında bilgi okuryazarlığı ile ilgili çalışmaların bibliyometrik analizi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 6(2), 164-182. https://doi.org/10.38015/sbyy.1132768
Akengin, H., Tuncel, G., ve Cendek, M. E. (2016). Öğrencilerde harita okuryazarlığının geliştirilmesine ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 34, 61-69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/marucog/issue/24661/260863
Akkuş, Z. (2014). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yapılandırmacı yaklaşıma dayalı ölçme ve değerlendirme etkinliklerine ilişkin görüşleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31, 13-27. http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/view/120/104
Aksoy, N. C., Karabay, E., ve Aksoy, E. (2021). Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Selçuk İletişim, 14(2), 859-894. https://doi.org/10.18094/josc.871290
Alagu, A., & Thanuskodi, S. (2019). Bibliometric analysis of digital literacy research output: A global perspective. Library Philosophy and Practice, 1-19. https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=5501&context=libphilprac
Ata, B. (2009). Sosyal bilgiler öğretim programı. İçinde C. Öztürk (Ed.), Sosyal Bilgiler Öğretimi (s. 33-47). Pegem Akademi Yayıncılık.
Atalay, N., Anagün, Ş. S., ve Kumtepe, E. G. (2016). Fen öğretiminde teknoloji entegrasyonunun 21. yüzyıl beceri boyutunda değerlendirilmesi: Yavaş geçişli animasyon uygulaması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 405-424. https://doi.org/10.14686/buefad.v5i2.5000183607
Aydin, E., & Erol, S. (2021). The views of Turkish language teachers on distance education and digital literacy during covid-19 pandemic. International Journal of Education and Literacy Studies, 9(1), 60-71. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.9n.1p.60
Baber, H., Fanea-Ivanovici, M., Lee, Y.-T., & Tinmaz, H. (2022). A bibliometric analysis of digital literacy research and emerging themes pre-during COVID-19 pandemic. Information and Learning Sciences, 123(3-4), 214-232. https://doi.org/10.1108/ILS-10-2021-0090

Bal, M. S,. ve Karademir, N. (2013). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) konusunda öz-değerlendirme seviyelerinin belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 15-32. https://doi.org/10.9779/PUJE468
Baloğlu Uğurlu, E. (2012). Sosyal bilgiler eğitiminde teknoloji araçlarının kullanımı. İçinde M. Safran (Ed.), Sosyal Bilgiler Öğretimi (s. 243-265). Pegem Akademi Yayıncılık.
Bay, D. N. (2021). Okul öncesi öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(7), 172-187. https://dergipark.org.tr/en/pub/mkuefder/issue/63331/937574
Bedi, H. S., Karn, A. K., Kaur, G. P., & Duggal, R. (2019). Financial literacy–A Bibliometric analysis. Bedi, HS, Karn, AK, Kaur, GP, & Duggal, R., Financial Literacy–A Bibliometric Analysis. Our Heritage, 67(10), 1042-1054. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3541910
Buchholz, B. A., DeHart, J., & Moorman, G. (2020). Digital citizenship during a global pandemic: Moving beyond digital literacy. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 64(1), 11-17. https://doi.org/10.1002/jaal.1076
Buckingham, D. (2008). Defining digital literacy: What do young people need to know about digital media. Digital literacies: Concepts, policies and practices, 30, 73-90.
Buckingham, D. (2009). The future of media literacy in the digital age: some challenges for policy and practice. Medienimpulse, 47(2), 1-18. file:///C:/Users/H/Downloads/910-Artikeltext-518-1-10-20190502.pdf
Buckingham, D. (2019). Teaching media in a “post-truth” age: Fake news, media bias and challenge for media literacy education. Cultura y Educación, 31(2), 1-19.
Buckingham, D. (2020). Epilogue: Rethinking digital literacy: Media education in the age of digital capitalism. Digital Education Review, 37, 230-239. https://doi.org/10.1344/der.2020.37.230-239
Çetin, S. A. (2022). Dijital okuryazarlıkla ilgili yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Journal of World of Turks/Zeitschrift für die Welt der Türken, 14(3), 111-129. https://doi.org/10.46291/ZfWT/140308
Dağhan, G., Kibar, P. N., Çetin, N. M., Telli, E., ve Akkoyunlu, B. (2017). Bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının bakış açısından 21. yüzyıl öğrenen ve öğretmen özellikleri. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(2), 215-235. https://doi.org/10.17943/etku.305062
Dere, İ., & Ateş, A. (2023) Studies on literacy skills in social studies education: A systematic literature review (1996-2020). Scandinavian Journal of Educational Research, 67(3), 360-376. https://doi.org /10.1080/00313831.2021.2021439
Doğan, S., ve Baynal Doğan, T. G. (2020). Uluslararası alan yazında sağlık turizmi alt bileşenleri üzerine bibliyometrik bir analiz. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 23(4), 561-586. https://dergipark.org.tr/en/pub/hacettepesid/issue/58128/837801
Fisher, R. (1995). Teaching children to think. Stanley Thornes Publishers Ltd.
Gmür, M. (2003). Co-citation analysis and the search for invisible colleges: A methodological evaluation. Scientometrics, 57(1), 27-57. https://doi.org/10.1023/a:1023619503005
Goyal, K., & Kumar, S. (2021). Financial literacy: A systematic review and bibliometric analysis. International Journal of Consumer Studies, 45(1), 80-105. https://doi.org/10.1111/ijcs.12605
Gömleksiz, M. N., ve Bulut, İ. (2006). Yeni sosyal bilgiler dersi öğretim programının uygulamadaki etkililiğinin değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 12(3), 393-421. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10350/126757
Güneş, F. (2000). Okuma-yazma öğretimi ve beyin teknolojisi. Ocak Yayınları.
Haçat, S. O., ve Demir, F. B. (2019). Eğitim alanında okuryazarlık üzerine yapılan lisansüstü tezlerin analizi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 116-145. https://ankad.org/index.php/ankad/article/view/54
Hamutoğlu, N. B., Güngören, Ö. C., Uyanık, G. K., ve Erdoğan, D. G. (2017). Dijital okuryazarlık ölçeği: Türkçe’ye uyarlama çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 18(1), 408-429. https://doi.org/10.12984/egeefd.295306
Hudha, M. H., Hamidah, I., Permanasari, A., Abdullah, A. G., Rachman, I., & Matsumoto, T.(2020). Low carbon education: A review and bibliometric analysis. European Journalof Educational Research, 9(1), 319-329. https://doi.org/10.12973/eu-jer.9.1.319
Ingale, K. K., & Paluri, R. A. (2022). Financial literacy and financial behaviour: A bibliometric analysis. Review of Behavioral Finance, 14(1), 130-154. https://doi.org/10.1111/ijcs.12605
Karagöz, B., ve Şeref, İ. (2019). Okuma alanındaki araştırmaların bibliyometrik özellikler açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 781-799. https://pdfs.semanticscholar.org/ac49/5c3f5c3e45c775897798b97322dfac24a1db.pdf
Kardeş, S. (2020). Okul öncesi eğitim programının 21. yüzyıl becerileri ve STEAM eğitimi bağlamında incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 16(2), 109-119. https://doi.org/10.17244/eku.703361
Kilduff, M., & Tsai, W. (2008). Social networks and organizations. Sage Pub.
Kutlu Abu, N., & Arslan, R. (2022). Evolving trend of media literacy research: A bibliometric analysis. Journal of Media Literacy Education, 15(1), 85-98. https://doi.org/10.23860/JMLE-2023-15-1-7
Larson, L. C., & Miller, T. N. (2011). 21st century skills: Prepare students for the future. Kappa Delta Pi Record, 47(3), 121-123. https://doi.org/10.1080/00228958.2011.10516575
Li, M., & Yu, Z. (2022). Teachers’ satisfaction, role, and digital literacy during the COVID-19 pandemic. Sustainability, 14(3), 1121. https://doi.org/10.3390/su14031121
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2005). İlköğretim sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve kılavuzu. Devlet Kitapları Müdürlüğü Basımevi.
MEB, (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı. Devlet Kitapları Basım Evi.
Mkandawire, S. B. (2018). Literacy versus language: Exploring their similarities and differences. Journal of Lexicography and Terminology, 2(1), 37–55.
Nicholls, J. G. (1978). The development of the concepts of effort and ability: Perceptions of academic attaintment and the understanding that difficult tasks require more ability. Child Development, 3(49), 800-814. https://doi.org/10.2307/1128250
Orman, F., ve Acar, T. (2021). Finansal okuryazarlık araştırmalarında uluslararası yayın trendlerinin bibliyometrik analizi. İstatistik Araştırma Dergisi, 11(1), 37-48. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jsstr/issue/69149/1095031
Özcan, S. (2022). Bibliometric analysis of theses on environmental literacy. Theory and Research in Educational Sciences. Serüven Yayınları.
Öztürk, O., ve Gürler, G. (2021). Bir literatür incelemesi aracı olarak bibliyometrik analiz. Nobel Yayınevi.
Özoğlu, C., ve Kaya, E. (2021). Z kuşağı öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenmeleri ve dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişki. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(1), 415-437. https://doi.org/10.18039/ajesi.824040
Pala, Ş. M., ve Başıbüyük, A. (2020). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(3), 897-921. https://doi.org/10.30703/cije.672882
Parlar, H. (2012). Bilgi toplumu, değişim ve yeni eğitim paradigması. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 193-209. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yalovasosbil/issue/21788/615751
Partnersip for 21st Century Skills. (2019). Framework for 21st Century Learning. Retrieved from http://www.p21.org/ourwork/p21-framework on April 12, 2022.
Pearson, A. (2004). Balancing the evidence: Incorporating the synthesis of qualitative data into systematic reviews. JBI Reports, 2(2), 45–64. https://doi.org/10.1111/j.1479-6988.2004.00008.x
Prensky, M. (2001). Digital natives digital immigrants. From on the horizon. MCB University Press, 9(5), 1-6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
Ribble, M., Bailey, G., & Ross, T. (2004). Digital citizenship: Addressing appropriate technology behavior. Learning & Leading with Technology, 32(1), 7–13. https://eric.ed.gov/?id=EJ695788
Sá, M. J., & Serpa, S. (2020). COVID-19 and the promotion of digital competences in education. Universal Journal of Educational Research, 8(10), 4520-4528. https://doi.org/10.13189/ujer.2020.081020
Şeref, İ., ve Karagöz, B. (2019). Türkçe eğitimi akademik alanına ilişkin bir değerlendirme: Web of Science veri tabanına dayalı bibliyometrik inceleme. Journal of Language Education and Research, 5(2), 213-231. https://doi.org/10.31464/jlere.578224
Şeyihoğlu, A., ve Kartal, A. (2010). Yapılandırmacı yaklaşım temelli ilköğretim hayat bilgisi ve sosyal bilgiler derslerinde zihin haritalama tekniğine ilişkin öğretmen görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(3), 1613-1656.
Talan, T., ve Aktürk, C. (2021). Ortaöğretim öğrencilerinin dijital okuryazarlık ve bilgi güvenliği farkındalığı seviyelerinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 158-180. https://doi.org/10.33437/ksusbd.668255
Tinmaz, H., Lee, Y. T., Fanea-Ivanovici, M., & Baber, H. (2022). A systematic review on digital literacy. Smart Learning Environments, 9(1), 1-18. https://doi.org/10.1186/s40561-022-00204-y
Tyger, R. L. (2011). Teacher candidates' digital literacy and their technology integration efficacy [Doctoral dissertation]. Georgia Southern University, USA.
Uçak, S., ve Erdem, H. H. (2020). Eğitimde yeni bir yön arayışı bağlamında “21. yüzyıl becerileri ve eğitim felsefesi”. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 76-93. https://doi.org/10.29065/usakead.690205
Üstündağ, A. (2020). Çocuk ve ekran. Dijital medya ve çocuk gelişimi. Eğiten Kitap.
Van Eck, N., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538. https://doi.org/10.1007/s11192-009-0146-3
Wang, C., & Si, L. (2023). A bibliometric analysis of digital literacy research from 1990 to 2022 and research on emerging themes during the covıd-19 pandemic. Sustainability. 15(7), 5769. https://doi.org/10.3390/su15075769
Wang, G., & He, J. (2022). A bibliometric analysis on research trends of digital literacy in higher education from 2012 to 2021. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 17(16), 43-58. https://doi.org/10.3991/ijet.v17i16.31377
Williams, A., Bangun, C. S., & Shino, Y. (2022). The urgency of digital literacy in Indonesia on COVID-19 pandemic. Startupreneur Bisnis Digital (SABDA Journal), 1(2), 183-190. https://doi.org/10.34306 /sabda.v1i2.143
Yağcı, E. (2022). Dünyada pandeminin etkileri ve davranışsal finans kapsamındaki değişiklikler. Sakarya İktisat Dergisi, 11(2), 182-205. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sid/issue/70410/1073983
Yaşar, Ş. (2005). Sosyal bilgiler programı ve öğretimi. Eğitimde Yansımalar: VIII Yeni İlköğretim Programlarını Değerlendirme Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (s. 329–342). Sim Matbaası.
Yeşiltaş, E., ve Yılmazer, A. (2021). Eğitimde medya okuryazarlığı ile ilgili araştırmalara yönelik bibliyometrik bir analiz. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4903-4929. https://doi.org/10.26466/opus.935547
Yılmaz, K. (2021). Sosyal bilimlerde ve eğitim bilimlerinde sistematik derleme, meta değerlendirme ve bibliyometrik analizler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 1457-1490. https://doi.org/10.33206/mjss.791537
Zulkifli, N. (2021). A bibliometric analysis of global research trends in political literacy using web of science database. Gading Journal for Social Sciences, 24(4), 49-54. https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/56841/1/56841.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Studies Education

Journal Section

Research Article

Authors

Hafize Er Türküresin ^*
0000-0002-2146-0036
Türkiye

Publication Date

August 31, 2024

Submission Date

March 4, 2024

Acceptance Date

June 13, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 25 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.17679/inuefd.1446849

IZ

https://izlik.org/JA96GR39TW

APA

Er Türküresin, H. (2024). Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 25(2), 830-850. https://doi.org/10.17679/inuefd.1446849

AMA

1.Er Türküresin H. Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi. INUJFE. 2024;25(2):830-850. doi:10.17679/inuefd.1446849

Chicago

Er Türküresin, Hafize. 2024. “Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 25 (2): 830-50. https://doi.org/10.17679/inuefd.1446849.

EndNote

Er Türküresin H (August 1, 2024) Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi. İnönü University Journal of the Faculty of Education 25 2 830–850.

IEEE

[1]H. Er Türküresin, “Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi”, INUJFE, vol. 25, no. 2, pp. 830–850, Aug. 2024, doi: 10.17679/inuefd.1446849.

ISNAD

Er Türküresin, Hafize. “Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 25/2 (August 1, 2024): 830-850. https://doi.org/10.17679/inuefd.1446849.

JAMA

1.Er Türküresin H. Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi. INUJFE. 2024;25:830–850.

MLA

Er Türküresin, Hafize. “Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 25, no. 2, Aug. 2024, pp. 830-5, doi:10.17679/inuefd.1446849.

Vancouver

1.Hafize Er Türküresin. Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi. INUJFE. 2024 Aug. 1;25(2):830-5. doi:10.17679/inuefd.1446849

Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Bibliometric Analysis of Educational Research on Digital Literacy Skills

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite