Türkiyeli ve Suriyeli Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersi Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Bağlamında İncelenmesi

Bu araştırma, ortaokul 5., 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarını incelemek ve bu tutumların cinsiyet, sınıf düzeyi ve uyruk değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Gaziantep'in Nizip ilçesindeki dört ortaokulda öğrenim gören 755 öğrenciyle yürütülen çalışmada iç içe karma yöntem kullanılmıştır. Nicel veriler tarama modeliyle, nitel veriler ise olgu bilim deseniyle toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda Kandemir vd.’nin (2023) geliştirdiği sosyal bilgiler tutum ölçeği uygulanmıştır. Görüşme soruları ise, alan yazından faydalanılarak ve uzman görüşü alınarak hazırlanmıştır. Nicel veriler SPSS 30 paket programla, nitel veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Cinsiyet ve uyruk değişkenleri için normal dağılım olmaması üzerine nonparametrik testlerden olan Mann Whitney U testi ile Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik genel ortalaması 3,55 olup, bu oran öğrencilerin ‘‘oldukça katılıyorum’’ seviyesinde olduğunu gösterir. Araştırma sonuçları, kadın öğrencilerin tutumlarının, erkek öğrencilere göre daha olumlu olduğunu, Türk öğrencilerin tutumlarının Suriyeli öğrencilerden daha yüksek olduğunu ve 5. sınıf öğrencilerinin tutumlarının 6. ve 7. sınıflara göre daha olumlu olduğunu göstermiştir. Uyruk değişkeni özelinde de Türk uyruklu ve Suriye uyruklu kadın öğrencilerin derse yönelik tutumları, erkek öğrencilere oranla daha yüksek bulunmuştur. Görüşmelerden elde edilen bulgular, öğrencilerin büyük çoğunluğunun sosyal bilgiler dersinde mutlu olduğunu göstermektedir. Öğrenciler, tarih, coğrafya ve kültür konularına ilgi duyarken, yazı yazma yoğunluğu, yazmaya dayalı ödevler ve geleneksel öğretim yöntemleri tutumlarını olumsuz etkilemektedir.

This research aims to examine the attitudes of 5th, 6th and 7th grade middle school students towards social studies course and to compare whether these attitudes differ according to gender, grade level and nationality variables. The study was conducted with 755 students studying in four middle schools in Nizip district of Gaziantep and a nested mixed method was used. Quantitative data were collected with the screening model, and qualitative data were collected with the phenomenological design. The social studies attitude scale developed by Kandemir et al. (2023) was applied in the quantitative dimension of the research. Interview questions were prepared by utilizing the literature and obtaining expert opinions. Quantitative data were evaluated with SPSS 30 package program, and qualitative data were evaluated with content analysis. Since there was no normal distribution for gender and nationality variables, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test, which are nonparametric tests, were applied. The general average of the students towards the social studies course was 3.55, which shows that the students were at the level of ‘‘I quite agree’’. The research results showed that the attitudes of female students were more positive than male students, the attitudes of Turkish students were higher than Syrian students, and the attitudes of 5th grade students were more positive than those of 6th and 7th grade students. In terms of nationality variable, the attitudes of Turkish and Syrian female students towards the course were found to be higher than those of male students. The findings obtained from the interviews show that the majority of students were happy in social studies course. While students were interested in history, geography and culture subjects, the intensity of writing, writing-based assignments and traditional teaching methods negatively affected their attitudes.