Comparison of Primary School Science Course 2018-2024 Programs and Overview of 2024 Program

Year 2025, Volume: 26 Issue: 3 , 2245 - 2277 , 30.12.2025

Yeşim Yener , Mücahit Bektaş , Ümmühan Araboğlu

https://doi.org/10.17679/inuefd.1721688

https://izlik.org/JA86DZ24CR

Abstract

In parallel with the development of our country, education programs are updated and it is aimed for students to catch up with the developing science and technology. In this context, the science curriculum has also changed in the process and nowadays, the Turkish Century Education Model has been adopted. In this study, the nature of the learning outcomes, structure and teaching approach of the Science Curriculum, which has been put into practice since 2024, was compared with the 2018 curriculum and the different aspects of the 2024 curriculum were examined. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. The document source is the 2018 and 2024 Science Curriculum published on the official website of the Ministry of National Education. According to the data obtained, while the 2018 program included a higher number of knowledge-intensive learning outcomes, this number was reduced in the 2024 program, while content depth and skill diversity were increased. In addition, new units such as “Journey of Scientific Discovery”, “I Know Soil, I Discover Agriculture” and “Sustainable Cities and Communities” were added. Compared to 2018, science process skills have been structured in much more detail, and skills compatible with the contemporary education approach such as digital literacy, data-based decision-making, critical thinking, learning to learn and self-regulation have been integrated into the program. Alternative methods were included in assessment and evaluation, and process assessment was predominantly introduced. The 2024 curriculum represents not only a content update but also a radical restructuring that points to a structural and pedagogical transformation of science education. This transformation reflects an approach to learning that encourages meaningful and in-depth learning rather than superficial knowledge acquisition. However, for the program to be effectively implemented in the field, teachers need to be supported with in-service training on the structure and teaching techniques of the new program, the material infrastructure needs to be strengthened digitally and physically, and out-of-school learning environments need to be actively integrated into the process.

Keywords

Maarif model , Primary School Science Program , program comparison

Project Number

Araştırma için herhangi bir proje alınmamıştır.

İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış

https://izlik.org/JA86DZ24CR

Abstract

Ülkemizin gelişimine paralel olarak eğitim programları güncellenerek öğrencilerin gelişen bilim ve teknolojiyi yakalamaları amaçlanmaktadır. Bu bağlamda fen bilimleri dersi öğretim programı da süreç içerisinde değişmiş ve günümüzde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline geçilmiştir. Bu çalışmada, 2024 yılından itibaren uygulamaya konulan Fen Bilimleri Dersi Programının öğrenme çıktılarının niteliği, yapısı ve öğretim yaklaşımı bakımından 2018 programı ile karşılaştırılmış ve 2024 programının farklı yönleri irdelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Doküman kaynağı Milli Eğitim Bakanlığının resmi sitesinde yayınlanan 2018 ve 2024 yılı Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programıdır. Elde edilen verilere göre, 2018 programında daha fazla sayıda ve bilgi ağırlıklı kazanım yer alırken, 2024 programında bu sayı azaltılmış, buna karşın içerik derinliği ve beceri çeşitliliği arttırılmıştır. Ayrıca “Bilimsel Keşif Yolculuğu”, “Toprağı Tanıyorum, Tarımı Keşfediyorum” ve “Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar” gibi yeni üniteler eklenmiştir. 2018’e kıyasla bilimsel süreç becerileri çok daha detaylı yapılandırılmış, dijital okuryazarlık, veriye dayalı karar verme, eleştirel düşünme, öğrenmeyi öğrenme ve öz düzenleme gibi çağdaş eğitim anlayışıyla uyumlu beceriler programa entegre edilmiştir. Ölçme ve değerlendirmede alternatif yöntemlere yer verilmiş, ağırlıklı olarak süreç değerlendirmeye geçilmiştir. 2024 programının, yalnızca içerik güncellemesi değil, aynı zamanda fen eğitiminin yapısal ve pedagojik dönüşümüne işaret eden köklü bir yeniden yapılanmayı temsil ettiğini göstermektedir. Bu dönüşüm, yüzeysel bilgi ediniminden çok, anlamlı ve derinlemesine öğrenmenin teşvik edildiği bir öğrenme yaklaşımını yansıtmaktadır. Ancak programın sahada etkili bir şekilde uygulanabilmesi için, öğretmenlerin yeni programın yapısına ve öğretim tekniklerine yönelik hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi, materyal altyapısının dijital ve fiziksel olarak güçlendirilmesi ve okul dışı öğrenme ortamlarının aktif olarak sürece entegre edilmesi gerekmektedir.

Keywords

İlkokul Fen Bilimleri Programı , Maarif model , program karşılaştırması

Ethical Statement

Çalışma insan ve hayvanın kullanımına gerek kalmadan yürütüldüğü ve analiz için doküman kullanıldığından dolayı çalışmaya dair etik kurul onayı alınmamıştır.

Supporting Institution

Yok

Project Number

Araştırma için herhangi bir proje alınmamıştır.

References

• Akyüz, Y. (2006). Türk eğitim tarihi (Başlangıçtan 2006’ya) (11. baskı). Pegem A Yayıncılık.
• Aldemir, U., Caner, S., Akın, P., & Kaplan, A. (2024). Eğitimde öğrenci merkezli öğrenme modelleri. International QMX Journal, 3(3), 1280–1285.
• Ateş, H. (2019). Fen bilimleri dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma eğitimi açısından analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 101-127.
• Bakar, E. (2023). Fen bilimleri dersinde beceri eğitimi için disiplinlerarası ilişkilendirme. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 513-536.
• Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
• Bozkurt, A. (2020). STEM yaklaşımının fen bilimleri öğretimindeki rolü ve etkinlikleri. Eğitim ve Teknoloji Dergisi, 17(1), 34–49.
• Cengizhan, S., & Balcı, S. (2022). Okul öncesi eğitiminde disiplinlerarası öğretime dayalı fen uygulamalarının öğrenci, öğretmen, veli görüşlerine göre değerlendirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 164-176.
• Cura, G., & Yalman, F. E. (2019). Fen bilimleri öğretmen adaylarının disiplinlerarası yaklaşıma dayalı öğretimi kullanma düzeylerinin incelenmesi. Online Science Education Journal, 4(2), 131-153.
• Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (M. Bütün, & S. B. Demir, Çev.) Siyasal Kitabevi.
• Çelebi , M., & Orman, F. (2021). Veri toplama teknikleri. M. Çelebi içinde, Nitel araştırma yöntemleri (s. 142-166). Pegem Akademi.
• Demircioğlu, İ. H. (2010). Türkiye’de fen bilgisi öğretiminin tarihsel gelişimi. Tarih Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 20–35.
• Demirel, Ö. (2011). Fen bilimleri öğretiminde yapılandırmacı yaklaşımın etkileri. Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(3), 178–190.
• Gücüm, S., & Kaptan, F. (1992). İlköğretim fen bilgisi programlarının tarihsel gelişimi ve değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, 145–152.
• Güneş, E. (2024). Beceri temelli öğretim ve 2024 Maarif Modeli: farklı coğrafi bölgelerden Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin bakış açısından bir değerlendirme. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi, 2(4), 232-243
• Harlen, W. (2000). Teaching, learning and assessing science. 5-12 (3rd ed.). Paul Chapman Publishing. Kahramanoğlu, R. (2017). Okul temelli program geliştirme. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 29-36.
• Kahveci, A. H. F., & Sondaş, A. (2023). Eğitimde sanal gerçeklik teknolojisine genel bakış. Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 6(1), 6-13.
• Kocagül-Sağlam, M. & Ünal-Çoban, G. (2020). Öğrencilerde bilimsel akıl yürütme becerilerinin geliştirme konusunda fen bilimleri öğretmenlerinin ihtiyaçlarının belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 399-425.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (1924). İlk Mektepler için Müfredat Programı. Maarif Vekâleti Neşriyatı.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (1992). İlköğretim Fen Bilgisi Dersi Programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2005). Fen ve teknoloji dersi öğretim programı: Yapılandırmacı yaklaşım. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2013). Fen Bilimleri dersi öğretim programı: STEM entegrasyonu. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. https://mufredat.meb.gov.tr/
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/
• Ormancı, Ü., & Çepni, S. (2018). Türkiye’de fen eğitiminde günlük yaşamla ilişkilendirme konusunda yapılan çalışmaların tematik analizi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 12(2), 350–381.
• Sertdemir, Y., & Yener, Y. (2023). Laboratuvar yöntemiyle desteklenen bağlam temelli öğretimin canlılar dünyasına yolculuk ünitesindeki öğrenci akademik başarısına etkisinin incelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 11(1), 112-131.
• Sülün, Y., & Balkı, N. (2008). Fen ve teknoloji dersi öğretim programlarının tarihsel gelişimi. Milli Eğitim Dergisi, 178, 36–50.
• Yener, D. & Yamaç, R. Z. (2022). Düşünme becerileri. In H. Aydemir, Y Karalı ve F. M. Ciğerci (Ed.), 21. Yüzyılda Öğretmen Becerileri (pp. 19-47). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimler nitel araştırma yöntemleri (12.bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. https://www.turcademy.com/tr/kitap/sosyal-bilimlerde-nitel-arastirma-yontemleri9789750269820
• Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı [YÖK]. (1968). İlköğretim fen bilgisi dersi öğretim programı ve kılavuzu. YÖK Yayınları.
• Yüzbaşıoğlu, M. K. (2025). Sürdürülebilir Yaşam İçin Eğitim: 2024 Yılı Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının Sürdürülebilir Kalkınma Açısından Değerlendirmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 948-966.