Research Article

İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış

Volume: 26 Number: 3 December 30, 2025
EN TR

İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış

Abstract

Ülkemizin gelişimine paralel olarak eğitim programları güncellenerek öğrencilerin gelişen bilim ve teknolojiyi yakalamaları amaçlanmaktadır. Bu bağlamda fen bilimleri dersi öğretim programı da süreç içerisinde değişmiş ve günümüzde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline geçilmiştir. Bu çalışmada, 2024 yılından itibaren uygulamaya konulan Fen Bilimleri Dersi Programının öğrenme çıktılarının niteliği, yapısı ve öğretim yaklaşımı bakımından 2018 programı ile karşılaştırılmış ve 2024 programının farklı yönleri irdelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Doküman kaynağı Milli Eğitim Bakanlığının resmi sitesinde yayınlanan 2018 ve 2024 yılı Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programıdır. Elde edilen verilere göre, 2018 programında daha fazla sayıda ve bilgi ağırlıklı kazanım yer alırken, 2024 programında bu sayı azaltılmış, buna karşın içerik derinliği ve beceri çeşitliliği arttırılmıştır. Ayrıca “Bilimsel Keşif Yolculuğu”, “Toprağı Tanıyorum, Tarımı Keşfediyorum” ve “Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar” gibi yeni üniteler eklenmiştir. 2018’e kıyasla bilimsel süreç becerileri çok daha detaylı yapılandırılmış, dijital okuryazarlık, veriye dayalı karar verme, eleştirel düşünme, öğrenmeyi öğrenme ve öz düzenleme gibi çağdaş eğitim anlayışıyla uyumlu beceriler programa entegre edilmiştir. Ölçme ve değerlendirmede alternatif yöntemlere yer verilmiş, ağırlıklı olarak süreç değerlendirmeye geçilmiştir. 2024 programının, yalnızca içerik güncellemesi değil, aynı zamanda fen eğitiminin yapısal ve pedagojik dönüşümüne işaret eden köklü bir yeniden yapılanmayı temsil ettiğini göstermektedir. Bu dönüşüm, yüzeysel bilgi ediniminden çok, anlamlı ve derinlemesine öğrenmenin teşvik edildiği bir öğrenme yaklaşımını yansıtmaktadır. Ancak programın sahada etkili bir şekilde uygulanabilmesi için, öğretmenlerin yeni programın yapısına ve öğretim tekniklerine yönelik hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi, materyal altyapısının dijital ve fiziksel olarak güçlendirilmesi ve okul dışı öğrenme ortamlarının aktif olarak sürece entegre edilmesi gerekmektedir.

Keywords

İlkokul Fen Bilimleri Programı, Maarif model, program karşılaştırması

Supporting Institution

Yok

Project Number

Araştırma için herhangi bir proje alınmamıştır.

Ethical Statement

Çalışma insan ve hayvanın kullanımına gerek kalmadan yürütüldüğü ve analiz için doküman kullanıldığından dolayı çalışmaya dair etik kurul onayı alınmamıştır.

References

  1. Akyüz, Y. (2006). Türk eğitim tarihi (Başlangıçtan 2006’ya) (11. baskı). Pegem A Yayıncılık.
  2. Aldemir, U., Caner, S., Akın, P., & Kaplan, A. (2024). Eğitimde öğrenci merkezli öğrenme modelleri. International QMX Journal, 3(3), 1280–1285.
  3. Ateş, H. (2019). Fen bilimleri dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma eğitimi açısından analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 101-127.
  4. Bakar, E. (2023). Fen bilimleri dersinde beceri eğitimi için disiplinlerarası ilişkilendirme. Milli Eğitim Dergisi, 52(1), 513-536.
  5. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
  6. Bozkurt, A. (2020). STEM yaklaşımının fen bilimleri öğretimindeki rolü ve etkinlikleri. Eğitim ve Teknoloji Dergisi, 17(1), 34–49.
  7. Cengizhan, S., & Balcı, S. (2022). Okul öncesi eğitiminde disiplinlerarası öğretime dayalı fen uygulamalarının öğrenci, öğretmen, veli görüşlerine göre değerlendirilmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 164-176.
  8. Cura, G., & Yalman, F. E. (2019). Fen bilimleri öğretmen adaylarının disiplinlerarası yaklaşıma dayalı öğretimi kullanma düzeylerinin incelenmesi. Online Science Education Journal, 4(2), 131-153.
  9. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (M. Bütün, & S. B. Demir, Çev.) Siyasal Kitabevi.
  10. Çelebi , M., & Orman, F. (2021). Veri toplama teknikleri. M. Çelebi içinde, Nitel araştırma yöntemleri (s. 142-166). Pegem Akademi.
APA
Yener, Y., Bektaş, M., & Araboğlu, Ü. (2025). İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 26(3), 2245-2277. https://doi.org/10.17679/inuefd.1721688
AMA
1.Yener Y, Bektaş M, Araboğlu Ü. İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış. INUJFE. 2025;26(3):2245-2277. doi:10.17679/inuefd.1721688
Chicago
Yener, Yeşim, Mücahit Bektaş, and Ümmühan Araboğlu. 2025. “İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması Ve 2024 Programına Genel Bakış”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26 (3): 2245-77. https://doi.org/10.17679/inuefd.1721688.
EndNote
Yener Y, Bektaş M, Araboğlu Ü (December 1, 2025) İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26 3 2245–2277.
IEEE
[1]Y. Yener, M. Bektaş, and Ü. Araboğlu, “İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış”, INUJFE, vol. 26, no. 3, pp. 2245–2277, Dec. 2025, doi: 10.17679/inuefd.1721688.
ISNAD
Yener, Yeşim - Bektaş, Mücahit - Araboğlu, Ümmühan. “İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması Ve 2024 Programına Genel Bakış”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26/3 (December 1, 2025): 2245-2277. https://doi.org/10.17679/inuefd.1721688.
JAMA
1.Yener Y, Bektaş M, Araboğlu Ü. İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış. INUJFE. 2025;26:2245–2277.
MLA
Yener, Yeşim, et al. “İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması Ve 2024 Programına Genel Bakış”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 26, no. 3, Dec. 2025, pp. 2245-77, doi:10.17679/inuefd.1721688.
Vancouver
1.Yeşim Yener, Mücahit Bektaş, Ümmühan Araboğlu. İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018-2024 Programlarının Karşılaştırılması ve 2024 Programına Genel Bakış. INUJFE. 2025 Dec. 1;26(3):2245-77. doi:10.17679/inuefd.1721688