ARTISTIC EXPRESSIONS OF VISUAL ARTS TEACHER CANDIDATES CONCERNING THE IMAGE OF WOMAN: AN A/R/TOGRAPHIC INQUIRY

Kadın imgesi; estetik üretimlerde normatif ve anlatısal bir figür olarak önemli bir sembol olmuştur. Toplumsal alandaki tüm gelişme ve yenilikler kadın imgesini anlamlandırıp konumlandırırken pek çok ideolojik rol yüklendiği de görülmektedir. Sanat tarihi sürecinde kadın kimliğine ve rollerine dayalı sanatsal üretimler pek çok akımın konusu olmuştur. Bu araştırma ile görsel sanatlar öğretmeni adaylarının kadın imgesine yönelik bakış geliştirmeleri ve bu bakış açılarını yaşam deneyimleriyle sanatsal üretimlere nasıl yansıttıklarını incelemek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda araştırma, 2020-2021 Bahar Yarıyılında Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim – İş Öğretmenliği Anabilim Dalı öğrencileri ile “Seçmeli Atölye” dersi kapsamında yürütülen a/rtografik süreçleri kapsamaktadır. Sanat temelli araştırma yöntemi olan a/r/tografinin deneyimler üzerine odaklanması bağlamında olguyu ortaya çıkaracak temalara ulaşılması için betimsel analiz yaklaşımı benimsenmiştir. Görüşmeler, yansıtıcı yazılar ve tasarlanan görsel veriler çözümlenmiştir. Etkinlikler sonucunda; katılımcıların bakış açılarını ortaya çıkarmayı amaçlayan algılar, anlamlandırmalar, çağrışımları ve deneyimler incelenmiştir. Görüşmeler, yansıtıcı yazılar ve tasarlanan görsel verilerden elde edilen bulgularda bakış açılarının biçimsel öğelere dönüştüğü süreçte “Biçim” temasında yer alan kod ve kategoriler katılımcıların üretimleri irdelenerek kavramsal çerçevede yer alan anlam düzlemiyle doğru orantılı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda; “Eril Biçim” ve “Dişil Biçim” kategorileri ortaya çıkmıştır. Bakış geliştirmek ve deneyim yaşamak arasında bir bağlantı kuran öğretmen adayları kadın imgesine yönelik deneyimleri hakkında görsel söylemlerde bulunmuşlardır. Öğretmen adaylarının biçimsel formlarda gerçek yaşam deneyimlerine odaklanarak malzeme ile bağ kurdukları görülmüştür. Seçilen bazı materyal, form ve renk unsurlarının anlam düzeyine odaklandıkları görülmüştür. Öğretmen adaylarının uygulamalı çalışmalarının son sürecinde biçim ve teknikten çok çağrışımsal ve anlamsal boyutlara odaklandıkları gözlemlenmiştir.

The image of woman has been an important symbol in aesthetic production as both a normative and narrative figure. Social developments and innovations have also interpreted, positioned, and assigned various ideological roles to this image. This study aims to examine visual arts teacher candidates’ perspectives on the image of woman and how these perspectives are transformed into artistic expression. The study focuses on the a/r/tographic processes carried out with students in the Department of Art Education within the “Elective Studio” course during the spring semester of 2020–2021. Within the framework of a/r/tography, a rhizomatic analysis approach was adopted. Through the activities, the participants’ perceptions, interpretations, associations, and experiences related to the image of woman were examined. Data obtained from interviews, reflective writings, and visual productions were analyzed under the theme of “Form.” In this process, the categories of “Masculine Form” and “Feminine Form” emerged. The findings indicate that teacher candidates transformed their experiences and perspectives on the image of woman into visual expressions. While creating forms, they established meaningful relationships with materials based on real-life experiences. The participants focused not only on the aesthetic qualities of materials, forms, and colors, but also on their semantic dimensions. In the final stage, they moved beyond formal and technical concerns and developed deeper intellectual and conceptual approaches in their artistic productions.