Perceptions of Self-efficacy Regarding Special Education as a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors

Hatice Kumcağız; Yasin Demir; Cemal Karadaş

doi:10.17679/inuefd.341495

TR EN

Okul Psikolojik Danışmanlarında Mesleki Tükenmişliğin Yordayıcısı Olarak Özel Eğitime İlişkin Öz-yeterlik Algısı

Abstract

Bu araştırmanın amacı, okul psikolojik danışmanlarının mesleki tükenmişliklerinin yordayıcısı olarak özel eğitime ilişkin öz-yeterlik algılarının incelenmesidir. Bu araştırmanın çalışma grubunu, 2015 yılında Malatya ve Samsun illerinde çeşitli kurumlarda görev yapan 192 kadın, 222 erkek olmak üzere toplam 414 okul psikolojik danışmanı oluşturmuştur. Çalışma grubunun yaş ortalaması 34,2’dir. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak Rehber Öğretmen Özel Eğitim Öz-yeterlik Ölçeği, Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde t-testi, korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizi testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, okul psikolojik danışmanlarının mesleki tükenmişlik düzeylerinin kadınlar lehine anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği saptanmıştır. Okul psikolojik danışmanlarının, özel eğitime ilişkin öz-yeterlikleri ile mesleki tükenmişlikleri arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu ve özel eğitime ilişkin öz-yeterliklerinin mesleki tükenmişliğin yaklaşık olarak %13’ünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Psikolojik Danışman,Mesleki tükenmişlik,Öz-yeterlik

References

Aksoy, V., & Diken H. İ. (2009). Rehber öğretmen özel eğitim öz-yeterlik ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 10(1), 29-37.
Akten, S. (2007). Rehber öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
Aurah C. M., & McConnell T. J. (2014). Comparative study on pre-service science teachers’ self-efficacy beliefs of teaching in Kenya and the United States of America; USA. American Journal of Educational Research, 2(4), 233-239 DOI: 10.12691/education-2-4-9
Aydemir, H., Diken, İ., K., Yikmiş, A., Aksoy, V., & Özokçu, O. (2015). Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(Özel Sayı), 68-86.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy:Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Rewiev , 84, 191-215.
Bandura, A. (1994). Self efficacy. Encycopedia of Human Behavior 4, 71-81. New York: Academic Press.
Başol G., & Altay M. (2009). Eğitim yöneticisi ve öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 15(58), 191-216.
Bümen, N. T. (2010). The Relationship between demographics, self efficacy, and burnout among teachers. Eurasian Journal of Educational Research, 40, 17-36.
Bergen, A. (2013). Self-Effıcacy, Specıal Educatıon Students, and Achıevement: Shıftıng The Lens. Rivier Academic Journal, 9(2): 1-9.
Bousquet, S. (2012). Teacher burnout: causes, cures, and prevention. ERIC online submission No. ED534527, 1-22.

Cemaloğlu N., & Şahin, E.D. (2007). Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 465-484.
Chan, D. W. (2007). Burnout, self-efficacy, and successful intelligence among Chinese prospective and in-service school teachers in Hong Kong. Educational Psychology, 27 (1), 33–49.
Cora, N. (1997). Zihin engellilerin eğitimleri alanında çalışan öğretmenlerin yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi. (Yüksek lisans tezi), Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Coşgun, S., & Ilgar, M. Z. (2004). Rehberlik ve psikolojik danışmanlık deneyimi çalışmalarının adayların öz-yeterlilik algılarına etkisi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayına sunulan bildiri. Malatya.
Çakıroğlu, J., Çakıroğlu, E., & Boone, W. J. (2005). Pre-service teacher self-efficacy beliefs regarding science teaching: A comparison of pre-service teachers in Turkey and the USA. Science Educator, 14, 31-40.
Çam, O. (1992). Tükenmişlik Envanterinin geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması. 7.Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları El Kitabı.
Çapri, B. (2013). Tükenmişlik ölçeği-kısa formu ile eş tükenmişlik ölçeği-kısa formunun Türkçe uyarlaması ve psikoanalitik-varoluşçu bakış açısından mesleki ve eş tükenmişlik ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1393-1418.
Çelikkaleli, Ö. (2011). Yetişkin eğitimcisi öğretmenlerin tükenmişlik ve mesleki yetkinliklerinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(4), 38-53.
Çiftçi D. H. (2015). Özel eğitim merkezlerinde çalışan öğretmenlerin mesleki yetkinlik ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Mediterranean Journal of Humanities, 1, 221-241.
Çimen, S. (2007). İlköğretim öğretmenlerinde tükenmişlik yaşantıları ve yeterlik algıları. (Yüksek lisans tezi), Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli SPSS ve LİSREL uygulamaları. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Çokluk, Ö. (2001). Engelliler okullarında görev yapan yöneticilerde ve öğretmenlerde tükenmişlik. Özel Eğitim Dergisi, 3(1), 35-47.
Friedman, A. I. (2003). Self-efficacy and burnout in teaching: the importance of interpersonal-relation efficacy. Social Psychology of Education, 6, 191-215.
Gencer A. S., & Cakiroglu, J. (2007). Turkish pre-service science teachers' self-efficacy beliefs regarding science teaching and their beliefs about classroom management. Teaching and Teacher Education, 23, 664-675.
Emery, D. W., & Vandenberg, B. (2010). Special education teacher burnout and act. International Journal of Special Education, 25(3), 119-131.
Ergin, C. (1992). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uyarlanması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları El Kitabı, 143-154. Ankara.
Kaner S., Şekercioğlu G. & Yellice-Yüksel B. (2007). Öğretmenlerin ve ana-babaların öz-yetkinlik inançları, tükenmişlik algıları ve çocukların problem davranışları. Ankara: Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi Kesin Raporu.
Karahan, Ş. & Uyanık Balat, G. (2011). Özel eğitim okullarında çalışan eğitimcilerin öz-yeterlik algılarının ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 1-14.
Klassen, R. M. (2007). Using predictions to learn about the self-efficacy of early adolescents with and without learning disabilities. Contemporary Educational Psychology, 32(2), 173-187. doi:10.1016/j.cedpsych.2006.10.001
Klassen, R. M., & Chiu, M. M. (2010). Effects on teachers’ self-efficacy and job satisfaction: Teacher gender, years of experience, and job stress. Journal of Educational Psychology, 102(3), 741-756.
Klassen, R. M., & Lynch, S. L. (2007). Self-efficacy from the perspective of adolescents with LD and their specialist teachers. Journal of Learning Disabilities, 40(6), 494-507.
Maag, J. W., & Katsiyannis, A. (2010). School-based mental health services: Funding options and issues. Journal of Disability Policy Studies, 21(3), 173-180. doi:10.1 177/1044207310385551
Nobles, M. (2011). Factors that ınfluence school counselor burnout. counselor education master's theses. The College at Brockport, State University of New York.
Osbom, C. J. (2004). Seven salutary suggestions for counselor stamina. Journal of Counseling & Development, 82, 319-328.
Özgün, M. S. (2007). Okul psikolojik danışmanlarının kişilik özellikleri ile mesleki yetkinlik beklentileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi) Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Pines, A. M. (2005). The Burnout Measure, Short Version. International Journal of Stress Management, 12(1), 78-88.
Pines, A., & Aronson, E. (1988). Career burnout: Causes and cures. New York: Free press.
Roloff, M.E., & Brown, L.A. (2011). Extra-role time, burnout and commitment: the power of promises kept. Business Communication Quarterly, 74(4), 450-474. doi:10.1177/1080569911424202
Senemoğlu, N. (2005). Gelişim Öğrenme ve Öğretim. Ankara: Gazi Kitabevi.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2007). Dimensions of teacher self-efficacy and relations with strain factors, perceived collective teacher efficacy, and teacher burnout. Journal of Educational Psychology, 99(3), 611–625.
Tschannen-Moran, M., & McMaster, P. (2009). Sources of self-efficacy: Four professional development formats and their relationship to self-efficacy and implementation of a new teaching strategy. Elementary School Journal, 110(2), 228-245.
Tuğrul, B., & Çelik, E. (2002). Normal çocuklarla çalışan anaokulu öğretmenlerinde tükenmişlik. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 1-11.
Tümkaya, S. (2001). Denetim odakları farklı ilkokul öğretmenlerinin bazı değişkenlere göre tükenmişlikleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 15(2), 29- 40.
Ünal, S., Karlıdağ, R., & Yoloğlu, R. (2001). Hekimlerde tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerinin yasam doyumu düzeyleri ile ilişkisi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 4(2), 113–118.
Wisniewski, L., & Gargiulo, R. M. (1997). Occupational stress and burnout among special educators: A review of the literature. The Journal of Special Education, 31(3), 325-346.
Yüksel, K., Diken, İ.H., Aksoy, V., & Karaaslan Ö. (2012). Rehber öğretmen adaylarının özel eğitimde psikolojik danışma ve rehberliğe ilişkin öz-yeterlik algıları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 137-148.
Yiyit, F. (2001). Okul psikolojik danışmanlarının yetkinlik beklentilerini ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. (Yüksek Lisans tezi) Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Zambrano, E., Castro-Villarreal, F., & Sullivan, J. (2012). School counselors and school psychologists: Partners in collaboration for student success within RTI. Journal of School Counseling, 10(24), 1-28.

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Hatice Kumcağız
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yasin Demir
FIRAT ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Cemal Karadaş
İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-3551-5077
Türkiye

Publication Date

December 31, 2017

Submission Date

October 3, 2017

Acceptance Date

December 26, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 18 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.17679/inuefd.341495

IZ

https://izlik.org/JA72WZ47EP

APA

Kumcağız, H., Demir, Y., & Karadaş, C. (2017). Perceptions of Self-efficacy Regarding Special Education as a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 18(3), 312-324. https://doi.org/10.17679/inuefd.341495

AMA

1.Kumcağız H, Demir Y, Karadaş C. Perceptions of Self-efficacy Regarding Special Education as a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors. INUJFE. 2017;18(3):312-324. doi:10.17679/inuefd.341495

Chicago

Kumcağız, Hatice, Yasin Demir, and Cemal Karadaş. 2017. “Perceptions of Self-Efficacy Regarding Special Education As a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 18 (3): 312-24. https://doi.org/10.17679/inuefd.341495.

EndNote

Kumcağız H, Demir Y, Karadaş C (December 1, 2017) Perceptions of Self-efficacy Regarding Special Education as a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors. İnönü University Journal of the Faculty of Education 18 3 312–324.

IEEE

[1]H. Kumcağız, Y. Demir, and C. Karadaş, “Perceptions of Self-efficacy Regarding Special Education as a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors”, INUJFE, vol. 18, no. 3, pp. 312–324, Dec. 2017, doi: 10.17679/inuefd.341495.

ISNAD

Kumcağız, Hatice - Demir, Yasin - Karadaş, Cemal. “Perceptions of Self-Efficacy Regarding Special Education As a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 18/3 (December 1, 2017): 312-324. https://doi.org/10.17679/inuefd.341495.

JAMA

1.Kumcağız H, Demir Y, Karadaş C. Perceptions of Self-efficacy Regarding Special Education as a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors. INUJFE. 2017;18:312–324.

MLA

Kumcağız, Hatice, et al. “Perceptions of Self-Efficacy Regarding Special Education As a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 18, no. 3, Dec. 2017, pp. 312-24, doi:10.17679/inuefd.341495.

Vancouver

1.Hatice Kumcağız, Yasin Demir, Cemal Karadaş. Perceptions of Self-efficacy Regarding Special Education as a Predictor of Occupational Burnout of School Counselors. INUJFE. 2017 Dec. 1;18(3):312-24. doi:10.17679/inuefd.341495