Lisansüstü Eğitim’de Örgüt İklimi Ölçeği’nin Geliştirilmesi

Higher education institutions have a special atmosphere describing their characteristics. While this atmosphere may be labeled as organizational climate term, openness or closeness of climate determines interaction and trust among higher education stakeholders. Higher education institutions with open climate have higher level of trust and interaction whereas those with close climate have lower level of trust and interaction. As an important part of higher education, graduate education has intense activities related to research and development. However, researchers of the current study did not come up with a study investigating organizational climate in graduate education level. In this respect, examination of organizational climate in graduate education has significance in terms of research, practice, and theory. The current study aims to develop a scale assessing organizational climate in graduate education level. Population of the study consists of graduate students in research universities. Sample was selected randomly from this population in two groups. Five-point Likert scale including 35 items in five dimensions was administered to 301 graduate students in the first group. Data were run in exploratory factor analysis and there were some updates on the scale. Five-point Likert scale including 28 items in six dimensions was administered to different 653 graduate students. Data were analyzed within confirmatory factor analysis. Results showed that developed scale including dimensions of academic climate, social climate, administrative climate, departmental climate, instructor-related climate, and advisor-related climate was proved as reliable and valid.

Yükseköğretim kurumları kendi niteliklerini yansıtan özel bir atmosfere sahiptir. Bu atmosfer, örgüt iklimi kavramı ile nitelendirilebilirken iklimin açık ya da kapalı olması yükseköğrenim bileşenleri arasındaki etkileşim ve güveni belirlemektedir. Açık iklime sahip olan yükseköğretim kurumlarında yüksek düzeyde etkileşim ve güven hâkimken kapalı iklime sahip olan kurumlarda etkileşim ve güven düşük düzeydedir.  Yükseköğretimin önemli bir parçası olan lisansüstü eğitimde araştırma ve geliştirme etkinlikleri yoğun olarak gerçekleşmektedir. Fakat Türkiye’de lisansüstü eğitimde örgüt iklimini araştıran bir çalışma ile karşılaşılmamıştır. Dolayısıyla lisansüstü eğitimde örgüt ikliminin araştırılması; araştırma, uygulama ve kuram boyutlarında büyük öneme sahiptir. Bu çalışma, lisansüstü eğitim düzeyinde örgüt iklimini ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma genel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini araştırma üniversitelerinde lisansüstü eğitim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem, bu evrenden iki grup halinde rastlantısal olarak seçilmiştir. İlk gruptaki 301 öğrenciye beş boyutta oluşturulan 35 maddeli ve beşli Likert tipi ölçek uygulanmıştır. Öğrencilerden toplanan veri açımlayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Bu analiz sonucunda ölçekte güncellemeler olmuş ve altı boyuttaki 28 maddeli ve beşli Likert tipi ölçek İkinci gruptaki 653 farklı lisansüstü öğrenciye uygulanmıştır. Veriler doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. Sonuçlara göre ölçek; akademik iklim, sosyal iklim, yönetimsel iklim, bölüm iklimi, öğretim üyesi ile ilişkili iklim ve danışman ile ilişkili iklim olmak üzere altı boyut ortaya çıkarmıştır. Ayrıca ölçeğin Türkiye bağlamında güvenilir ve geçerli olduğu ispatlanmıştır.