Sınıf Öğretmenlerinin Hayat Bilgisi Derslerinde Kullandıkları Değerler Eğitimi Yaklaşımları

Bu araştırma, hayat bilgisi derslerinde değerlerin nasıl kazandırıldığına yönelik durumun ortaya konması amacına yönelik nitel bir çalışmadır. Bu araştırmada nitel araştırma modellerinden ‘‘durum çalışması modeli’’ kullanılmıştır. Araştırmanın birinci basamağında, yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılarak sınıf öğretmenleriyle değerler eğitimi bağlamında, hayat bilgisi dersi ve değerler eğitiminin durumu ile ilgili yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın ikinci basamağında, hayat bilgisi derslerinde değerler eğitiminin uygulanma süreçleri gözlenmiştir. Araştırma 2018 - 2019 eğitim - öğretim döneminin ilk yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi NVivo nitel analiz programı yardımıyla yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenler yapılan görüşmelerde hayat bilgisi derslerinde daha çok değer belirginleştirme yaklaşımlarını kullandıklarını belirtirken, yapılan gözlemler öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarında değer telkini yaklaşımını kullandıklarını göstermiştir. Sınıf öğretmenleri hayat bilgisi derslerinde değerler eğitimi yaklaşımlarından en sık değer telkinini daha sonra değer açıklama yaklaşımlarını kullanmışlardır. Gözlemler sonucunda değer analizi ve ahlaki muhakeme yaklaşımlarına rastlanılmamıştır. Gözlemler süresince sınıf öğretmenlerinin 485 defa değer telkini yaklaşımına göre değer öğretimi yaptıkları görülmüştür. Gözlemlerde ortaya çıkan diğer değerler eğitimi yaklaşımı ise değer açıklama yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, gözlemler boyunca 46 defa kullanılmıştır.

This research is a qualitative study aimed at revealing the situation about how values are gained in life science courses. In this research, ‘‘case study model’’, which is one of the qualitative research models, was used. In the first step of the research, face-to-face interviews were conducted with the classroom teachers about the in life science courses and the status of the values education in the context of values education with using the semi-structured interview method. In the second step of the research, the application processes of values education' in life science courses were observed. The research was carried out in the first semester of the 2018 - 2019 academic year. Data were analyzed by using the NVivo qualitative analysis program. According to the research results; while the teachers stated that they used value clarification approaches so much in life science courses, the observations showed that teachers used values inculcation approach during the classroom applications. Classroom teachers used the most frequently values inculcation approach in the life studies lessons, then the values explanation approaches. As a result of the observations, value analysis and moral reasoning approaches weren't encountered. During the observations, it was observed that the classroom teachers taught value 485 times according to the values inculcation approach. Another value education approach that emerges in observations is the values explanation approaches. This approach has been used 46 times throughout the observations.