Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme

Hazal R. Aslan; Özlem Çakmak Tolan

doi:10.17679/inuefd.919480

Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme

Abstract

Çocuk ve ergenlerdeki davranış problemleri ve ilgili problemler son zamanlarda ilgi odağı olan bir araştırma alanı haline gelmiştir. Gelecek ve hedef odaklı aynı zamanda gerçekçi ve kısa süreli bir psikoterapi yaklaşımı olan çözüm odaklı terapi, çocuk ve ergenlerde kullanılması uygun bir yaklaşım olarak görüldüğünden çocuklar, ergenler ve aileleri için umut verici bir terapi yaklaşımı olarak ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda mevcut sistematik derleme çalışmasının amacı, çocuk ve ergenlerde davranış problemlerinde çözüm odaklı terapinin kullanımına yönelik yapılmış çalışmaların değerlendirilmesidir. Bu kapsamda Google Akademik, ScienceDirect, EBSCOhost, PubMed, ULAKBİM, Türk Psikiyatri Dizini ve Tr Dizin veri tabanlarında 2000 (Ocak) -2020 (Aralık) yılları arasında Türkçe ve İngilizce dillerinde yayımlanmış deneysel ve yarı deneysel çalışmalar sistematik olarak taranmıştır. Ölçütleri karşılamayan araştırmalar çalışma dışında bırakılırken, ölçütleri karşılayan 16 makale; örneklem grupları, yapıldığı ülkeler, problem, araştırma deseni, uygulama grupları, müdahale teknikleri, ölçümler, ölçüm araçları ve sonuçlar açısından incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Bu araştırma kapsamında incelenen çalışmaların büyük çoğunluğu çözüm odaklı terapinin davranış problemlerinin azalmasında etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

çözüm odaklı terapi, davranış problemleri, çocuk, ergen

References

Aunola, K., & Nurmi, J. E. (2005). The role of parenting styles in children's problem behavior. Child Development, 76(6), 1144-1159.
Behar, D., & Stewart, M. A. (1984). Aggressive conduct disorder: The influence of social class, sex and age on the clinical picture. Child Psychology & Psychiatry & Allied Disciplines, 25(1), 119-124
Berg, I. K., & Steiner, T. (2003). Children's solution work. Norton.
Bond, C., Woods, K., Humphrey, N., Symes, W., & Green, L. (2013). Practitioner review: The effectiveness of solution focused brief therapy with children and families: A systematic and critical evaluation of the literature from 1990–2010. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 54(7), 707-723.
Campbell, S. B. (1995). Behavior problems in preschool children: A review of recent research. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 36(1), 113-149.
Carr, E. G., & Durand, V. M. (1985). Reducing behavior problems through functional communication training. Journal of Applied Behavior Analysis, 18(2), 111-126.
Cepukiene, V., & Pakrosnis, R. (2011). The outcome of Solution-Focused Brief Therapy among foster care adolescents: The changes of behavior and perceived somatic and cognitive difficulties. Children and Youth Services Review, 33(6), 791-797.
Cepukiene, V., Pakrosnis, R., & Ulinskaite, G. (2018). Outcome of the solution-focused self-efficacy enhancement group intervention for adolescents in foster care setting. Children and Youth Services Review, 88, 81-87.
Cole, P. M., Zahn-Waxler, C., Fox, N. A., Usher, B. A., & Welsh, J. D. (1996). Individual differences in emotion regulation and behavior problems in preschool children. Journal of abnormal psychology, 105(4), 518.
Corcoran, J. (2002). Developmental Adaptations of SolutionFocused Family Therapy. Brief Treatment & Crisis Intervention, 2(4).

Corcoran, J. (2006). A comparison group study of solution-focused therapy versus “treatment-as-usual” for behavior problems in children. Journal of Social Service Research, 33(1), 69-81.
Corcoran, J., & Stephenson, M. (2000). The effectiveness of solution-focused therapy with child behavior problems: A preliminary report. Families in Society, 81(5), 468-474.
Coyne, L. W., & Murrell, A. R. (2009). The joy of parenting: An acceptance and commitment therapy guide to effective parenting in the early years. New Harbinger Publications.
Dadds, M. R., Sanders, M. R., Morrison, M., & Rebgetz, M. (1992). Childhood depression and conduct disorder: II. An analysis of family interaction patterns in the home. Journal of Abnormal Psychology, 101(3), 505.
Daki, J., & Savage, R. S. (2010). Solution-focused brief therapy: Impacts on academic and emotional difficulties. The Journal of Educational Research, 103(5), 309-326.
Dawkins, M. P., Fullilove, C., & Dawkins, M. (1995). Early assessment of problem behavior among young children in high-risk environments. Family Therapy: The Journal of the California Graduate School of Family Psychology, 22(3).
De Shazer, S. (1988). Clues: Investigating solutions in brief therapy. WW Norton & Co.
De Shazer, S., & Dolan, Y. (2012). More than miracles: The state of the art of solution-focused brief therapy. Routledge.
Drossos, T. N. (2004). Executive function and externalizing behavior problems in preschool children. Illinois Institute of Technology.
Enea, V., & Dafinoiu, I. (2009). Motivational/solution-focused intervention for reducing school truancy among adolescents. Journal of Evidence-Based Psychotherapies, 9(2), 185.
Franklin, C., Moore, K., & Hopson, L. (2008). Effectiveness of solution-focused brief therapy in a school setting. Children & Schools, 30(1), 15-26.
Franklin, C., Streeter, C. L., Kim, J. S., & Tripodi, S. J. (2007). The effectiveness of a solution-focused, public alternative school for dropout prevention and retrieval. Children & Schools, 29(3), 133-144.
Frosch, C. A., & Mangelsdorf, S. C. (2001). Marital behavior, parenting behavior, and multiple reports of preschoolers' behavior problems: Mediation or moderation?. Developmental Psychology, 37(4), 502.
Eyberg, S. M., Nelson, M. M., & Boggs, S. R. (2008). Evidence-based psychosocial treatments for children and adolescents with disruptive behavior. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 37(1), 215-237.
Güner, O. (2018). Çözüm bende saklı: Çözüm odaklı terapi yöntemi ve çocuk ve gençlerde kullanımı. Efil Yayınevi.
Holland, M. L., Malmberg, J., & Peacock, G. G. (2017). Emotional and behavioral problems of young children: Effective interventions in the preschool and kindergarten years. Guilford Publications.
Hsu, K. S., Eads, R., Lee, M. Y., & Wen, Z. (2020). Solution-focused brief therapy for behavior problems in children and adolescents: A meta-analysis of treatment effectiveness and family involvement. Children and Youth Services Review, 120, 105620.
Kapısız, Ö., & Karaca, S. (2018). Erken Çocukluk Döneminde Görülen Davranışsal Sorunlar ve Psikiyatri Hemşiresinin Rolü. JAREN/Hemşirelik Akademik Araştırma Dergisi, 4(2), 112-119.
Kim, J. S. (2007). Examining the effectiveness of solution-focused brief therapy: A meta-analysis. Research on Social Work Practice, 18(2), 107-116.
Loeber, R. (1990). Development and risk factors of juvenile antisocial behavior and delinquency. Clinical Psychology Review, 10(1), 1-41.
McMahon, R. J., & Forehand, R. (2003). Helping the noncompliant child: A clinician’s guide to effective parent training. Guilford.
Meydan, B. (2016). Çözüm odaklı kısa süreli psikolojik danışma: Okullardaki etkililiği üzerine bir inceleme. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 4(39).
Newsome, W. S. (2005). The impact of solution-focused brief therapy with at-risk junior high school students. Children & Schools, 27(2), 83-90.
Nims, D. R. (2007). Integrating play therapy techniques into solution-focused brief therapy. International Journal of Play Therapy, 16(1), 54.
Okumuşoğlu, S. (2018). Çözüm odaklı olmak: Çözüm odaklı terapilere kısa bir bakış. Nobel Yayınları.
Patterson, G. R. (1982). Coercive family process. Castalia.
Perkins, R. (2006). The effectiveness of one session of therapy using a single‐session therapy approach for children and adolescents with mental health problems. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 79(2), 215-227.
Quinn, M., Carr, A., Carroll, L., & O'Sullivan, D. (2007). Parents Plus Programme 1: Evaluation of its effectiveness for pre‐school children with developmental disabilities and behavioural problems. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 20(4), 345-359.
Selekman, M. D. (1997). Solution-focused therapy with children. Guilford Press.
Selekman, M. D. (2005). Children in therapy: Using the family as a resource. Norton.
Schroeder, C. S., & Gordon, B. N. (2002). Assessment and treatment of childhood problems: A clinician's guide. Guilford Press.
Shaw, D. S., Owens, E. B., Vondra, J. I., Keenan, K., & Winslow, E. B. (1996). Early risk factors and pathways in the development of early disruptive behavior problems. Development and Psychopathology, 8(4), 679-699.
Shin, S. K. (2009). Effects of a solution-focused program on the reduction of aggressiveness and the improvement of social readjustment for Korean youth probationers. Journal of Social Service Research, 35(3), 274-284.
Siyez, D. M., & Tan Tuna, D. (2014). Lise öğrencilerinin öfke kontrolü ve iletişim becerilerinde çözüm odaklı psiko-eğitim programının etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(41).
Stormshak, E. A., Bierman, K. L., McMahon, R. J., & Lengua, L. J. (2000). Parenting practices and child disruptive behavior problems in early elementary school. Journal of Clinical Child Psychology, 29(1), 17-29.
Taylor, E. R. (2009). Sandtray and solution-focused therapy. International Journal of Play Therapy, 18(1), 56–68.
Vostanis, P., Anderson, L., & Window, S. (2006). Evaluation of a family support service: short-term outcome. Clinical Child Psychology and Psychiatry, 11(4), 513-528.
Wilmshurst, L. A. (2002). Treatment programs for youth with emotional and behavioral disorders: An outcome study of two alternate approaches. Mental Health Services Research, 4(2), 85-96.
Window, S., Richards, M., & Vostanis, P. (2004). Parents’ and children’s perception of a family support intervention for child behavioral problems. Journal of Social Work Practice, 18(1), 113-131.
Yavuzer, H. (1996). Çocuk ve Suç. Remzi Kitabevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Review

Authors

Hazal R. Aslan
0000-0003-0132-2004
Türkiye

Özlem Çakmak Tolan ^*
0000-0002-8128-6498
Türkiye

Publication Date

December 31, 2021

Submission Date

April 18, 2021

Acceptance Date

December 21, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 22 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.17679/inuefd.919480

IZ

https://izlik.org/JA98YB35ZD

APA

Aslan, H. R., & Çakmak Tolan, Ö. (2021). Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 22(3), 2582-2605. https://doi.org/10.17679/inuefd.919480

AMA

1.Aslan HR, Çakmak Tolan Ö. Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme. INUJFE. 2021;22(3):2582-2605. doi:10.17679/inuefd.919480

Chicago

Aslan, Hazal R., and Özlem Çakmak Tolan. 2021. “Çocuk Ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 22 (3): 2582-2605. https://doi.org/10.17679/inuefd.919480.

EndNote

Aslan HR, Çakmak Tolan Ö (December 1, 2021) Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme. İnönü University Journal of the Faculty of Education 22 3 2582–2605.

IEEE

[1]H. R. Aslan and Ö. Çakmak Tolan, “Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme”, INUJFE, vol. 22, no. 3, pp. 2582–2605, Dec. 2021, doi: 10.17679/inuefd.919480.

ISNAD

Aslan, Hazal R. - Çakmak Tolan, Özlem. “Çocuk Ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 22/3 (December 1, 2021): 2582-2605. https://doi.org/10.17679/inuefd.919480.

JAMA

1.Aslan HR, Çakmak Tolan Ö. Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme. INUJFE. 2021;22:2582–2605.

MLA

Aslan, Hazal R., and Özlem Çakmak Tolan. “Çocuk Ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 22, no. 3, Dec. 2021, pp. 2582-05, doi:10.17679/inuefd.919480.

Vancouver

1.Hazal R. Aslan, Özlem Çakmak Tolan. Çocuk ve Ergenlerdeki Davranış Problemlerinde Çözüm Odaklı Terapi Uygulamalarının İncelenmesi: Sistematik Bir Gözden Geçirme. INUJFE. 2021 Dec. 1;22(3):2582-605. doi:10.17679/inuefd.919480

Cited By

Öğrenci ve Akademisyenlerin E-Öğrenmeye Hazır Bulunuşlarının Daha Az Soru ile Sınıflandırılması

Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.35234/fumbd.1143809

Sınav Kaygısı ile Başa Çıkmada Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapinin Etkisi: Bir Olgu Sunumu

Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1340809