Derlem Temelli Bir Karşılaştırma: 4. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarının Söz Varlığı Açısından İncelenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Yayınları ve Koza Yayınları’na ait ilkokul 4. sınıf Türkçe ders kitaplarının söz varlığı, ortak söz varlığı ve bu ders kitaplarında Aksan vd. tarafından hazırlanan Türkçe Sıklık Sözlüğü’ne göre Türkçenin en sık kullanılan 1000 sözcüğüne hangi oranda yer verildiğini belirlemektir. Tarama modelinde tasarlanan araştırmanın verilerinin toplanmasında doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir.
Koza Yayınları ders kitabındaki metinlerde, MEB Yayınları ders kitabındakilere kıyasla, toplam sözcük sayısı (sırasıyla 9650; 8153) ve farklı sözcük sayısının (sırasıyla 1910; 1833) daha çok olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, sözcük hazinesi katsayısı Koza Yayınları ders kitabında MEB Yayınları ders kitabına göre daha az olarak (sırasıyla 0.20; 0.23) bulgulanmıştır.
Çalışmada farklı yayınevleri tarafından hazırlanan 4. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin %50 civarında (MEB Yayınları %54.8; Koza Yayınları % 52.6) ortak sözcük içerdiği belirlenmiştir. Çalışma kapsamında incelenen Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde Türkçede en sık kullanılan 1000 sözcüğe yaklaşık %70 oranında (MEB Yayınları %69; Koza Yayınları %69.7) yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Türkçe ders kitapları , söz varlığı , sözcük sıklığı , derlem
References
- Aksan, Y., Aksan, M., Koltuksuz, A., Sezer, T., Mersinli, Ü., Demirhan, U. U., Yılmazer, H., Kurtoğlu, Ö., Atasoy, G., Öz, S., & Yıldız, İ. (2012). Construction of the Turkish National Corpus (TNC). Proceedings of the Eight International Conference on Language Resources and Evaluation. İstanbul, Turkey.
- Aksan, Y., Aksan, M., Mersinli, Ü., & Demirhan, U. U. (2017). A frequency dictionary of Turkish: Core vocabulary for learners. Routledge.
- Aksan, Y., Mersinli, Ü., & Yaldır, Y. (2011). İlköğretim Türkçe Ders Kitapları Derlemi ve Türkçe Ulusal Dil Derlemi örneklemindeki sözcük sıklıkları (Ed.ler: V.D. Günay, F. Özden, B. Çetin, F. Yıldız). Türkçe öğretimi üzerine çalışmalar (ss. 397-408). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları.
- Apaydın, N. (2010). 6. sınıf Türkçe ders kitaplarının söz varlığı açısından incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul, Türkiye.
- Ataşçi, Abdullah (2019). İlkokul 4. sınıf Türkçe ders kitabı. Ankara: Koza Yayınları. Baldan, N. (2009). Yeni program 6. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin kelime serveti ve güçlük seviyesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Celal Bayar Üniversitesi, Manisa, Türkiye.
- Büyükhellaç, S. (2014). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Türkiye.
- Göçer, A. (2009). Türkçe eğitiminde öğrencilerin söz varlığını geliştirme etkinlikleri ve sözlük kullanımı. Turkish Studies, 4(4), 1025-1055.
- Göz, İ. (2003). Yazılı Türkçenin kelime sıklığı sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu.
- Güzel, A. (2006). İlköğretim birinci kademe öğrencilerine ortak kelime hazinesi kazandırmanın önemi. (Ed.ler: C. Yıldız & L. Beyreli). Dilbilim, dil öğretimi ve çeviribilim yazıları (ss. 323-331). Ankara: PegemA Yayınları
- İpek Eğilmez, N. (2010). İlköğretim Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığının ilköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarına aktarımı (Yayınlanmamış doktora tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa, Türkiye.