Araştırma Makalesi

Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri

Cilt: 26 Sayı: 1 31 Mayıs 2025
PDF İndir

Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri

Öz

Sanayi devriminden günümüze kadar olan süreç boyunca benimsenmiş olan doğrusal (lineer) ekonomi modelinde doğal kaynaklar gün sonunda atığa dönüştürülmüştür. İklim değişikliği ve dünya kaynaklarının hızla tüketilmesi gibi çevresel etkenlere ek olarak her geçen gün atık miktarının artması, birçok konuda gezegenin ekolojik sınırlarının aşılması ile sonuçlanmıştır. Bu ekonomik sistem artık toplum ihtiyaçlarına cevap veremeyecek ve çevresel sorunlara da çözüm üretemeyecek durumda olması sebebiyle atık oluşumunu ve kaynak kullanımını minimize eden son 10 yıl içinde oldukça önem kazanan “döngüsel ekonomi” modeli ortaya çıkmıştır. Döngüsel ekonomi modelinin ülkelere sağladığı sosyal, ekonomik ve çevresel birçok katkı göz önünde bulundurulduğunda, günümüzde döngüsel ekonominin uygulanması zorunlu bir hal almıştır. Çalışma kapsamında Türkiye mekânsal planları bağlamında döngüsel ekonomi stratejileri belirlenmiş olup bu belirlenen stratejiler aracılığı ile Türkiye’deki merkezi ve yerel yönetimlere farklı ölçeklerde döngüsel ekonomi modelini benimsemeleri için neler yapılabileceği konusunda rehber oluşturmak çalışmanın temel amacıdır. Türkiye, döngüsel ekonomi modelinin uygulanması bakımından potansiyeli olan ülkelerden biridir. Mekânsal planlar bağlamında sunulan stratejilerin uygulanması, ülke genelinden sokak düzeyine kadar döngüsel ekonomi modelinin benimsenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Mekânsal planların döngüsel ekonomi modelinin stratejileri ve prensipleri doğrultusunda hazırlanması, ölçekler arası bir koordinasyonun sağlanmasına ve birbirini destekleyen ve besleyen bir sistemin oluşturtulmasına katkıda bulunur. Döngüsel ekonomi modelinin uygulanması, Türkiye’deki mevcut ekonomik, sosyal ve çevresel sorunlara kısa ve uzun vadeli etkili çözüm önerileri sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Istanbul Teknik Üniversitesi

Etik Beyan

Makale araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanmıştır.

Teşekkür

Değerli İTÜ Peyzaj Mimarlığı Bölümü mensubu Prof. Dr. Elif Lutfiye Kutay Karaçor

Kaynakça

  1. Abdirahman, A. A., Asif, M., ve Mohsen, O. (2025). Circular economy in the renewable energy sector: A review of growth trends, gaps and future directions. Energy Nexus, 17, 100395.
  2. Abildtrup, J., Audsley, E., Fekete-Farkas, M., Giupponi, C., Gylling, M., Rosato, P. ve Rounsevell, M. (2006). Socio-economic scenario development for the assessment of climate change impacts on agricultural land use: a pairwise comparison approach, Environmental Science & Policy, 9(2), 101-115.
  3. Açıkalın, N. (2020). Sürdürülebilir pazarlama bakış açısı ile döngüsel ekonomi incelemesi, Sakarya İktisat Dergisi, 9(3), 238-257.
  4. Atstāja, D., Cudečka-Puriņa, N., Vesere, R., Ābele, L. ve Spivakovskyy, S. (2021). Challenges of textile industry in the framework of Circular Economy: case from Latvia. E3S Web of Conferences. 255, 01014.
  5. Ay Türkmen, M. ve Kılıç, F. (2020). Sürdürülebilir kalkınma anlayışına yönelik döngüsel ekonomi modeli, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(4), 2538-2556.
  6. Aydınoğlu, A.U. ve Özdemir, B.E. (2022). Yeşil Mutabakat: Tarihçe ve akademik araştırmaların incelenmesi, Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi e-Dergi, 11(2), 107-121.
  7. Banjerdpaiboon, A. ve Limleamthong, P. (2003). Assessment of national circular economy performance using super-efficiency dual data envelopment analysis and Malmquist productivity index: Case study of 27 European countries. Heliyon, 9(6), e16584.
  8. Barbhuiya, S., Das, B. B. ve Adak, D. (2024). A comprehensive review on integrating sustainable practices and circular economy principles in concrete industry. Journal of Environmental Management, 370, 122702.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2025

Kabul Tarihi

15 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydemir, D. S. (2025). Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 26(1), 25-36. https://izlik.org/JA25YR96XM
AMA
1.Aydemir DS. Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri. İTÜ Dergisi-E. 2025;26(1):25-36. https://izlik.org/JA25YR96XM
Chicago
Aydemir, Dilay Sude. 2025. “Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 26 (1): 25-36. https://izlik.org/JA25YR96XM.
EndNote
Aydemir DS (01 Mayıs 2025) Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 26 1 25–36.
IEEE
[1]D. S. Aydemir, “Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri”, İTÜ Dergisi-E, c. 26, sy 1, ss. 25–36, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25YR96XM
ISNAD
Aydemir, Dilay Sude. “Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 26/1 (01 Mayıs 2025): 25-36. https://izlik.org/JA25YR96XM.
JAMA
1.Aydemir DS. Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri. İTÜ Dergisi-E. 2025;26:25–36.
MLA
Aydemir, Dilay Sude. “Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, c. 26, sy 1, Mayıs 2025, ss. 25-36, https://izlik.org/JA25YR96XM.
Vancouver
1.Dilay Sude Aydemir. Türkiye’de Döngüsel Ekonomi İçin Çok Ölçekli Plan Stratejileri. İTÜ Dergisi-E [Internet]. 01 Mayıs 2025;26(1):25-36. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25YR96XM