Research Article

Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point

Volume: 1 Number: 37 June 30, 2017
TR DE EN

Edebi Çeviride Nitelik. E.T.A. Hoffmann’ın Novellası Das Fräulein von Scuderi’nin Türkçe Çevirileri Örneğinde Bir İnceleme

Abstract

Edebi bir çeviri eserin niteliğinin hangi ölçütler doğrultusunda belirlenmesi gerektiği çeviribilimde hala çok tartışılan bir konudur. Alıcı ve iletişim odaklı işlevsel çeviri kuramı, kaynak metnin ölçüt olarak önemini yitirmiş olduğunu belirtmiş olsa da, çeviri niteliğinin ‘sadece’ işlevsel açıdan ele alınamayacağı, Christiane Nord tarafından işlev odaklılığa yeni eklenen ‘bağlılık’ (Loyalität) kavramı ile anlaşılmıştır. Nord’un ‘bağlılık’ kavramı ile birlikte çeviri niteliği tartışmaları işlevsellik, ‘bağlılık’ ve çevirmenin etik tutumu yönüyle çeviribilimin ilgi odağı haline gelmiştir.

Çalışmanın amacı, E.T.A. Hoffmann’ın meşhur novellası Das Fräulein von Scuderi’nin iki Türkçe çevirisi (Matmazel Scuderi, çev. Esat Necmi Erendor, 2004; Matmazel de Scudéry, çev. Gülperi Zeytinoğlu, 2016) örneğinde sözü edilen tartışmaya katkıda bulunmaktır. İncelemede ilk önce işlevsel kuramın önerdiği gibi yan metinler üzerinden çevirilerin ‘amacı’ (skopos) saptanmıştır. Daha sonra edebiyat bilimindeki metne bağlı yöntemden yararlanarak özgün metnin iletisini yansıtan ve aynı zamanda bir çeviri sorunu oluşturan örnek kesitler ele alınmıştır. İncelemede çevirmenlerin söz konusu çeviri sorunlarını aşmak için yararlandıkları çeviri tekniklerinden, çevirmenlerin okur ve iletişim odaklı bir yaklaşımı benimsedikleri ancak çeviri süreci öncesi yeterince kaynak metin incelemesi yapmadıkları için özgün metnin iletisini aktarım boyutunda kayıplar oluştuğu tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. Delabastita, Dirk (1999): „Wortspiele. Übers. aus dem Engl.: Paul Kußmaul“, in: Snell-Hornby, Mary / Hönig, Hans G. u.a. (Hg.): Handbuch Translation, 2., verb. Aufl., Tübingen: Stauffenburg, S. 285-288. Eco, Umberto (2009): Quasi dasselbe mit anderen Worten. Über das Übersetzen. Übers. Burkhart Kroeber, München: dtv. Erendor, Esat Nermi (2004): „Önsöz”, in: Hoffmann, E.T.A, Matmazel Scuderi. (Übers.: Esat Nermi Erendor), İstanbul: Say, S. 7-10. Feldges, Brigitte / Stadler, Ulrich (Hg.) (1986): E.T.A. Hoffmann: Epoche - Werk – Wirkung. Mit je einem Beitrag von Ernst Lichtenhahn und Wolfgang Nehring, München: Beck. Freund, Winfried (2003): E.T.A. Hoffmann: Das Fräulein von Scuderi. Lektüreschlüssel für Schüler, Stuttgart: Reclam. Genette, Gérard (2014): Paratexte. Das Buch vom Beiwerk des Buches. Mit einem Vorwort von Harald Weinrich. Aus dem Französischen von Dieter Hornig, 5. Aufl., Frankfurt: Suhrkamp. Gerzymisch-Arbogast, Heidrun (1994): Übersetzungswissenschaftliches Propädeutikum, Tübingen & Basel: Francke Verlag. Greiner, Norbert (2004): Übersetzung und Literaturwissenschaft. Grundlagen der Übersetzungsforschung, Bd. I., Tübingen: Narr. Gürses, Sedat (2006): 1945'ten Günümüze Kadar Alman Edebiyatindan Dilimize Yapılan Çeviriler Ve Çeviribilim Çalısmaları. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı, Almanca Mütercim- Tercümanlık Yüksek Lisans Programı, Y.L. Tezi. İzmir: Danışman: Doç. Dr. Gülperi Sert, http://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/12345/11779/ 189622.pdf?sequence=1&isAllowed=y, [letztes Zugriffsdatum: 02.03.2017]. Hermans, Theo (2011): „Hermeneutics“, in: Baker, Mona / Saldanha, Gabriela (Hg.): Routledge Encyclopedia of Translation Studies, 2. Aufl., London / New York: Routledge, S. 130-133. Hoffmann, E.T.A. (1985): Das Fräulein von Scuderi: Erzählung aus dem Zeitalter Ludwig des Vierzehnten, Stuttgart: Reclam. Hoffmann, E.T.A. (2004): Matmazel Scuderi. (Übers.: Esat Nermi Erendor), İstanbul: Say. Hoffmann, E.T.A. (2015): Kum Adam - Seçme Masallar -. Hasan Âli Yücel Klasikler Dizisi. (Übers.: İris Kantemir), 2. Aufl. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Hoffmann, E.T.A. (2016): Matmazel De Scudéri. Hasan Âli Yücel Klasikler Dizisi. (Übers.: Gülperi Zeytinoğlu), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

June 30, 2017

Submission Date

August 6, 2017

Acceptance Date

June 23, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 1 Number: 37

APA
Gülmüş, Z. (2017). Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point. Studien Zur Deutschen Sprache Und Literatur, 1(37), 1-29. https://izlik.org/JA49LZ22YT
AMA
1.Gülmüş Z. Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point. Studien zur deutschen Sprache und Literatur. 2017;1(37):1-29. https://izlik.org/JA49LZ22YT
Chicago
Gülmüş, Zehra. 2017. “Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein Von Scuderi As a Case in Point”. Studien Zur Deutschen Sprache Und Literatur 1 (37): 1-29. https://izlik.org/JA49LZ22YT.
EndNote
Gülmüş Z (June 1, 2017) Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point. Studien zur deutschen Sprache und Literatur 1 37 1–29.
IEEE
[1]Z. Gülmüş, “Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point”, Studien zur deutschen Sprache und Literatur, vol. 1, no. 37, pp. 1–29, June 2017, [Online]. Available: https://izlik.org/JA49LZ22YT
ISNAD
Gülmüş, Zehra. “Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein Von Scuderi As a Case in Point”. Studien zur deutschen Sprache und Literatur 1/37 (June 1, 2017): 1-29. https://izlik.org/JA49LZ22YT.
JAMA
1.Gülmüş Z. Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point. Studien zur deutschen Sprache und Literatur. 2017;1:1–29.
MLA
Gülmüş, Zehra. “Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein Von Scuderi As a Case in Point”. Studien Zur Deutschen Sprache Und Literatur, vol. 1, no. 37, June 2017, pp. 1-29, https://izlik.org/JA49LZ22YT.
Vancouver
1.Zehra Gülmüş. Quality of Literary Translation. Turkish Translations of E.T.A. Hoffmann’s Novella Das Fräulein von Scuderi as a Case in Point. Studien zur deutschen Sprache und Literatur [Internet]. 2017 Jun. 1;1(37):1-29. Available from: https://izlik.org/JA49LZ22YT