Türkiye-Almanya Ekonomik ve Siyasi İlişkilerinin Türkiye’nin AB Üyelik Süreci Bağlamında Analizi

Öz

Türkiye ve Almanya arasında ekonomik, siyasi ve sosyal boyutları olan ve köklü geçmişe sahip çok yönlü ikili ilişkiler mevcuttur. Almanya’nın Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) katılım sürecine ilişkin resmi politikası, Türkiye-Almanya ikili ilişkilerinin ekonomik, siyasi ve sosyal boyutlarının şekillenmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, Türkiye-Almanya ikili ilişkilerinin ekonomik ve siyasi boyutlarını Türkiye’nin AB katılım süreci ışığında incelemektedir. Bu bağlamda, Türkiye-Almanya ikili ekonomik ve siyasi ilişkileri ile Türkiye’nin AB katılım süreci ve bu sürece ilişkin Almanya’nın resmi tutumu arasındaki karşılıklı etkileşim analiz edilmektedir. Çalışmada, Türkiye’nin AB katılım süreci ve Türkiye-Almanya ikili ekonomik ve siyasi ilişkileri arasındaki çift taraflı etkileşim incelenirken, öncelikli olarak Almanya’dan Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımlar, ihracat verileri ve Türkiye’de faaliyet gösteren Alman ya da Almanya sermayeli firmaların sayısı gibi veriler, Almanya federal hükümetlerinin, Alman ve Türk siyasi çevrelerinin ve önde gelen iş dünyası kuruluşları ve temsilcilerinin yazılı basına ve ilgili kurumların internet sitelerine yansıyan resmi açıklamaları ve AB Zirvesi zirve sonuç bildirgeleri gibi veri kaynaklarından yararlanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• AB katılım süreci,Almanya,Türkiye-Almanya ilişkileri,AB,Avrupa Birliği Zirvesi,Türkiye

Abstract

The deep-rooted and multidimensional bilateral relations between Turkey and Germany rest upon economic, political and social aspects.
Germany’s official attitude towards Turkey’s European Union (EU) accession process serves as a major determinant of the economic, political and social dialogue between Turkey and Germany. This article attempts to study the economic and political aspects of Turkish-German bilateral relations in light of Turkey’s EU accession process. In this vein, it analyzes the mutual interplay between Turkish-German economic and political dialogue, on the one hand, and Turkish accession process as well as official German position on Turkish membership in the EU, on the other. To examine this mutual interaction the article primarily draws on relevant official data including German foreign direct investment in Turkey, German exports to Turkey and the number of German companies or companies with German capital operating in Turkey, the official statements of the German federal governments, German and Turkish political circles and
key representatives of German and Turkish business world as reflected in the media and the official websites of relevant institutions, and the conclusions of the European Council summits.

Keywords

• EU accession process,Germany,Turkish-German relations,EU,European Council,Turkey

References

1. “1,1 Millionen Flüchtlinge kamen 2015 nach Deutschland”, Die Welt, 6 Ocak 2016.
2. “Almanya ihracat rekoruna koşuyor”, Deutsche Welle, 10 Ocak 2014, http://www.dw.com/tr/almanya-ihracat-rekoruna-ko%C5%9Fuyor/a-17354725.
3. Auswärtiges Amt (2015), “Länderinformationen Türkei – Beziehungen zu Deutschland”, Stand November 2015, http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Tuerkei/Bilateral_node.html.
4. Auswärtiges Amt (2013a), Joint Declaration between the Federal Foreign Office of the Federal Republic of Germany and the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey on the establishment of a Strategic Dialogue Mechanism, 12 Mayıs 2013, Berlin.
5. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı (2007), Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni, Ocak 2007, http://www.ekonomi.gov.tr/upload/F847D4C4-D8D3-8566-4520B4BCCBE03668/2006_kasim.pdf.
6. BDI (2013), Grillo: German industry supports continuation of negotiations on membership, 25 Şubat 2013, http://www.bdi.eu/BDI_english/568_959.htm.
7. “BDI and TÜSIAD call for dependable steps to support the European perspective of Turkey”, BDI-TÜSİAD Ortak Basın Bildirisi, 21 Nisan 2004, http://www.tusiad.org/__rsc/shared/file/basin-bulteni-2004-41-eng.pdf.
8. Bundesregierung (2016), Gemeinsame Erklärung zu den Deutsch-Türkischen Regierungskonsultationen vom 22. Januar 2016, Pressemitteilung 19, 22 Ocak 2016, https://www.bundesregierung.de/Content/DE/Pressemitteilungen/BPA/2016/01/2016-01-22-gemeinsame-erklaerung-deu-tur-konsultationen-deutsch.html?nn=694676.

9. “Bundesregierung: Maas und von der Leyen sehen EU-Beitrittsperspektive für Türkei”, Spiegel Online, 11 Mart 2016, http://www.spiegel.de/politik/ausland/heiko-maas-und-von-der-leyen-sehen-eu-perspektive-fuer-tuerkei-a-1081781.html. Bundesregierung (2015a), Bundeskanzlerin Merkel und Ministerpräsident Davutoğlu vereinbaren deutsch-türkische Regierungskonsultationen, Pressemitteilung 10, 12 Ocak 2015, https://www.bundesregierung.de/Content/DE/Pressemitteilungen/BPA/2015/01/2015-01-12-merkel-davutoglu.html.
10. Bundesregierung (2013a), Video-Podcast der Bundeskanzlerin, No. 7/2013, 23 Şubat 2013, http://www.bundeskanzlerin.de/Content/DE/Podcast/2013/2013-02-23-Video-Podcast/links/down load-PDF-barrierefrei.pdf;jsessionid=507811CF802B018CCC17FD204A34BD95.s4t2?__blob=publicationFile&v=1.
11. Cuntz, Eckard (2011), “Türk İşçi Alımı Anlaşması’nın 50 Yılı – Geriye Dönük Bir Değerlendirme”, Almanya’ya Türk Göçünün 50. Yılında Türk – Alman İlişkilerinin Dünü, Bugünü ve Geleceği, (Berlin: Konrad Adenauer Stiftung), s. 7-12.
12. Çevik, İsmail (2013), “Die Türkei erlebt eine außergewöhnliche Phase der politischen Stabilität”, DTJ, 22 Şubat 2013.
13. Destatis Statistisches Bundesamt (2014a), Aus- und Einfuhr (Außenhandel): Deutschland, Jahre, Länder, https://www.genesis.destatis.de/genesis/online;jsessionid=E6ACA63E14D44371107205683F358505.tomcat_GO_1_1?operation=previous&levelindex=2&levelid=1403005968270&step=2.
14. Destatis Statistisches Bundesamt (2014b), Arbeitsmarkt. Arbeitslosenquote, https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/Indikatoren/Konjunkturindikatoren/Arbeitsmarkt/arb210.html.
15. Destatis Statistisches Bundesamt (2014c), “German exports in 2013: –0.2% on 2012”, Press release 040 / 2014-02-07, https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2014/02/PE14_040_51.html.
16. “Deutsche Wirtschaft dringt auf Annäherung zur Türkei”, RP Online, 28 Mart 2010, http://www.rp-online.de/wirtschaft/unternehmen/deutsche-wirtschaft-dringt-auf-annaeherung-zur-tuerkei-aid-1.2323208.
17. Ermağan, İsmail (2012), “Avrupa Birliği Bağlamında Türkiye-Almanya İlişkileri”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 20, s. 73-91.
18. European Council (2015), European Council Meeting Conclusions, Brüksel, 16 Ekim 2015, http://www.consilium.europa.eu/en/meetings/european-council/2015/10/15-euco-conclusions/.
19. European Council (2001), Conclusions and Plan of Action of the Extraordinary European Council Meeting, SN140/01, 21 Eylül 2001; European Council (2002), Council Decision on the implementation of specific measurements for police and judicial cooperation to combat terrorism in accordance with Article 4 of common position, 2001/931/CFSP, 19 Aralık 2002.
20. European Council (1999), Cologne European Council Conclusions of the Presidency, Annex III: European Council Declaration on Strengthening the Common European Policy on Security and Defence, 3-4 Haziran 1999, http://www.europarl.europa.eu/summits/kol1_en.htm.
21. Eurostat (2014), Real GDP Growth Rate Volume, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tec00115&plugin=1.
22. “Fischer: Turkey’s EU membership would strengthen the block against terrorism”, Associated Press Worldstream, 20 Ekim 2004.
23. “Germany wants Turkey to become EU candidate”, Agence France Presse, 3 Aralık 1999.
24. “Kanzlerin am BosporusMerkel hat Erdoğan etwas mitgebracht”, N-tv.de, 18 Ekim 2015, http://www.n-tv.de/politik/Merkel-hat-Erdogan-etwas-mitgebracht-article16162186.html.
25. Lelieveldt, Herman ve Sebastiaan Princen (2015), The Politics of the European Union, Second Edition, (Cambridge: Cambridge University Press).
26. Moravcsik, Andrew (1998), The Choice for Europe: Social Purpose and State Power from Messina to Maastricht, (New York: Ithaca).
27. Moravcsik, Andrew (1991), “Negotiating the Single European Act: national interests and conventional statecraft in the European Community”, International Organization, Cilt: 45, Sayı: 1, s. 19-56.
28. Müftüler-Baç, Meltem (2002), Enlarging the European Union: Where does Turkey stand?, (TESEV: Istanbul).
29. OECD StatExtracts (2014), Quarterly National Accounts: G20 – Quarterly Growth Rates of GDP in Volume, http://stats.oecd.org/index.aspx?queryid=33940.
30. Reisenbichler, Alexander ve Kimberly J. Morgan (2013), “How Germany won the Euro crisis: And why its gains could be fleeting”, Foreign Affairs, 20 June 2013, http://www.foreignaffairs.com/articles/139520/alexander-reisenbichler-and-kimberly-j-morgan/how-germany-won-the-euro-crisis.
31. “Schroeder says Turkish EU membership talks would help security”,Agence France Presse, 9 Ekim 2004. Seufert, Günter (2013), “Türkei”, Werner Weidenfeld ve Wolfgang Wessels (der.), Jahrbuch der europäischen Integration, (Baden-Baden: Nomos).
32. Tallberg, Jonas (2008), “Bargaining Power in the European Council”, Journal of Common Market Studies, Cilt: 46, Sayı: 3, s. 688-689.
33. The Governance Report 2014, Interactive Data Explorer, http://www.governancereport.org/home/governance-indicators/indicators2014/interactive-data-explorer/.
34. Turhan, Ebru (2015), “German-Turkish cooperation on irregular migration a must”, Hürriyet Daily News, 30 Kasım 2015, http://www.hurriyetdailynews.com/german-turkish-cooperation-on-irregular-migration-a-must.aspx?pageID=449&nID=91844&NewsCatID=396.
35. Turhan, Ebru ve Günter Seufert (2015), “Editorial Foreword“, Ebru Turhan ve Günter Seufert (der.), German Interests and Turkey’s EU Accession Process: A Holistic Perspective, (İstanbul Politikalar Merkezi: İstanbul), s. 5-6.
36. Turhan, Ebru (2013), “German Interests and Turkey’s EU Bid”, Hürriyet Daily News, 27 Kasım 2013.
37. Turhan, Ebru (2012), The European Council Decisions Related to Turkey’s Accession to the EU: Interests vs. Norms, (Baden-Baden: Nomos Verlagsgesellschaft).
38. “Turkish PM says Germany seeks ‘Lebensraum’ via EU”, Reuters, 6 Mart 1998.
39. “Turkish PM Yılmaz to visit Germany: EU discussions expected”, Agence France Presse, 9 Eylül 1997.
40. “Türkei-Entscheidung empört die Union; Glos spricht von einem Bärendienst - Gerhard Schröder verteidigt Beitrittskandidatenstatus”, Die Welt, 13 Aralık 1999.
41. “Türkische EU-Vollmitgliedschaft bleibt Streitthema”, Wirtschaftswoche, 4 Şubat 2014, http://www.wiwo.de/politik/europa/merkel-und-erdogan-tuerkische-eu-vollmitgliedschaft-bleibt-streitthema/9432870.html.
42. “Türk İşletmeler Kurumsallaşmalı”, Sabah.de, 2 Kasım 2015, http://www.sabah.de/turk-isletmeler-kurumsallasmali.
43. Türkiye Cumhuriyeti Avrupa Birliği Bakanlığı (2014), Türkiye’nin Avrupa Birliği Stratejisi, Eylül 2014, Ankara, http://www.ab.gov.tr/files/foto/ab_stratejisi1.pdf.
44. Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı (2014), Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni Şubat 2014, s. 9, http://www.ekonomi.gov.tr/upload/13601A4F-E5AC-3480-01A2DFE52EB8C2DF/%C5%9Eubat2014web.pdf.
45. Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı (2003), Türkiye’de bulunan yabancı sermaye kuruluşların ülkelere göre dağılımı, http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=EF9E6B78-D8D3-8566-4520B75308F4457B.
46. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (2016), Yurtdışında Yerleşik Kişilerin Türkiye'deki Doğrudan Yatırımlarının Ülkelere Göre Dağılımı (Aylık, Milyon ABD Doları), http://evds.tcmb.gov.tr/.
47. “ ‘Türkiye'nin önünde diz çökecekler’”, Deutsche Welle, 20 Şubat 2013, http://www.dw.com/tr/t%C3%BCrkiyenin-%C3%B6n%C3%BCnde-diz-%C3%A7%C3%B6kecekler/a-16614672.
48. Vates, Daniela (2013), “Polenz will die Türkei an die EU binden”, Frankfurter Rundschau, 23 Şubat 2013.
49. “Westerwelle drückt aufs Tempo – Merkel bremst”, Handelsblatt, 23 Şubat 2013, http://www.handelsblatt.com/politik/international/eu-tuerkei-verhandlungen-westerwelle-drueckt-aufs-tempo-merkel-bremst/7828358.html.