High school students' opinions on the distinction between science and pseudoscience

Tuğba Köksal; Bengisu Özyiğit; Çetin Köksal; Servet Özcan

High school students' opinions on the distinction between science and pseudoscience

Abstract

Nowadays, scientific advancements continue at an extraordinary pace, which leads to the widespread use of scientific expressions in many aspects of daily life. On social media and in print media platforms, we also witness the use of non-scientific expressions alongside scientific ones. The main aim of this study is to identify high school students' opinions regarding the distinction between real science and pseudoscience and to explore how these opinions may vary depending on factors such as gender, grade level, and type of school. The study employed a quantitative approach and used the relational survey model method. The research was conducted with 655 high school students studying in the central district of Tokat province during the 2022–2023 academic year. The variables of the study were gender, grade level, and type of school. Data were collected using the "Science-Pseudoscience Distinction Scale," which consists of 23 items—12 positive and 11 negative. The scale is a five-point Likert type, with responses ranging from "Strongly Disagree" to "Strongly Agree." The possible score range on the scale is 23–115 points. Arithmetic mean, independent samples t-test, and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for data analysis. While no significant differences were observed concerning gender, variations were detected for other variables. Overall, it was found that high school students' ability to distinguish between science and pseudoscience was good but not at a sufficient level. Consequently, students are at risk of encountering potential material and moral harm through pseudoscience. Based on the results of the study, various recommendations were made to the Ministry of National Education, the Provincial Directorate of National Education, municipalities, school administrations, and teachers.

Keywords

Ethical Statement

This study was conducted voluntarily, and all necessary ethical approvals were obtained

References

Afonso, A. S. ve Gilbert, J. K. (2010). Pseudo‐science: A Meaningful Context for Assessing Nature of Science. International Journal of Science Education, 32 (3), 329–348.
Ağlarcı, F. ve Kabapınar, F. (2016). Kimya Öğretmen Adaylarının Bilime ve Sözde Bilime İlişkin Görüşlerinin Geliştirilmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (1), 248-286.
Arık, M. (2016). Argümantasyon Tabanlı Öğrenme Yönteminin Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Bilim Sözde-Bilim Ayrımı Farkındalığının Geliştirilmesi Üzerine Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Arık, M. ve Akçay, B. (2018). Argümantasyonun Öğrencilerin Bilimi Sözde-Bilimden Ayırma Becerilerinin Geliştirilmesi Üzerine Etkisi. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 41-60.
Atasoy, G. (2020). Bilim, Sözdebilim Ayrımı Bağlamında Tasarlanan Etkinliklerin 7. Sınıf Öğrencilerinin Sözde Bilimsel İnançları, Bilimsellik Ölçütleri ve Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
Ayvacı, H. Ş. ve Bağ, H. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Bilim Sözde-Bilim Ayrımına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 539-566.
Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniveristesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
Bunge, M. (1984). What is pseudoscience. Skeptical Inquirer, 9(1), 36-46.

Büyüköztürk, Ş. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi
Canan, L., N. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Bilim-Sözde Bilim Algılarının Kavram Karikatürleri Aracılığıyla İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Castelão, T. (2002). Epistemology of Science, Science Literacy, and The Demarcation Criterion: The Nature of Science (NOS) and Informing Science (IS) in Context. Informing Science and IT Education Joint Conference: InSITE “Where Parallels Intersect”: 251-260.
Çepni, S.(2007). Bilim, fen, teknoloji kavramlarının eğitim programlarına yansımaları, Kuram ve uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi, S. Çepin (Ed.). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Çetinkaya, E. (2012). Bilim Sözde-Bilim Ayrımı Tartışmasının Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Bilimsellik Algıları ve Akademik Bilgi Düzeylerine Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Çetinkaya, E., K. (2013). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde-Bilimsel İnanışlarının Cinsiyet, Sınıf ve Öğrenim Türüne Göre incelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
Duruk, Ü. ve Akgün, A. (2020). Bilimin Doğası Bileşenlerinin Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Temsil Edilme Durumu. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9(2), 196-229.
Einstein, A. (1940). Considerations Concerning the Fundaments of Theoretical Physics. Science, 91 (2369), 487- 492.
Gül, Ş. (2016). Biyoloji, fizik ve kimya öğretmeni adaylarının bilim-sözde bilim ayrımı anlayışları. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi [Journal of Theoretical Educational Science], 9(2), 177-197.
Gürgil, F. (2019). Sosyal Bilgiler Öğretmeni Adaylarının Bilim-Sözde Bilim Ayrımı Eğilimlerinin İncelenmesi. Tarih Okulu Dergisi, 42: 965-984.
Hansson, S., O. (2008). Science and Pseudo-Science. http://meb.ai/JU2MUv Erişim Tarihi: 20/11/2022.
Hooten, J. T. (2001). An Analysis of Science Versus Pseudoscience. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Teksas A ve M Üniversitesi-Ticaret Yüksek Okulu Fakültesi, ABD.
Kaplan, A. O. (2014). Research on the Pseudo-Scientific Beliefs of Pre-Service Science Teachers: A Sample from Astronomyastrology. Journal of Baltic Science Education, 13(3), 381-393.
Karasar, N. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayıncılık, Ankara.
Kaygısız (2019). Sınıf Öğretmen Adaylarının Bilim, Sözde-Bilim Ayrımına İlişkin Görüşleri. 6. Uluslararası Multidisiplinler Çalışmaları Kongresi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.
Kuhn, T. S. (1962). The Structure of Scientific Revolutions. Chicago: University of Chicago Press.
Lederman, N. G. (1999). Teachers’ Understanding of The Nature of Science And Classroom Practice: Factors That Facilitate or İmpede The Relationship. Journal of Research in Science Teaching, 36(8), 916-929.
Losh, S. C. ve Nzekwe, B. (2010). Creatures in the classroom: Preservice teacher beliefs about fantastic beasts, magic, extraterrestrials, evolution and creationism. Science & Education, 20(5-6), 473–489.
Martin, M. (1994). Pseudoscience, The Paranormal, and Science Education. Science & Education. 3(4), 357-371, doi: 10.1007/BF00488452Oothoudt, B. (2008). Development of an Instrument to Measure Understanding of The Nature of Science as a Process of Inquıry in Comparison to Pseudoscience. (Unpublished Master Thesis) California State University, Department of Science Education.
Metin, D. ve Ertepinar, H. (2016). Inferring Pre-Service Science Teachers‟ Understanding of Science by Using Socially Embedded Pseudoscientific Context. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 4(4), 340-358.
Miandji, A. (2019). Türkiye’de Sözdebilim Uygulamaları Üzerine Bir Çalışma (Türler ve Teknikler), Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Neuman, W. L. (2006). Toplumsal Araştırma Yöntemleri Nitel ve Nicel Yaklaşımlar. (Çeviren: Sedef
Oothoudt, B. (2008). Development of an Instrument to. 3(4), 357-371, doi: 10.1007/BF00488452
Pena, A. ve Paco, O. (2004) Attitudes and Views of Medical Students toward Science and Pseudoscience. Medical Education Online. 9 (4), 1-7. Popper, K. (1962). Conjectures and refutations: The growth of scientific knowledge,
Popper, K. R. (1934). Logik der Forshung. Viyana: Julius Springer Press.
Russell, B. (1935). Religion and Science. Thornton Butterworth Ltd, London.
Sağır, Ş. U. ve Kılıç, Z. (2013). İlköğretim öğrencilerinin bilimin doğasını anlama düzeylerine bilimsel tartışma odaklı öğretimin etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(44).
Saka, M. ve Sürmeli, H. (2017). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğası Kullanımı. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 504-525.
Sánchez M. V. (2019). Four Examples of Pseudoscience, Philosophy, 1-46.
Sayhan, E., B. (2019). Sözde-Bilim Uygulamaları Yoluyla Üstün Zekalı ve Yetenekli 4. Sınıf Öğrencilerinin Bilimsel Süreç Beceri Düzeylerinin Belirlenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Shermer, M. (1997). İnsan Neden Saçma Şeylere İnanır. Altın Bilek Yayınları. İstanbul.
Solomon, J., Duveen, J., Scot, L., ve McCarthy, S. (1992). Teaching about the nature of science through history: Action research in the classroom. Journal of Research in Science Teaching, 29(4), 409-421.
Sözcü, U. (2015). 7.Sınıf Öğrencilerinin Bilimsellik Değerine İlişkin Zihinsel Modelleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
Swanson, E. S. (2016). Science and society: Understanding scientific methodology, energy, climate, and sustainability. doi:10.1007/978-3-319-21987-5 Tabachnick, B. G. & Fidel, L. S. (2001) Using multivariate statistics (6th edition). Boston: Pearson.
Şenler, B. ve İrven, Ö . (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Epistemolojik İnançları ile Sözde-Bilimsel İnançları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12 (2): 659-671.
Thagard, P. R. (1978). Why astrology is a pseudoscience. In PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association (pp. 223-234). Philosophy of Science Association.
Turgut, H. (2009). Fen ve Teknoloji Öğretmen Adaylarının Bilimsel, Sözde-Bilimsel Ayrımına Yönelik Algıları. Eğitim ve Bilim Dergisi, 34 (154), 50-68.
Turgut, H., Akçay, H. ve İrez, S. (2010). Bilim Sözde-Bilim Ayrımı Tartışmasının Öğretmen Adaylarının Bilimin Doğası İnanışlarına Etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / Educational Sciences: Theory ve Practice 10 (4), 2621- 266
Turgut, H., Eş, H., Bozkurt Altan, E. ve Bozkurt Altan, N. (2016). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Bilim, Sözde-Bilim Algıları. International Online Journal of Educational Sciences, 8 (1), 150-169.
Tutar, H. (2014). Bilim ve Sözde Bilim (1.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Türk Dil Kurumu (TDK) (2021). http://sozluk.gov.tr/bilim adresinden elde edilmiştir. Erişim Tarihi: 08.10.2022.
Uçar, M. B., & Sahin, E. (2018). Pre-service science teachers' discrimination level of science and pseudoscience. Science Education International, 29(4), 267-273.
Uslu, F. (2011). Bilimselliğin kriteri ve sınırları problemi-bilim, bilim olmayan ve sahte bilim. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 19(19), 5-35.
Ünal, M. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin bilim ve sözde bilim ayrımı: Astronomi ve astroloji, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 757-771.
Williams, E., Francis, L. J., ve Robbins, M. (2007). Personality and Paranormal Belief: A Study Among Adolescents. Pastoral Psychology, 56(1), 9–14.
Yardımcı, A., B. (2019). “Bilim ve Sözde Bilim: Bilimsel Topluluğun Doğasının Belirlenmesi ve Sözde Bilimin Ayırt Edilmesine Yönelik Sosyal Bir Ölçüt,” Kaygı Dergisi, 18(11): 567- 588.
Yıldırım K. (2010). Raising The Quality in Qualitative Research. İlköğretim Online, 9(1), 79-92.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2000). Nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Details

Primary Language

English

Subjects

Other Fields of Education (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Tuğba Köksal
0000-0001-6046-3371
Türkiye

Bengisu Özyiğit
0000-0002-5335-3040
Türkiye

Çetin Köksal
0000-0001-5415-1929
Türkiye

Servet Özcan ^*
0009-0006-4156-156X
Türkiye

Early Pub Date

June 27, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

November 28, 2024

Acceptance Date

June 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 2

IZ

https://izlik.org/JA32MN52NA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Köksal, T., Özyiğit, B., Köksal, Ç., & Özcan, S. (2025). High school students’ opinions on the distinction between science and pseudoscience. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 13(2), 79-96. https://izlik.org/JA32MN52NA

AMA

1.Köksal T, Özyiğit B, Köksal Ç, Özcan S. High school students’ opinions on the distinction between science and pseudoscience. JEGYS. 2025;13(2):79-96. https://izlik.org/JA32MN52NA

Chicago

Köksal, Tuğba, Bengisu Özyiğit, Çetin Köksal, and Servet Özcan. 2025. “High School Students’ Opinions on the Distinction Between Science and Pseudoscience”. Journal for the Education of Gifted Young Scientists 13 (2): 79-96. https://izlik.org/JA32MN52NA.

EndNote

Köksal T, Özyiğit B, Köksal Ç, Özcan S (June 1, 2025) High school students’ opinions on the distinction between science and pseudoscience. Journal for the Education of Gifted Young Scientists 13 2 79–96.

IEEE

[1]T. Köksal, B. Özyiğit, Ç. Köksal, and S. Özcan, “High school students’ opinions on the distinction between science and pseudoscience”, JEGYS, vol. 13, no. 2, pp. 79–96, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA32MN52NA

ISNAD

Köksal, Tuğba - Özyiğit, Bengisu - Köksal, Çetin - Özcan, Servet. “High School Students’ Opinions on the Distinction Between Science and Pseudoscience”. Journal for the Education of Gifted Young Scientists 13/2 (June 1, 2025): 79-96. https://izlik.org/JA32MN52NA.

JAMA

1.Köksal T, Özyiğit B, Köksal Ç, Özcan S. High school students’ opinions on the distinction between science and pseudoscience. JEGYS. 2025;13:79–96.

MLA

Köksal, Tuğba, et al. “High School Students’ Opinions on the Distinction Between Science and Pseudoscience”. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, vol. 13, no. 2, June 2025, pp. 79-96, https://izlik.org/JA32MN52NA.

Vancouver

1.Tuğba Köksal, Bengisu Özyiğit, Çetin Köksal, Servet Özcan. High school students’ opinions on the distinction between science and pseudoscience. JEGYS [Internet]. 2025 Jun. 1;13(2):79-96. Available from: https://izlik.org/JA32MN52NA