Araştırma Makalesi

Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini

Cilt: 6 Sayı: 2 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini

Öz

Akarsu akım verilerinin tahmini su bilimi açısından kritik konuların başında gelmektedir. Özellikle yaz aylarında yağışların azalmasına ek olarak su kullanımın artması her yıl iklimsel değişikliklerin etkisinin arttığı dünyamızda tüm canlıları kuraklık riskiyle yüz yüze getirmektedir. Bu yüzden yaz aylarındaki suyun kullanımın önceden planlanması ve bu konuya daha hassas bir şekilde yaklaşılması her geçen gün daha da zorunlu hale gelmektedir. Bu planlamanın yapılmasında ise akarsu akım debilerinin tahmini, su ihtiyacının karşılanması açısından önemlidir. Bu çalışmada Beyşehir Gölünü besleyen üç akarsu üzerinde bulunan, akarsu gözlem istasyonlarından temin edilen veriler ile makine öğrenmesi modelleri kurulmuştur. Rastgele Orman (RO) ve Adaptive Yükseltme (AdaBoost) algoritmalarının kullanıldığı bu modeller ile üç girdi ve bir çıktı olacak şekilde; sonbahar, kış, ilkbahar mevsimsel ortalama akış değerlerinden yaz mevsimi ortalama akışı tahmin edilmeye çalışılmıştır. RO algoritması test ve tahmin arasındaki belirleme katsayısı (R^2) 0.9368 değerindedir. Kök ortalama kare hatası (RMSE) değeri ise 0.0275 olarak bulunmuştur. AdaBoost algoritması ise RO algoritmasına göre daha güçlü tahminde bulunarak test ve tahmin arasındaki R^2 değeri 0.981, RMSE değeri ise 0.05 olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bayrakçı, H., Keşkekçi, A. B., & Arslan, R. (2022). Classification of iris flower by random forest algorithm. Advances in Artificial Intelligence Research, 2(1), 7-14. https://doi.org/10.54569/aair.1018444
  2. Breiman, L. (2001). Random forests. Machine learning, 45, 5-32. http://dx.doi.org/10.1023/A:1010933404324
  3. Cheng, M., Fang, F., Kinouchi, T., Navon, I. M., & Pain, C. C. (2020). Long lead-time daily and monthly streamflow forecasting using machine learning methods. Journal of Hydrology, 590, 125376. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2020.125376
  4. Çubukçu, E. A., Demir, V., & Sevimli, M. F. (2022). Akım Verilerinin Makine Öğrenmesi Teknikleriyle Tahmin Edilmesi. Gazi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 8(2), 257-272.
  5. Di Bucchianico, A. (2008). Coefficient of determination (R 2). Encyclopedia of statistics in quality and reliability. https://doi.org/10.1002/9780470061572.eqr173
  6. Dirlik, C., Kandemir, H., Çetin, N., Şen, S., Güler, B., & Gürel, A. (2022). Effects of different culture media compositions on in vitro micropropagation from paradox walnut rootstock nodes. Gazi University Journal of Science Part A: Engineering and Innovation, 9(4), 500-515. https://doi.org/10.54287/gujsa.1194822
  7. Freund, Y., & Schapire, R. E. (1997). A decision-theoretic generalization of on-line learning and an application to boosting. Journal of computer and system sciences, 55(1), 119-139. https://doi.org/10.1006/jcss.1997.1504
  8. Güçlü, Y. S., Yeleğen, M. Ö., Dabanlı, İ., & Şişman, E. (2014). Solar irradiation estimations and comparisons by ANFIS, Angström–Prescott and dependency models. Solar Energy, 109, 118-124. https://doi.org/10.1016/j.solener.2014.08.027

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Su Kaynakları ve Su Yapıları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

7 Haziran 2024

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çoban, E. (2024). Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology, 6(2), 73-81. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1497771
AMA
1.Çoban E. Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini. JICivilTech. 2024;6(2):73-81. doi:10.60093/jiciviltech.1497771
Chicago
Çoban, Erdem. 2024. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini”. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology 6 (2): 73-81. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1497771.
EndNote
Çoban E (01 Aralık 2024) Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology 6 2 73–81.
IEEE
[1]E. Çoban, “Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini”, JICivilTech, c. 6, sy 2, ss. 73–81, Ara. 2024, doi: 10.60093/jiciviltech.1497771.
ISNAD
Çoban, Erdem. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini”. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology 6/2 (01 Aralık 2024): 73-81. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1497771.
JAMA
1.Çoban E. Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini. JICivilTech. 2024;6:73–81.
MLA
Çoban, Erdem. “Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini”. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology, c. 6, sy 2, Aralık 2024, ss. 73-81, doi:10.60093/jiciviltech.1497771.
Vancouver
1.Erdem Çoban. Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Yaz Sezonu Ortalama Akım Değerlerinin Tahmini. JICivilTech. 01 Aralık 2024;6(2):73-81. doi:10.60093/jiciviltech.1497771

Cited By