Research Article

İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması

Volume: 4 Number: 2 July 31, 2024
TR EN

İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması

Abstract

Dijitalleşme, ülkelerin geleceğini belirleyen unsurlardan biridir. Bu nedenle ülkelerin dijitalleşme düzeylerinin karşılaştırılması önemli çok kriterli karar verme (ÇKKV) problemidir. Bu çalışmanın amacı, İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin objektif bir bakış açısı ile karşılaştırılmasıdır. Bu çalışmanın temel motivasyonu kriter ağırlıklarını içsel olarak belirleyen bir TOPSIS uzantısı ile bu amaca ulaşmaktır. Bu nedenle norm minimizasyonuna dayalı bir TOPSIS uzantısı (NM-TOPSIS) bu çalışmada önerilmiştir. NM-TOPSIS kriterlerin ağırlık vektörünü, alternatiflerin negatif ideal çözüme olan Öklid uzaklıklarının kareleri toplamını minimize edecek şekilde belirler. Başka bir deyişle alternatifleri en kötü durum senaryosu altında karşılaştırır. NM-TOPSIS alternatiflerin öncelik vektörünü, pozitif ideal çözüme uzaklığı minimum yapan ağırlık vektörü olarak belirler. NM-TOPSIS iki farklı konveks kuadratik optimizasyon problemine dayanır. Başka bir deyişle kriterlerin ağırlık vektörü ve alternatiflerin öncelik vektörü belirli bir şart altında tek olarak bulunur. NM-TOPSIS ve güncel OECD verileri kullanılarak yapılan uygulamada, Norveç’in dijital toplum seviyesinin en yüksek olduğu görülmüştür. Aynı kriter ağırlıkları kullanıldığında, TOPSIS sonuçları ve NM-TOPSIS sonuçları arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu görülmüştür. Öte yandan kriter ağırlıklarındaki değişime bağlı olarak TOPSIS sonuçlarında önemli değişimler vardır.

Keywords

References

  1. OECD (2019) Going digital: Shaping policies, improving lives. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264312012-en
  2. OECD (2020) OECD digital economy outlook 2020. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/bb167041-en
  3. Zerhouni MN, Özarı Ç (2022) Assessment of international digital economy and society index using entropy based TOPSIS methods. Int J Rec Res Commerce Economics Manag 9(2):70-77. https://doi.org/10.5281/zenodo.6579884
  4. Marti L, Puertas R (2023) Analysis of European competitiveness based on its innovative capacity and digitalization level. Technol Soc 72:102206. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2023.102206
  5. Brodny J, Tutak M (2021) Assessing the level of digitalization and robotization in the enterprises of the European Union member states. PloS One 16(7):e0254993. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0254993
  6. Stankovic JJ, Marjanovic I, Drezgic S, Popovic Z (2021) The digital competitiveness of European countries: A multiple-criteria approach. J Compet 13(2):117-134. https://doi.org/10.7441/joc.2021.02.07
  7. Brodny J, Tutak M (2022) The level of digitization of small, medium and large enterprises in the Central and Eastern European countries and its relationship with economic parameters. J Open Innov: Technol Mark Complex 8(3):113. https://doi.org/10.3390/joitmc8030113
  8. Oesterreich M (2020) Dynamics of changes in the level of propensity to use the internet in European Union countries in 2010-2019. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 64(7):102-117. http://dx.doi.org/10.15611/pn.2020.7.08

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Multiple Criteria Decision Making

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2024

Submission Date

March 30, 2024

Acceptance Date

May 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 4 Number: 2

APA
Göktaş, F. (2024). İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması. Journal of Innovative Engineering and Natural Science, 4(2), 482-494. https://doi.org/10.61112/jiens.1461755
AMA
1.Göktaş F. İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması. JIENS. 2024;4(2):482-494. doi:10.61112/jiens.1461755
Chicago
Göktaş, Furkan. 2024. “İskandinav ülkelerinin Dijital Toplum Seviyelerinin Yeni Bir TOPSIS Uzantısı Ile Karşılaştırılması”. Journal of Innovative Engineering and Natural Science 4 (2): 482-94. https://doi.org/10.61112/jiens.1461755.
EndNote
Göktaş F (July 1, 2024) İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması. Journal of Innovative Engineering and Natural Science 4 2 482–494.
IEEE
[1]F. Göktaş, “İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması”, JIENS, vol. 4, no. 2, pp. 482–494, July 2024, doi: 10.61112/jiens.1461755.
ISNAD
Göktaş, Furkan. “İskandinav ülkelerinin Dijital Toplum Seviyelerinin Yeni Bir TOPSIS Uzantısı Ile Karşılaştırılması”. Journal of Innovative Engineering and Natural Science 4/2 (July 1, 2024): 482-494. https://doi.org/10.61112/jiens.1461755.
JAMA
1.Göktaş F. İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması. JIENS. 2024;4:482–494.
MLA
Göktaş, Furkan. “İskandinav ülkelerinin Dijital Toplum Seviyelerinin Yeni Bir TOPSIS Uzantısı Ile Karşılaştırılması”. Journal of Innovative Engineering and Natural Science, vol. 4, no. 2, July 2024, pp. 482-94, doi:10.61112/jiens.1461755.
Vancouver
1.Furkan Göktaş. İskandinav ülkelerinin dijital toplum seviyelerinin yeni bir TOPSIS uzantısı ile karşılaştırılması. JIENS. 2024 Jul. 1;4(2):482-94. doi:10.61112/jiens.1461755

Cited By


by.png
Journal of Innovative Engineering and Natural Science by İdris Karagöz is licensed under CC BY 4.0