Bazı Silajlık Mısır Çeşitlerinin Bazı Verim ve Yem Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırma 15 silajlık mısır çeşidinin (P0551, P0937, P9241, P0900, Sandro, M15G40, Simpatico, Antex, Tuono, Dracma, M16S45, DKC 7240, Everest, C955, DKC 6777) Ağrı ekolojik koşullarında bazı verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2022 ve 2023 yıllarında yürütülmüştür. Yapılan bu çalışma tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Hamur olum döneminde hasat edilen mısır çeşitlerinin kuru madde verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, NDF (nötr çözücülerde çözünemeyen lif) oranı, ADF (asit çözücülerde çözünmeyen lif) oranı, kuru madde tüketimi (KMT), nispi yem değeri (NYD), sindirilebilir enerji (SE) ve metabolik enerji (ME), kuru madde sindirilebilirliği (KMS) içerikleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre mısır çeşitlerinin verim ve yem kalite özellikleri arasında önemli farkların olduğu belirlenmiştir. Çeşitlerin ortalamasına göre, yıllar arasında kuru madde verimi, ham protein verimi ve nispi yem değeri arasında önemli farklar olmuştur. İki yıllık ortalamaya göre mısır çeşitlerinin kuru madde verimleri 1191 kg /da ile 3295 kg /da arasında olmuştur. Mısır çeşitlerinin ham protein oranları %5.07-9.15 arasında değişiklik göstermiştir. Çeşitlerin ham protein verimleri 145.1 kg /da ile 309.3 kg /da arasında değişmiştir. Diğer taraftan mısır çeşitlerinin NDF ve ADF oranları sırasıyla %40.8-58.7 ve %19.9-33.9 arasında değiştiği belirlenmiştir. İki yıllık ortalamaya göre en düşük NDF ve ADF içerikleri P0937 çeşidinde tespit edilmiştir. Çeşitlerin NDF ve ADF içeriklerinin düşüklüğü ve ham protein, KMS, KMT, SE, ME ve NYD içeriklerinin yüksek olması göz önüne alındığında Tuono, P0900 ve P0937 silajlık mısır çeşitlerinin yem kalite özellikleri diğer çeşitlerden daha üstün oldukları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Zea mays
• Verim
• Protein
• NDF
• ADF
• NYD

Determination of Some Yield and Feed Quality Characteristics of Some Silage Corn Varieties

Öz

This study was carried out to determine the some yield and forage quality characteristics of 15 silage maize varieties (P0551, P0937, P9241, P0900, Sandro, M15G40, Simpatico, Antex, Tuono, Dracma, M16S45, DKC 7240, Everest, C955, DKC 6777) under Ağrı ecological conditions in 2022 and 2023. This study was carried out according to the randomized complete block experimental design with three replications. Dry matter yield, crude protein yield, crude protein ratio, NDF (fiber insoluble in neutral solvents) ratio, ADF (fiber insoluble in acid solvents) ratio, dry matter intake (DMI), relative feed value (RFV), SE (digestible energy) and ME (metabolic energy), DMD (dry matter digestibility) contents of maize varieties harvested in the dough maturity period were examined. According to the research results, it was determined that there were significant differences between the yield and feed quality traits of corn varieties. According to the average of the varieties, there were significant differences between the years in dry matter yield, crude protein yield and relative feed value. According to the two-year average, the dry matter yields of corn varieties ranged between 1191 kg /da and 3295 kg /da. Crude protein contents of corn varieties varied between 5.07 and 9.15%. Crude protein yields of the varieties varied between 145.1 kg /da and 309.3 kg /da. On the other hand, it was determined that NDF and ADF ratios of corn varieties varied between 40.8-58.7% and 19.9-33.9%, respectively. The lowest NDF and ADF contents according to the two-year average were determined in the P0937 variety. Considering the low NDF and ADF contents of the varieties and the high KMS, KMT, SE, ME and NYD contents, the feed quality characteristics of the P0900 and P0937 silage corn varieties were found to be superior to other varieties.

Anahtar Kelimeler

• Zea mays
• Yield
• Protein
• NDF
• ADF
• RFV

Kaynakça

1. Akdeniz, H., Yılmaz, İ. Andiç, N. & Zorer, Ş. (2003a). A Study on Yield and Forage Values of Some Corn Cultivars. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences, 14(1), 47-51.
2. Akdeniz H, Yılmaz İ. H, Keskin B, & Karslı, M. A. (2003b). The effects of different maturity stages on some agronomic traits and digestible dry matter yields of four corn cultivars. Journal of Animal Research, 13(1-2), 47-53.
3. Akdeniz, H., Temel, S., Keskin, B. & Hosaflıoğlu, İ. (2017). Compositions and feeding values of silage corn (Zea mays L.) varieties grown as the second crop. In VIII International Scientific Agriculture Symposium," Agrosym 2017", Jahorina, Bosnia and Herzegovina, October 2017. Book of Proceedings (pp. 805-811). Faculty of Agriculture, University of East Sarajevo.
4. Alagöz, M. & Türk, M. (2020). Bazı Silajlık Mısır Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergi 15(2), 186-191.
5. Anonim, (2023) T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Ankara
6. AOAC, (2003). Official methods of analysis of the association of official’s analytical chemists. 17th edn. Association of official analytical chemists, Arlington, Virginia.
7. Beyzi, S. B., Konca, Y., Özdüven, M. L. & Okuyucu, B. (2016). Çeşitli ticari karışımların ayçiçeği silajlarında kullanılabilme olanağı, silaj kalitesi, in-vitro sindirilebilirlik ve mikroorganizma profili üzerine etkileri. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 31(2), 53-58.
8. Bolakar, K. & Yüksel, O. (2021). Farklı oranlarda üre ve melas katkılarının Filotu (Miscanthus x giganteus) silajlarının fiziksel ve bazı kalite özellikleri üzerine etkileri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 8(2), 484-491. https://doi.org/10.30910/turkjans.838344.

9. Burgu, L. (2021). Bilecik ekolojik koşullarında ikinci ürün olarak ekilen farklı silajlık mısır çeşitlerinin silaj verimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp (Erişim tarihi: 02.09.2025).
10. Canbolat, Ö., Yıldırım, H. K. & Filya, İ., (2013). Yonca silajlarında katkı maddesi olarak gladiçya meyvelerinin (Gleditsia triacanthos) kullanılma olanakları. Kafkas Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Dergisi, 19 (2), 291-297. https://doi.org/10.9775/kvfd.2012.7710,
11. Canbolat, Ö., Akbay, K. C. & Kamalak, A. (2019). Yem bezelyesi silajlarında karbonhidrat kaynağı olarak melas kullanılma olanakları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(1), 122-130.
12. Çelik, B. (2021). Bazı silajlık mısır çeşitlerinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp (Erişim tarihi: 02.09.2025)
13. Fonnesbeck, P. V., Wardeh, M. F. & Harris, L. E. (1984). Mathematical models for estimating energy and protein utilization of feedstuffs. Utah Agricultural Experiment Station, Utah State Univ., Logan, UT, USA
14. Gülümser, E., Hanife, M., Başaran, U. & Doğrusöz, M.Ç. (2019). Melas veya arpa kırması ilavesinin börülce ve soya silajlarının kalitesi üzerine etkisi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 6, 161-167. https://doi.org/10.35193/bseufbd.589388.
15. Harmanşah, F. (2018). Türkiye’de kaliteli kaba yem üretimi sorunlar ve öneriler. Türkiye Tohumcular Birliği Dergisi, 25, 9-13.
16. Hızalan, E. & Ünal, H. (1966). Topraklarda Önemli Kimyasal Analizler. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, No: 278, Ankara.
17. Keskin, B., Akdeniz, H., Temel, S. & Barış, E. (2018). Farklı tane mısır (Zea mays L.) çeşitlerinin besleme değerlerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 49(1), 15-19. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.347907.
18. Khalil, W. & Kleinfinger, J. F. (1986). A new geometric notation for open and closed-loop robots. Proceedings. 1986 IEEE International Conference on Robotics and Automation. Vol. 3. IEEE, 1986.
19. Kökten, K., Çaçan, E., Kaplan, M. & Özdemir, S. (2023). Bingöl koşullarında yetiştirilen bazı mısır (Zea mays L.) çeşitlerinin tane kalite özelliklerinin belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 11(3), 1341-1348. https://doi.org/10.29130/dubited.1112030.
20. Oddy, V. H., Robards, G. E. & Low, S. G. (1983). Prediction of in vivo dry matter digestibility from the fibre and nitrogen content of a feed. Feed information and animal production. Proceedings of the second symposium of the International Network of Feed Information Centres, 1983, 395-398.
21. Okan, M. (2015). Diyarbakır Bismil koşullarında bazı silajlık mısır çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp (Erişim tarihi: 02.09.2025).
22. Özata, E., Ahmet, Ö. & Kapar, H. (2012). Silajlık hibrit mısır çeşit adaylarının verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(1), 37-41.
23. Özkan, U. & Demirbağ, Ş. N. (2016). Türkiye’de kaliteli kaba yem kaynaklarının mevcut durumu. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 9(1), 23-27.
24. Öztürk, Y. (2019). Bursa ekolojik koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilen bazı silajlık mısır çeşitlerinin ot verimi ve kalitesi ile silaj özelliklerinin belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp (Erişim tarihi: 02.09.2025).
25. Öztürk, Y. & Budaklı Çarpıcı, E. (2019) Bazı Silajlık Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin Silaj Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 33(2), 227-233.
26. Richards, L. A. (1954). Origin and Natüre of Saline and Alkali Soil, In: Diagnosis And Improvement of Saline and Alkali Soil. Agricultural Handbook No: 60, USDA, Washington, D.C., USA, 1-6.
27. Sheaffer, C. C., Peterson, M. A., Mccalin, M., Volene, J. J., Cherney, J. H., Johnson, K. D., ... & Viands, D. R. (1995). Acide detergent fiber, neutral detergent fiber concentration and relative feed value. In North American Alfalfa Improvement Conference, Minneapolis.
28. Şahin, A. (2019). İtalyan çimi (Lolium multiflorum cv. Caramba) silajına farklı oranlarda melas katılmasının silaj kalitesi üzerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp (Erişim tarihi: 02.09.2025).
29. Tan, M., Gül, Z. D. & Çoruh, İ. (2012). Horozibiği (Amaranthus retroflexus L.) ve sirken (Chenepodium album L.) yabancı otlarının silaj değerlerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43(1), 43-47.
30. TÜİK., (2023). Tarım ve hayvancılık istatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Tari/m11, Erişim tarihi: 30.01.2023).
31. Ülgen, N. & Yurtsever, N. (1995) Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehberi. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü yayınları; genel yayın no:209. teknik yayınlar no:T.66.
32. Van Soest, P. V., Robertson, J. B. & Lewis, B. A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10), 3583-3597.