Bazı Yemlik Pancar (Beta vulgaris var. rapacea) Çeşitlerinin Yumru Verimi ve Kalite Özellikleri

Öz

Bu araştırma, Bingöl koşullarında 5 çeşit yemlik pancarın (Rota, Brigadier, Feldherr, Nedimbey, Rekord Poly) yumru verimi ve kalite özelliklerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2018 yılı yetiştirme döneminde Bingöl Üniversitesi Genç Meslek Yüksekokulu Uygulama ve Araştırma alanına ait deneme alanında kurulmuştur. Çalışma, tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada kullanılan yemlik pancar çeşitlerine ait yumru boyu, yumru çapı, yaş yumru verimi, kuru yumru verimi, ham kül oranı, ham protein oranı, ham protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), sindirilebilir kuru madde (SKM) oranı, kuru madde tüketimi (KMT) oranı ve nispi yem değeri (NYD) ile ilgili veriler incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; yumru boyu 16.50-23.08 cm, yumru çapı 7.08-8.50 cm, yaş yumru verimi 7106.0-10587.0 kg da-1, kuru yumru verimi 997.78-1330.80 kg da-1, ham kül oranı %1.48-1.95, ham protein oranı %4.87-6.03, ham protein verimi 50.35-65.29 kg da-1, ADF oranı %8.85-9.95, NDF oranı %13.88-15.80, SKM oranı %81.15-82.01, KMT oranı %7.65-8.69 ve NYD 481.45-552.19 arasında değişmiştir. En yüksek yaş yumru ve ham protein verimleri Brigadier ve Rekord Poly çeşitlerinden elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre; Bingöl ve benzeri ekolojilerde bu iki çeşidin yetiştirilebileceği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yemlik pancar (Beta vulgaris var. rapacea)
• yumru verimi
• kalite

Tuber Yield and Quality Properties of Some Fodder Beet (Beta vulgaris var. rapacea) Varieties

Öz

This research was carried out to examine the tuber yield and quality characteristics of 5 different fodder beets (Rota, Brigadier, Feldherr, Nedimbey, Rekord Poly) under Bingöl conditions. The research was established in the trial field of Bingöl University Genç Vocational School Application and Research area during the 2018 growing period. The study was carried out with randomized block design with four replications. In the research; tuber length, tuber diameter, fresh tuber yield, dry tuber yield, crude ash ratio, crude protein ratio, crude protein yield, acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF), digestible dry matter (DDM) ratio, dry matter intake (DMI) rate and relative feed value (RFV) of fodder beets were examined. According to the results of the research; tuber length 16.50-23.08 cm, tuber diameter 7.08-8.50 cm, fresh tuber yield 7106.0-10587.0 kg da-1, dry tuber yield 997.78-1330.80 kg da-1, crude ash ratio 1.48-1.95%, crude protein ratio 4.87-6.03%, crude protein yield 50.35-65.29 kg da-1, ADF ratio 8.85-9.95%, NDF ratio 13.88-15.80%, DDM ratio 81.15-82.01%, DMI ratio 7.65-8.69% and RFV ranged from 481.45-552.19. The highest fresh tuber and crude protein yields were obtained from Brigadier and Rekord poly varieties. According to these results; it is suggested that these two varieties can be grown in Bingöl and similar ecologies.

Anahtar Kelimeler

• Fodder beet (Beta vulgaris var. rapacea)
• tuber yield
• quality

Kaynakça

1. Abou-Deya IB, 1991. Productivity of Some Fodder Beet Cultivars as Influenced by Organic and Mineral Fertilizers under Şaline Conditions of South Sinai. Annals of Agricultural Science, 29(1): 29-35.
2. Acar R, 2000. Bazı Yemlik pancar (Beta vulgaris L. rapacea Koch.) çeşitlerinde farklı ekim zamanı ve bitki sıklıkları uygulamalarının verim, verim unsurları ve kalite üzerine etkileri. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, s. 173.
3. Açanal M, 1999. Harran Ovası koşullarında farklı ekim zamanlarının hayvan pancarında (Beta vulgaris var. rapacea Koch) verime etkisinin saptanması. Harran Üniv. Fen Bil. Enst. Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 49 s.
4. Adıyaman M, Soya H, 2003. Değişik İklim Bölgelerimize Uygun Yemlik Pancar Çeşitlerinin Saptanması ve Verim Öğeleri İle Depolama Özellikleri Üzerinde Araştırmalar, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Bölümü Ders Notu.
5. Albayrak S, Çamaş N, 2005. Influence of row spacing on root yield and yield potent of Fodder beet (Beta vulgaris var. crassa Mansf.) in the Black Sea Coastal Region. Tarım Bilimleri Dergisi, 11(2): 160-164.
6. Albayrak S, Çamaş N, 2006. Yield components of fodder beet (Beta vulgaris var. crassa Mansf.) under the Middle Black Sea Region conditions. Tarım Bilimleri Dergisi, 12(1): 65-69.
7. Albayrak S, Yüksel O, 2010. Effects of nitrogen fertilization and harvest time on root yield and quality of fodder beet (Beta vulgaris var. crassa Mansf.). Turkish Journal of Field Crops, 15(1): 59-64.
8. Al-Jbawi E, Bagdadi M, Nemr Y, 2014. The effect of plant spacing on some quality traits of fodder beet (Beta vulgaris var. crassa) varieties. International Journal of Environment, 3(3): 286-293.

9. Anonim, 1995. Tecator Application Note AN 300. The Determination of Nitrogen According to Kjeldahl Using Block Digestion and Steam Distillation, Tecator AB Sweden, s. 1-11.
10. Avcıoğlu R, Geren H, Elmalı Y, Erekul O, 1999. Farklı ekim zamanı ve sıklığının hayvan pancarı (Beta vulgaris var. rapacea Koch.)’nda verim ve diğer bazı özelliklere etkisi üzerinde araştırmalar. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-18 Kasım 1999, Adana, Cilt III, 113-118.
11. Ball DM, Hoveland CS, Lacefield GD, 1996. Forage Quality in Southern Forages. Publ. By the Williams Printing Company, 124-132.
12. Cankurt M, Miran B, Şahin A, 2010. Sığır eti tercihlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi üzerine bir araştırma: İzmir ili örneği. Journal of Animal Production, 51(2): 16-22.
13. Chakwizira E, de Ruiter JM, Maley S, 2014. Growth, nitrogen partitioning and nutritive value of fodder beet crops grown under different application rates of nitrogen fertilizer. New Zealand Journal of Agricultural Research, 57(2): 75-89.
14. Dündar Z, 2013. Tokat-Kazova ekolojik koşullarında bazı yemlik pancar (Beta vulgaris L. var. rapacea Koch.) çeşitlerinin verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat, s. 27-57.
15. Erdoğdu İ, Sever AL, Atalay AK, 2011. Eskişehir koşullarında hayvan pancarında yem verimleri ve bazı bitkisel özellikler. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, 11: 57-63.
16. Gençkan MS, 1983. Yem Bitkileri Tarımı. Ege Üniversitesi. Ziraat Fakültesi, İzmir, s. 467.
17. Güleş A, 2009. Bazı hayvan pancarı (Beta vulgaris L. ssp. crassa Mansf.) çeşitlerinin verim ve verim öğeleri bakımından karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
18. Kalaycı M, 2005. Örneklerle Jump kullanımı ve tarımsal araştırma için varyans analiz modelleri. Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, s. 21.
19. Karadağ Y, Dündar Z, Özkurt M, 2014. Tokat-Kazova ekolojik koşullarında bazı yemlik pancar (Beta vulgaris L. var. rapacea Koch.) çeşitlerinin verim ve verim özellikleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 31(2): 1-6.
20. Karaman MR, 2012. Bitki Besleme, GÜBRETAŞ Rehber Kitaplar Dizisi:2, ISBN: 978-605-87103-2-0.
21. Morrison JA, 2003. Hay and Pasture Management, Chapter 8.Extension Educator, Crop Systems Rockford Extension Center.
22. Özaslan Parlak A, Ekiz H, 2008. Ankara koşullarında bazı yemlik pancar (Beta vulgaris L. ssp. crassa Mansf.) çeşitlerinin verim ve verim öğeleri bakımından karşılaştırılması. Tarım Bilimleri Dergisi, 14(2): 95-100.
23. Özen N, Çakır A, Haşimoğlu S, Aksoy A, 1981. Yemler Ders Teksiri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü, Erzurum.
24. Özköse A, 2013. Determination of yield and yield components of fodder beet (Beta vulgaris L. var. rapacea Koch.) cultivars under the Konya Region conditions. International Journal of Biological, Biomolecular, Agricultural, Food and Biotechnological Engineering, 7(12): 1157-1160.
25. Richardson C, 2001. Relative feeding value (RFV), an indicator of hay Quality. OSO Extension Fact F2117.http://clay.agr.okstate.edu/alfalfa/webnews /quality3.htm.
26. Rohweder DA, Barnes RF, Jorgensen N, 1978. Proposed hay grading standards based on laboratory analyses for evaluating quality. Journal of Animal Science, 47: 747-759.
27. Salama HSA, Zeid MM, 2017. Fodder beet (Beta vulgaris L.) yield and quality attributes as affected by sowing date, age at harvest and boron application. Alexandria Science Exchange Journal, 38: 1-12.
28. Türk M, 2010. Effects of fertilization on root yield and quality of fodder beet (Beta vulgaris var. crassa Mansf.). Bulgarian Journal of Agricultural Science, 16(2): 212-219.
29. Van Soest PJ, Robertson JB, Lewis BA, 1991. Methods for Dietary Fiber, Neutral Detergent Fiber and Non-starch Polysaccharides in Relation to Animal Nutrition. Journal Dairy Science, 74: 3583-3597.
30. Yılmaz M, 2018. Sakarya/Pamukova ekolojik koşullarında bazı yemlik pancar çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(3): 977-985.