Ay Çekirdeği Kabuğunun Piliç Eti Üretiminde Altlık Materyali Olarak Kullanımı Üzerine Bir Çalışma: Etlik Piliç Büyüme Performansı, Altlık Kalitesi ve Hayvan Refahı Üzerine Etkisi

Abstract

Bu çalışma bir gıda sanayi artığı olan ay çekirdeği kabuğunun piliç eti üretiminde altlık materyali olarak kullanımını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ay çekirdeği kabuğu ile piliç eti üretiminde yaygın olarak kullanılan büyük parçacıklı planya talaşı, ince toz talaş, çeltik kavuzu ve balya samanının büyüme performansı, altlık kalitesi ve hayvan refahı üzerine olan etkileri karşılaştırılmıştır. Her grupta 1000 adet günlük yaşta civciv olmak üzere denemede 5000 adet, günlük yaşta etlik civciv kullanılmıştır. Bütün gruplarda yer alan hayvanlar altlık hariç, etlik civciv/piliçler için eşdeğer standart koşullarda bakılmışlardır. Denemede yer alan hayvanlar deneme süresince ticari etlik civciv/piliç yemleri ile beslenmişlerdir. Farklı altlık materyallerinin dönem sonu canlı ağırlık ve ölüm oranı üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Çalışma genelinde ayak tabanında değişik şiddette lezyon ve leke oluşumu gözlenen hayvan sayısı diz ekleminde lezyon şekillenen hayvan sayısına göre daha fazla bulunmuş, bütün gruplarda göğüs ve karın tüyleri kirlilik düzeyi en şiddetli (skor 7 ve 8) düzeyde olan hayvana rastlanmamıştır. Altlık pH ve rutubet değerleri ay çekirdeği kabuğu grubunda en düşük bulunurken, balya samanı altlık grubunda en yüksek bulunmuştur (P<0.001). Çalışmadan elde edilen veriler bütünüyle değerlendirildiğinde; ay çekirdeği kabuğunun büyüme performansını olumsuz etkilemeden piliç eti üretiminde altlık olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

• Etlik piliç
• altlık
• ay çekirdeği kabuğu
• dermatitis
• altlık kalitesi

A Study on the Use of Sunflower Hulls as a Litter Material in Broiler Meat Production: Effects on Broiler Growth Performance, Litter Quality and Animal Welfare

Abstract

This study was conducted to investigate the use of sunflower hull, a food industry residue, as a litter material in broiler meat production. In the study, the effects of sunflower hull on growth performance, litter quality and animal welfare were compared with large particle wood shaving, fine sawdust, rice hull and straw, which are commonly used in chicken meat production. In total, 5000 day-old broiler chicks were used in the experiment, 1000 day-old chicks in each group. Birds in all experimental groups were kept in same poultry house under standard conditions for broiler chickens, except for litter. All birds were fed with commercial broiler feed throughout the experiment. The effect of different litter materials on live weight was found to be no significant, and no difference was detected between groups in terms of mortality rate (P>0.05). In general, number of animals having foot pad lesions were found to be greater than animals having hock joint lesions in all birds. No animals were found with score levels of 7 and 8, which are the most severe (worst) breast and abdomen dirtiness levels. Litter pH and humidity values of sun flower hulls were found to be significantly lowest while it was found to be greatest in straw litter material (P<0.001). In conclusion; it can be said that the sunflower hull could be used as a litter material in broiler meat production without negatively affected the performance.

Keywords

• Broiler
• litter material
• sun flower hulls
• dermatitis
• litter quality

References

1. 1. Oke OE, Daramola JO, Uyanga V, Iyasere OS, Njoku CP, Babatunde MB. Influence of bedding materials on organ weights, meat quality, breast and footpad dermatitis of broiler chickens under hot humid climate. Agric Tropica et Subtropica. 2019; 52:3-8. DOI:10.2478/ats-2019-0001
2. 2. Diarra S, Lameta S, Amosa F and Anand S. Alternative Bedding Materials for Poultry: Availability, Efficacy, and Major Constraints. Front. Vet. Sci. 2021; 8:669504. doi: 10.3389/fvets.2021.669504
3. 3. Holt RV, Vas J, Vasdal G, Newberry RC. A buffet of litters – Broiler chickens behave differently according to litter type and freshness. App Anim Behav Sci. 2023; 260: https://doi.org/10.1016/j.applanim.2023.105856.
4. 4. Petek M, Yeşilbağ D, Üstüner H. Effects of Stocking Density and Litter Type on Litter Quality and Growth Performance of Broiler Chicken. Kafkas Uni. Vet. Fak. Derg, 2014; 20: 743-748. DOI: 10.9775/ kvfd.2014.11016
5. 5. Balaban GG. Çırçır atığının etlik piliç yetiştiriciliğinde altlık materyali olarak kullanılabilirliği. Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, 2017.
6. 6. Özlü S, Shiranjang R, Elibol O, Karaca A, Türkoğlu M. Kâğıt Sanayi Atıklarının Altlık Materyali Olarak Kullanılmasının Etlik Piliç Performansı Üzerine Etkisi. Tav Araşt Derg, 2017; 14: 12-17
7. 7. Eser H, Onbaşılar EE, Yalçın S, Ramay MS, Karakan T, Güngör ÖF, Yalçın S. Comparison of litter quality, performance, and some welfare parameters of broilers reared on the sepiolite-supplemented paper waste sludge. Environ Sci Pollut Res Int. 2022; 29: 10380-10387. doi: 10.1007/s11356-021-16495-6.
8. 8. Kaygısız FH, Çörekçi Ş (2003) Broyler üretiminde zeolitli altlığın tekrar kullanılabilrliğinin fayda-maliyet analiz. İstanbul Univ Vet Fak Derg. 29:43-50.

9. 9. Jacquier V, Walsh MC, Schyns G, Claypool J, Blokker B, Bortoluzzi C, Geremia J. Evaluation of a Precision Biotic on the Growth Performance, Welfare Indicators, Ammonia Output, and Litter Quality of Broiler Chickens. Animals, 2022; 12:231. https://doi.org/10.3390/ ani12030231
10. 10. Patel JV, Trivedi MM, Rajpura RM, Modi RJ. Effect of Chemically Altered Litter on Welfare Parameters of Commercial Broiler Chicken. Indian J Vet Sci and Biotech, 2023; 19: DOI: https://doi.org/10.48165/ ijvsbt.19.1.07
11. 11. Sarıca M, Çam MA. Broiler Üretiminde Altlığın Tekrar Kullanımının Verim ve Altlık Özelliklerine Etkileri. Türk. J. Vet Anim Sci, 1998; 22: 213-219.
12. 12. Brink M, Janssens GPJ, Demeyer P, Bağci Ö, Delezie E. Ammonia concentrations, litter quality, performance and some welfare parameters of broilers kept on different bedding materials. Br Poult Sci. 2022; 63(6):768-778. doi: 10.1080/00071668.2022.2106775.
13. 13. Çavuşoğlu E, Petek M. Effects of different floor materials on the welfare and behaviour of slow- and fast-growing broilers. Archiv Anim Breed, 2019; 62:335-344 https://doi.org/10.5194/aab-62-335-2019.
14. 14. Topal E, Petek M. Effects of fully or partially slatted flooring designs on the performance, welfare and carcass characteristics of broiler chickens, Br Poult Sci, 2021; 62: 6, 804-809, DOI: 10.1080/00071668.2021.1934399
15. 15. Sonnabend, S.-J.; Spieß, F.; Reckels, B.; Ahmed, M.F.E.; El-Wahab, A.A.; Sürie, C.; Lingens, J.B.; Visscher, C. Influence of Using Perforated Plastic Flooring Beneath the Waterline on Growth Performance, Litter Quality, and Footpad Health of Broiler Chickens: A Field Study. Animals, 2022; 12: 1749. https://doi.org/10.3390/ ani12141749
16. 16. Çavuşoğlu E, Petek M, Abdourhamane IM, Akkoc A, Topal E. Effects of different floor housing systems on the welfare of fast-growing broilers with an extended fattening period. Archiv Anim Breed, 2018; 61: 9-16 https://doi.org/10.5194/aab-61-9-2018.
17. 17. Abdourhamane IM, Petek M. Health-Based Welfare Indicators and Fear Reaction of Slower Growing Broiler Compared to Faster Growing Broiler Housed in Free Range and Conventional Deep Litter Housing Systems. J Appl Anim Welf Sci. 2022; 20:1-12. doi: 10.1080/10888705.2022.2100221.
18. 18. Tabler T, Hawkins S, Zhao Y, Maharjan P, Moon J. Litter management key to broiler performance.2022; https://extension.tennessee.edu/publications/Documents/ D163.pdf Son okuma 2.Ekim.2023.
19. 19. Kaya Y. Ayçiçeği kabuğunun besin maddesi kapsamı. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/ttae/Sayfalar/Detay. aspx?SayfaId=50 Son okuma 3.Ekim.2023.
20. 20. Anonim. Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usül ve Esaslarına Dair Yönetmelik T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Madde 8, 19-k. T.C. Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete, sayı: 28914, 2014..
21. 21. Anonim. Etçi tavukların korunmasına dair asgari standartlara ilişkin yönetmelik. T.C. Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete, 30 Ocak, sayı.30307, 2018.
22. 22. Anonim. RSPCA Broiler Welfare Assessment Protocol. UK, Version May 2017.
23. 23. Butterworth A. On-farm broiler welfare assessment and associated training. Brazilian J Poult Sci, 2013; 15: 71-78.
24. 24. Dawkins MS, Donnelly CA, Jones TA. Chicken welfare is influenced more by housing conditions than by stocking density.Nature 2004;427:342-344. DOI: 10.1038/nature02226.
25. 25. Gyles NRJ, Kan J, Smith RM. The heritability of breast blister condition and breast feather coverage in a White Rock broiler strain. Poult Sci 1962; 41:13-17. DOI: 10.3382/ps.0410013
26. 26. Kestin SC, Knowles TG, Tinch AE, Gregory NG. Prevalence of leg weakness in broiler chickens and its relationship with genotype. Vet Record 1992; 131: 190- 194. DOI: 10.1136/vr.131.9.190
27. 27. Pagazaurtundua A, Warris PD. Levels of foot pad dermatitis in broiler chickens reared in 5 different systems. Br Poult Sci, 2006; 47: 529–532. DOI: 10.1080/00071660600963024
28. 28. Wilkins LJ, Brown SN, Phillips AJ. Cleanliness of broilers when they arrive at poultry processing plants. Veterinary Record 2003; 153: 701-703. DOI:10.1136/ vr.153.2
29. 29. Hockıng PM, Mayne RK, Else RW et al. Standard European footpad dermatitis scoring system for use in turkey processing plants. World's Poultry Science Journal, 2008; 64: 323-327.
30. 30. Martland MF. Wet litter as a cause of plantar pododermatitis, leading to foot ulceration and lameness in fattening turkeys. Avian Pathol, 2007; 13(2):
31. 31. Welfare Quality Project. Welfare Quality Assessment Protocol for Poultry (Broilers, Laying Hens); Welfare Quality Consortium: Lelystad, The Netherlands, 2009.
32. 32. Aktürk Z, Acemoğlu H. Sağlık Çalışanları İçin Araştırma ve Pratik İstatistik, Anadolu Ofset, Cağaloğlu, İstanbul, 2011.
33. 33. SPSS Inc. PASW Statistics for Windows, Version 18.0. Chicago: SPSS Inc., Released 2009.
34. 34. Dr Jong I, Gunnik H, Hindle V. Implementation of the Welfare Quality® broiler assessment protocol–final report. Wageningen UR Livestock Research report 833, Wageningen, January 2014.
35. 35. Dunlop MW, Moss AF, Groves PJ, Wilkinson SJ, Stuetz RM, Selle PH. The multidimensional causal factors of ‘wet litter’ in chicken-meat production. Sci of the Total Environment, 2016; 562: 766-776.
36. 36. Aviagen. Ross 308 Ross 308 FF Performance Objectives., 2022. 0822-AVNR-157, https://aviagen.com/assets/ Tech_Center/Ross_Broiler/RossxRoss308-BroilerPerformanceObjectives2022- EN.pdf. Son okuma; 11.10.2023.
37. 37. Durmuş M., K. Kurşun, I. Polat Açık, M. Tufan, H. Kutay, H. Benli, M. Baylan, H.R. Kutlu. Effect of different litter materials on growth performance, the gait score and footpad dermatitis, carcass parameters, meat quality, and microbial load of litter in broiler chickens. Poult Sci, 2023; 102; https://doi.org/10.1016/j. psj.2023.102763.
38. 38. Smalberger M, Van Rensburg CJ. Litter characteristics of pine shavings, bio-secure pine shavings and sunflower hulls and its impact on broiler performance. J Agric Rur Dev in the Tropics and Subtropics, 2021; 122: 13–25 https://doi.org/10.17170/kobra-202102113201
39. 39. Gupta VN, PS Pramanik, KD Singh, S Gautam, P Gautam, B Singh, G Pandey and D Nandan. Effect of different litter materials on growth performance of broiler chickens. J Entomol Zool Stud 2020; SP-8(2): 88-92
40. 40. Boussaada T, Lakhdari K, Benatallah SA, Meradi S. Effects of common litter types and their physicochemical properties on the welfare of broilers, Vet World, 2022; 15(6): 1523–1529.
41. 41. Karimli L. Altlık Tipinin Etçi Piliçlerde Bazı Refah Kriterleri ile Büyüme Performansı ve Karkas Özellikleri Üzerine Etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, Samsun, 2021.
42. 42. Barbosa DK, Garcia RG, Burbarelli MFC, Komiyama CM, Gandra ERS, Przybulinski BB, Castilho VAR, Bueno JPT, Santos W. Different litter compositions influence broiler chicken locomotion. Iranian J Vet Res, 2022; 23:137-146.
43. 43. Butcher GD, Miles RD. Causes and prevention of wet litter in broiler houses. Publication VM99, Veterinary Medicine-Large Animal Clinical Sciences Department, Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida. (http://edis.ifas.ufl. edu), Original publication date September, 1995. Reviewed March 2011.
44. 44. Gençoğlan S, Gençoğlan C. The Effect of the Litter Materials on Broiler Chickens Welfare and Performance. Turk J Agric - Food Sci Tech, 2017; 5: 1660–1667. https://doi.org/10.24925/turjaf.v5i12.1660-1667.1736
45. 45. Collect SR. Nutrition and wet litter problems in poultry. Anim.Feed. Sci.Tech. 2012;173:65-75.
46. 46. Wang L, Lilburn M, Yu Z. Intestinal microbiota of broiler chickens as affected by litter management regimes. Front.Microbiyol. 2016; 7:593.
47. 47. Miles D. Poultry Litter Moisture Management to Reduce Ammonia. https://www.ars.usda.gov/ARSUser- Files/np212/LivestockGRACEnet/LitterMoisture.pdf. Son okuma; 10.10.2023