Beden eğitimi dersine katılım motivasyonu ve derse katılımdaki engeller

Abstract

Araştırmada, beden eğitimi dersine katılım motivasyonu düzeyi ile beden eğitimi dersine katılımdaki engellerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Karma modelin kullanıldığı araştırmaya, beden eğitimi dersine katılımına engel teşkil eden en az bir gerekçesi olan, 13 ile 19 yaş grubundaki 275 birey katılmıştır. Araştırmada Beden Eğitimi Dersine Katılım Motivasyonu Ölçeği ile açık uçlu soruların yer aldığı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t-testi, nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. İçsel, dışsal motivasyon ve motivasyonsuzluk alt boyutlarının puan ortalamasının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada erkeklerin içsel, dışsal motivasyon ve motivasyonsuzluk puan ortalamalarının kızlarınkinden anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların beden eğitimi dersine katılımda engel olarak belirttiği nedenler üç tema altında toplanmıştır. Bunlar, beden eğitimi öğretmeninden kaynaklı engeller, bireyin kendinden kaynaklı engeller ve çevreden kaynaklı engellerdir. Araştırmada en dikkat çeken sonuçlar, kızların beden eğitimi dersine katılım motivasyonlarının erkeklere kıyasla daha düşük olması, beden eğitimi öğretmeninin dersi işlememesi, öğrencilerin öğretmenden korkması, beden eğitimi dersine katılıma kilolu veya zayıf olma durumunun engel olarak görülmesi ve akran zorbalığının derse katılımda engelleyici unsur olarak görülmesidir.

Keywords

• Beden Eğitimi
• Derse Katılım
• Motivasyon
• Motivasyonsuzluk
• Öğrenci

Motivation for participation in physical education classes and barriers to participation

Abstract

In the study, it was aimed to determine the level of motivation to participate in physical education class and the barriers to participation in physical education class. The study, in which a mixed model was used, included 275 individuals between the ages of 13 and 19 who had at least one reason that prevented them from participating in physical education classes. In the study, the Motivation to Participate in Physical Education Scale and a semi-structured interview form with open-ended questions were used. T-test was used to analyze quantitative data and content analysis was used to analyze qualitative data. It was determined that the mean scores of intrinsic, extrinsic motivation and amotivation sub-dimensions were at a moderate level. In the study, it was determined that the mean scores of boys' intrinsic, extrinsic motivation and amotivation were significantly higher than those of girls. In addition, the reasons stated by the participants as barriers to participation in physical education classes were categorized under three themes. These are barriers caused by the physical education teacher, barriers caused by the individual himself/herself and barriers caused by the environment. The most striking results of the study are that the motivation of girls to participate in physical education class is lower than that of boys, the physical education teacher does not teach the lesson, students are afraid of the teacher, being overweight or underweight is seen as an obstacle to participation in physical education class, and peer bullying is seen as an obstacle to participation in the lesson.

Keywords

• Physical Education
• Class Participation
• Motivation
• Demotivation
• Student

References

1. Akbulut, Ö., & Çapık, C. (2022). Çok değişkenli istatistiksel analizler için örneklem büyüklüğü. Journal of Nursology, 25(2), 111-116.
2. Aracı, H. (2006). Öğretmen ve öğrenciler için okullarda beden eğitimi. (Geliştirilmiş 6. Baskı), Ankara: Nobel.
3. Aslan, M., & Doğan, S. (2020). Dişsal motivasyon, içsel motivasyon ve performans etkileşimine kuramsal bir bakış. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 291-301. https://doi.org/10.21076/vizyoner.638479
4. Aybek, A., İmamoğlu, O., & Taşmektepligil, M. (2011). Öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine ve ders dışı etkinliklere yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 2(2), 51-59.
5. Bar, M. (2016). Beden eğitimi ve spor etkinliklerinin psikolojik dayanıklılık ve akademik ertelemeye etkisi. Doktora tezi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
6. Bingöbalı, A., Akbuğa, T., & Yücel, A. S. (2024). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin bakış açısıyla akran zorbalığı. The Online Journal of Recreation and Sports, 13(1), 17-27. https://doi.org/10.22282/tojras.1327675
7. Boiché, J., & Sarrazin, P. (2007). Motivation autodéterminée, perceptions de conflit et d'instrumentalité et assiduité envers la pratique d'une activité physique: une étude prospective sur six mois. Psychologie française, 52(4), 417-430. https://doi.org/10.1016/j.psfr.2007.02.002
8. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı istatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum (28. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

9. Chatoupis, C. C. (2018). Physical education teachers' use of Mosston and Ashworth's teaching styles: A literature review. Physical Educator, 75(5), 880-900
10. Cook, D., A. Artino, A., R. (2016). Motivation to learn: An overview of contemporary theories. Medical Education, 50 (10), 997-1014. https://doi.org/10.1111/medu.13074
11. Demir, G. T. (2022). Beden eğitimi ve spora ilişkin tutum dijital oyun oynama motivasyonunun yordayıcısı mıdır?. Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3), 69-79. https://doi.org/10.33689/spormetre.1075150
12. Demir, G. T., & Cicioğlu, H. İ. (2023). Beden eğitimi ve spor dersine katılım motivasyonu ölçeği’nin (bedkmö) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 134-141. https://doi.org/10.53424/balikesirsbd.1078077
13. Demirhan, G., Bulca, Y., Altay, F., Şahin, R., Güvenç, A., Aslan, A., ... & Açıkada, C. (2008). Beden eğitimi öğretim programları ve programların yürütülmesine ilişkin paydaş görüşlerinin karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi, 19(3), 157-180.
14. Domville, M., Watson, P. M., Richardson, D., & Graves, L. E. F. (2019). Children’s perceptions of factors that influence PE enjoyment: A qualitative investigation. Physical Education and Sport Pedagogy, 24(3), 207-219. 10.1080/17408989.2018.1561836
15. Erhan, S. E., & Tamer, K. (2009). Doğu Anadolu bölgesi ilköğretim ve ortaöğretim okullarında beden eğitimi ve spor dersi için gereken tesis araç-gereç durumları ile öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine ilişkin tutumları arasındaki ilişkiler. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 57-66.
16. Guay, F., Chanal, J., Ratelle, C. F., Marsh, H. W., Larose, S., & Boivin, M. (2010). Intrinsic, identified, and controlled types of motivation for school subjects in young elementary school children. British journal of educational psychology, 80(4), 711-735. https://doi.org/10.1348/000709910X499084
17. International Society of Aesthetic Plastic Surgery (2023) https://www.isaps.org/media/rxnfqibn/isaps-global-survey_2023.pdf Erişim Tarihi: 06.11.2024
18. Jansen, T., Meyer, J., Wigfield, A., & Möller, J. (2022). Which student and instructional variables are most strongly related to academic motivation in K-12 education? A systematic review of meta-analyses. Psychological Bulletin, 148(1-2), 1–26. https://doi.org/10.1037/BUL0000354
19. Kaya A. (2020). İlköğretim kurumları ikinci kademede öğrenim gören öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik görüş ve tutumlarının incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Bartın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bartın.
20. Kinicki, A., & Kreitner, R. (2010). Values, attitudes, job satisfaction, and counterproductive behavior. Organizational behavior, New York: Mc-Graw Hill Irwin
21. Leo, F. M., Mouratidis, A., Pulido, J. J., López-Gajardo, M. A., & Sánchez-Oliva, D. (2022). Perceived teachers’ behavior and students’ engagement in physical education: The mediating role of basic psychological needs and self-determined motivation. Physical Education and Sport Pedagogy, 27(1), 59-76. https://doi.org/10.1080/17408989.2020.1850667
22. McCaughtry, N., Barnard, S., Martin, J., Shen, B., & Kulinna, P. H. (2006). Teachers’ Perspectives on the Challenges of Teaching Physical Education in Urban Schools: The Student Emotional Filter. Research Quarterly for Exercise and Sport, 77(4), 486–497. https://doi.org/10.1080/02701367.2006.10599383
23. Mirzeoglu, A. D. (2017). Model temelli beden eğitimi öğretimi. Ankara: Spor Yayievi.
24. Namlı, A. K., & Temel, C. (2019). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği lisans programinin değerlendirilmesi ve program önerisi. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 321-351.
25. Özcan, G., Mirzeoğlu, A. D., & Çoknaz, D. (2016). Öğrenci gözüyle beden eğitimi ve spor dersi ve öğretmeni. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 270-291. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2016.16.1-5000182921
26. Pepe, K. & Tükay, E. (2017). Genç bireylerde spora katılım ve bu bireylerde spora katılımı etkileyen faktörlerin incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(62), 60-71.
27. Reeve, J.M. (2004). Understanding motivation and emotion. USA:Jhon Willey & Sons
28. Saka, N. (2018). Kurt Martı’nin “Happy End” adlı öyküsünde evlilikte kadın-erkek psikolojisi. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (60), 25-34.
29. Taşer, V. (2019). Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu öğrencileri ile Turizm Fakültesi öğrencilerinin rekreasyonel fiziksel aktivitelere katılım engellerinin incelenmesi ve karşılaştırılması (Balıkesir Üniversitesi örneği) (Master's thesis, Balikesir University (Turkey).
30. Taşmektepligil, M. Y., & Bostancı, Ö. (2000). Farklı özelliklere sahip fertlerin sportif faaliyetlere katılımlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 26-42.
31. Temiz, C. N., & Sivrikaya, A. H. (2021). Beden eğitimi ve spor dersinde karşılaşılan sorunların incelenmesi (Yurt içi ve yurt dışı değerlendirmesi). Avrasya Spor Bilimleri ve Eğitim Dergisi, 3(1), 12-39. https://doi.org/10.47778/ejsse.891512
32. Timken, G., McNamee, J., & Coste, S. (2019). ‘It doesn’t seem like PE and I love it’: Adolescent girls’ views of a health club physical education approach. European Physical Education Review, 25(1), 109-124. https://doi.org/10.1177/1356336X17706382
33. Toraman, S. (2021). Karma yöntemler araştırması: Kısa tarihi, tanımı, bakış açıları ve temel kavramlar/Mixed methods research: A brief history, definitions, perspectives, and key elements. Nitel Sosyal Bilimler, 3(1), 1-29. https://doi.org/10.47105/nsb.847688
34. White, R. L., Bennie, A., Vasconcellos, D., Cinelli, R., Hilland, T., Owen, K. B., & Lonsdale, C. (2021). Self-determination theory in physical education: A systematic review of qualitative studies. Teaching and Teacher Education, 99, 103247. https://doi.org/10.1016/j.tate.2020.103247
35. World Health Organization (2024). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight Erişim Tarihi: 06.11.2024
36. Yetim, E., Demir, Y., & Erturan, İ. G. (2014). Beden eğitimi ve spor derslerinde motivasyon: tutum ve motivasyonel sratejilerin tahmin edici etkisi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(2), 139-146. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000262
37. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
38. Zrnzević, N., & Arsić, R. (2013). Motivation of students for physical education classes. Activities in Physical Education and Sports, 3(2), 215-220.