Geleneksel Sporlar ile Uğraşan Sporcuların Spor Farkındalıklarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma, geleneksel sporlar ile uğraşan sporcuların spor farkındalıklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Araştırma evrenini farklı illerde geleneksel spoarlar ile uğraşan sporcular, örneklem grubunu ise gönüllülük esasına dayalı olarak seçilen 285 (158 Kadın, 127 Erkek) sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Uyar ve Sunay (2020) tarafından geliştirilen “Spor Farkındalığı Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programından yararlanılmıştır. Verilerin aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmış, veri setlerinin normallik sınamaları yapılmıştır. Skewness-Kurtosis değerleri -1.5 ile 1.5 arasında olduğu için veri setlerinin normal dağılım gösterdiği varsayılarak parametrik testler uygulanmıştır. İkili gruplar için İndependent Sample t testi, çoklu gruplar için One Way ANOVA analizi kullanılmıştır. Verilerin anlamlılığı 0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, araştırmaya katılan bireylerin spor farkındalıklarının cinsiyet değişkeni açısından farklılaşmadığı, yaş değişkeni açısından farklılaşma olduğu ve yaş seviyesi yüksek olanların spor farkındalığı düzeylerinin de yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca katılımcıların spor farkındalıklarında eğitim düzeyi açısından farklılaşma olduğu ve lisansüstü eğitime sahip olanların diğerlerinden yüksek puan elde ettikleri görülürken, medeni durum ve gelir durumu açısından herhangi bir farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma grubunun spor farkındalığının ailede spor yapma durumu değişkeni açısından farklılaşma olduğu ve spor yapanlar lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda katılımcıların spor farkındalığı düzeylerinin ailenin spor yapmalarını destekleme düzeyi açısından farklılık olmadığı görülürken, geleneksel sporları isteyerek yapma ve geleneksel sporlar ile ilgili tesislerden memnuniyet düzeyi değişkenleri açısından farlklılaşma olduğu, geleneksel sporları isteyerek yapanların ve geleneksel sporlar ile ilgili tesislerden memnun olmayanların spor farkındalıklarının daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

• Geleneksel sporlar
• Sporcu
• Spor farkındalığı

Examination of Sports Awareness of Athletes Engaged in Traditional Sports in Terms of Different Variables

Abstract

This research is a descriptive study conducted to examine the sports awareness of athletes engaged in traditional sports in terms of different variables. The research population consists of athletes who are engaged in traditional sports in different provinces, and the sample group consists of 285 (158 female, 127 male) athletes selected on the basis of volunteerism. “Sports Awareness Scale” developed by Uyar and Sunay (2020) was used as a data collection tool in the study. SPSS 24.0 program was used to analyze the data. The arithmetic averages and standard deviations of the data were calculated and normality tests of the data sets were performed. Since the Skewness-Kurtosis values were between -1.5 and 1.5, parametric tests were applied assuming that the data sets were normally distributed. Independent Sample t test was used for paired groups and One Way ANOVA analysis was used for multiple groups. The significance of the data was evaluated at 0.05 level. As a result of the research, it was seen that the sport awareness of the individuals participating in the research did not differ in terms of gender variable, there was a differentiation in terms of age variable and those with higher age level had higher levels of sport awareness. In addition, it was determined that there was a difference in the participants' sports awareness in terms of education level and those with postgraduate education had higher scores than the others, while there was no differentiation in terms of marital status and income status. It was determined that the sports awareness of the research group differed in terms of the variable of doing sports in the family and there was a significant difference in favor of those who do sports. At the same time, while it was seen that there was no difference in terms of the level of the participants' sports awareness levels in terms of the level of family support for sports, it was concluded that there was a differentiation in terms of the variables of willingly doing traditional sports and satisfaction level with the facilities related to traditional sports, and it was concluded that the sports awareness of those who willingly do traditional sports and those who are not satisfied with the facilities related to traditional sports are more positive.

Keywords

• Traditional sports
• Athlete
• Sports awareness

References

1. Allender, S., Hutchinson, L., & Foster, C. (2008). Life-change events and participation in physical activity: a systematic review. Health Promotion International, 21(2), 160-175. https://doi.org/10.1093/heapro/dan012
2. Alnader, H. (2018). Analytical study of the level of sports awareness among the students of Al-Balqa Applied University Jordan. An-Najah University Journal for Research-B, 34(3), 457-476. https://doi.org/10.35552/0247-034-003-003
3. Atalay, M. (2008). Ben = Farkındalık. İ. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, (16), 355-369.
4. Aydemir, A. (2024). Yerel yönetimler bünyesinde görev alan personelin spor farkındalık düzeylerinin yaşam becerileri üzerindeki etkilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
5. Ayhan, A. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının üst bilişsel farkındalık ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi]. Manisa Celal Bayar Üniversitesi.
6. Bakırdöven, G. (2022). Akademisyenlerin kış sporları farkındalık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Atatürk Üniversitesi örneği) [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kafkas Üniversitesi.
7. Beşirli, H. (2015). Kültürel Kimliğin Bir Unsuru Olarak Geleneksel Sporlar, Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları Uluslararası Sempozyum Bildirileri, Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Yayınları.
8. Brown, W. J., & Trost, S. G. (2003). Life transitions and changing physical activity patterns in young women. American Journal of Preventive Medicine, 25(2), 140-143. http://dx.doi.org/10.1016/S0749-3797(03)00119-3

9. Catak, P. D. & Ögel, K. (2010). Bir terapi yöntemi olarak farkındalık/mindfulness as a therapy method. Noro-Psikyatri Arsivi, 47(1), 69.
10. Cengiz, C. (2022). Gençlik ve spor, kültür ve turizm ile milli eğitim müdürlerinin spor farkındalıklarının incelenmesi [Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi.
11. Coakley, J., & White, A. (1999). How young people become involved and stay involved in sports. Routledge Publishing.
12. Çakmak, Ö. (2008). Eğitimin ekonomiye ve kalkınmaya etkisi. D.Ü. Ziya Gökalp eğitim fakültesi dergisi. 11, 33-41.
13. Demirci, A. K. (2021). Samsunspor taraftarlarının spor farkındalığı ile fanatiklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
14. Demiröz MU. (2009). Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne Ait Spor Tesislerinin Fiziksel Özelliklerinin ve İşletmecilik Anlayışının, Sporcu ve Antrenörlerin, İhtiyaç ve Beklentileri Açısından Değerlendirilmesi (Kahramanmaraş İli Örneği) [Yüksek Lisans Tezi]. Sütçü İmam Üniversitesi.
15. Doğan, B., & Moralı, S. (1999). Üniversite öğretim elemanlarının sporla ilgili tutumları ile yaşam ve iş doyum düzeylerinin spor yapma alışkanlıkları ile incelenmesi. BÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 16-27.
16. Dökmen, U. (2002). Yarına kim kalacak? Evrenle uyumlaşma sürecinde var olmak, gelişmek, uzlaşmak. Sistem Yayıncılık.
17. Earl, B. (2004) The Practice of Social Research. 10. Basım. Thomson, Wadsworth.
18. Ekinci, N. (2017). Eğitim ve Mühendislik Fakülteleri Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme ve Bilişüstü Özdüzenleme Stratejileri ile Derinlemesine Öğrenme Yaklaşımı Arasındaki İlişkiler. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 321-338.
19. Ergül, M. A., Tınaz, C., & Ertaç, M. (2016). Lise öğrencilerinin spora yönelik farkındalık düzeylerine etki eden faktörlerin incelenmesi: Tenis branşı örneği. Spor Bilimleri Dergisi, 27(2), 69-83.
20. Fenci, N. (2022). Sınıf öğretmenlerinin beden eğitimi ve oyun öğretimine yönelik spor farkındalıklarının incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
21. Gorry, D. (2016). Heterogenous effects of sports participation on education and labor market outcomes. Education economics, 24(6), 622-638. https://doi.org/10.1080/09645292.2016.1143452
22. Gülşen, K. (2012). İlköğretim Öğrencilerinin Futbol Branşına Yönelik Farkındalık Düzeylerinin Cinsiyet Değişkenlerine Göre İncelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
23. Hayes, S. C., & Wilson, K. G. (2003). Mindfulness: Method and process. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 161.
24. Hazar, Z., Tekkurşun-Demir, G., & Can, B. (2018). Lise öğrencilerinin spora katılım güdülerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 225-235.
25. Jose, K. A., Blizzard, L., Dwyer, T., Mckercher C., & Venn A.J. (2011). Childhood and adolescent predictors of leisure time physical activity during the transition from adolescence to adulthood: a population based cohort study. International journal of behavioral nutrition and physical activity, 8(1), 1-9. http://dx.doi.org/10.1186/1479-5868-8-54
26. Kabat-Zinn, J. (2005). Full Catastrophe Living: Using the Massachusetts Medical Center." face Stress, Pain, and Illness. Delta Trade Paperbacks.
27. Kabat-Zinn, J. (2009). Letting Everything Become Your Teacher: 100 Lessons İn Mindfulness. New York, Ny: Bantam Dell.
28. Kahma, N. (2012). Sport and socialclass: The case of Finland. International review for the sociology of sport, 47(1), 113-130. http://dx.doi.org/10.1177/1012690210388456
29. Karasar N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
30. Konak, K. (2023). Akade mik personelin spor farkındalık düzeylerinin belirlenmesi ve demografik özelliklere göre incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi.
31. Küçük, V., & Koç, H. (2004). Psiko-sosyal gelişim süreci içersinde insan ve spor ilişkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (9).
32. Lin, N. (1976) Foundations of Social Research. USA: Mc Graw-Hill.
33. Mamak, H., & Koç, H. (2011). Students participating schools summer sports review socio-economic status. Selçuk üniversitesi beden eğitimi ve spor bilim dergisi,13(3), 357-363.
34. Miller, J., Smith, A., & Brown, K. (2017). Sport awareness and its impact on different precipitation groups: A comparative study. Journal of Environmental Research and Public Health, 14(6), 1234-1245. http://dx.doi.org/10.62425/rses.1508188
35. Nomaguchi, K. M., & Bianchi, S. M. (2004). Exercise time: gender differences in the effects of marriage, parenthood, and employment. Journal of Marriage and Family, 66(2), 413-430. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2004.00029.x
36. Öner, Ġ. (2019). Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne Ait Spor Tesislerinin Yeterlilik Düzeyinin Araştırılması (Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği) [Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi.
37. Perkins, D. F., Jacobs, J. E., Barber, B. L., & Eccles, J. S. (2004). Childhood and adolescent sports participation as predictors of participation in sports and physical fitness activities during young adulthood. Youth & Society, 35(4), 495-520. http://dx.doi.org/10.1177/0044118X03261619
38. Plavskaya, E.L. (2012). Традиционная культура алтайцев сегодня: праздник Эл-Ойын. Идеи и идеалы, 2(2), 150-157.
39. Polatcanlı, F. (2016). Milli Eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan öğretmenler ile üniversite öğrencilerinin zihinsel engelli bireylerde sporun etkilerine yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
40. Singh, R. K. C., & Devi, K. S. (2013). Attitude of higher secondary level student towards games and sports. International Journal of Physical Education, Fitness and Sports, 2(4), 80-85. http://dx.doi.org/10.26524/13421
41. Singh, K. G. (2013). Radio Listening Habits and Preferences –A Study of Urban Population of Punjab. Journal of Commerce And Management Research, 1(2), 83-104. http://erepository.uonbi.ac.ke/handle/11295/163582
42. Smith, J.T. (2018). Erken çocukluk döneminde gelişim, Nobel Akademik Yayıncılık.
43. Sümer, H. (2021). İlk ve Orta Öğretim Okul Yöneticilerinin Spora Yönelik Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
44. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Boston: Pearson.
45. Telama, R., Yang, X., Hirvensalo, M., & Raitakari, O. (2006). Participation in organized youth sport as a predictor of adult physical activity: a 21-year longitudinal study. Pediatric exercise science, 18(1), 76-88.
46. Thrane, C. (2001). Sport spectatorship in Scandinavia: A class phenomenon?. International Review for the Sociology of Sport, 36(2), 149-163. http://dx.doi.org/10.1177/101269001036002002
47. Uyar, Y. (2023). Spor farkındalığı. Akademisyen Kitabevi
48. Uyar, Y., & Sunay, H. (2020). Spor farkındalığı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 46-58. https://doi.org/10.33689/spormetre.672441
49. Varol, R. (2017). Üniversite öğrencilerinin spora yönelik tutumları ve kadınların spor etkinliklerine katılımlarına dair görüşlerinin incelenmesi (Bartın Üniversitesi örneği) [Yüksek Lisans Tezi]. Bartın Üniversitesi.
50. Vural, C., & Okan, İ. (2021). Sporda bilinçli farkındalık: Atıcılık spor branşları üzerine bir araştırma. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 265-273. https://doi.org/10.38021/asbid.962437
51. Warde, A. (2006). Cultural capital and the place of sports. Cultural trends, Routledge Publishing.
52. Yardımcı, K. (2024) Spor yapan çocukların ebeveynlerinin spor farkındalıkları ve spora bağlılıklarının incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yozgat Bozok Üniversitesi.
53. Yermakhanov, B. (2021). Kazakistan ve Türkiye’deki Üniversite Öğrencilerinin Herkes İçin Sporla İlgili Farkındalık Düzeyleri ile Yaşam Kalitesi Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Araştırılması [Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi.
54. Yetiş, Ü., Aytaç, K. Y., & Gündoğdu, M. (2022). Spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin farklı değişkenlere göre spor farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 594-602. https://doi.org/10.38021/asbid.1209622
55. Yüksel, M. (2015). Eğitim Düzeyi Farklılıklarının Spora Yansıması. The Journal of Academic Social Science Studies, 31(1), 149-165.
56. Zhang, Y., Yan, J., Jin, X., Yang, H., Zhang, Y., Ma, H., & Ma, R. (2023). Sports participation and academic performance in primary school: A cross-sectional study in Chinese children. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 1-14. https://doi.org/10.3390/ijerph20043678