Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi Uygulamaları ile Performans Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bir Meta-Analiz Çalışması

Abstract

Günümüzde işletme faaliyetlerinde çevrenin korunmasına yönelik yaklaşımların benimsenmesi giderek daha önemli bir konu haline gelmektedir. Özellikle yeşil tedarik zinciri uygulamaları (YTZY), enerji tüketimini ve malzeme kullanımını azaltarak, paydaş katılımını geliştirerek, maliyetleri düşürerek ve ürün kalitesini artırarak işletmelerin performansını etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de gerçekleştirilmiş olan YTZY uygulamaları ile işletme performansı (çevresel, ekonomik ve operasyonel performans) arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaların meta-analitik bir yaklaşımla irdelenmesidir. 2010-2021 yılları arası Türkiye’de faaliyet gösteren işletmelere ilişkin İngilizce ve Türkçe olarak yazılmış 19 bağımsız çalışma araştırma kapsamına dâhil edilmiştir. YTZY uygulamaları ile işletme performansı arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalarda, etki büyüklüğü olarak Pearson korelasyon (r) katsayısı ele alınırken, genel etki büyüklüğünün yorumlanması için rastgele etki modeli kullanılmıştır. Analizler comprehensive meta-analysis (CMA) yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, YTZY uygulamaları ile çevresel, ekonomik ve operasyonel performans arasında pozitif, güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilirken, yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları ile toplam işletme performansı arasında da olumlu ve anlamlı bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır.

Keywords

• Yeşil Tedarik Zinciri Yönetimi
• İşletme Performansı
• Meta-Analiz

Examining the Relationship Between Green Supply Chain Management Practices and Performance: A Meta-Analytic Study

Abstract

Adopting environmental protection approaches in business activities has become an increasingly important issue these days. In particular, green supply chain management (GSCM) practices can affect the performance of businesses by reducing energy consumption and material use, improving stakeholder participation, reducing costs, and increasing product quality. This research aims to examine studies that have examined the relationship between GSCM practices and business performance (environmental, economic and operational performance) carried out in Turkey with a meta- analytic approach. From a total of 4,412 independent study samples, 19 that were written in English and Turkish regarding businesses operations in Turkey between the 2010-2021 were included in the scope of the research. The Pearson correlation (r) coefficient was used for the effect size in studies examining the relationship between GSCM practices and business performance, while a random effect model was used to interpret the overall effect size. Analyses were performed using comprehensive meta-analysis (CMA ) software. As a result of the study, a positive, strong, and significant relationship has been determined to exist for GSCM practices with environmental, economic, and operational performance, and a positive and significant relationship to also exist between GSCM practices and overall business performance.

Keywords

• Green Supply Chain Practices
• Business Performance
• Meta-Analysiss

References

1. *Aamir, S., & Raheem, F. ur. (2019). The influence of green supply chain on environment performance of government organization in Turkey: Mediating role of organizational support. IRASD Journal of Management, 1(2), 63–73. https://doi.org/10.52131/jom.2019.0102.0006
2. Abdallah, A. B., & Al-Ghwayeen, W. S. (2020). Green supply chain management and business performance: The mediating roles of environmental and operational performances. Business Process Management Journal, 26(2), 489–512. https://doi.org/10.1108/BPMJ-03-2018-0091
3. Acar, R., Şahin, Y., & Kılıç, B. (2021). İhracat işletmelerinde yeşil tedarik uygulamaları üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 22(1), 1–17. https://doi.org/10.24889/ifede.698480
4. Acquah, I. S. K., Agyabeng-Mensah, Y., & Afum, E. (2021). Examining the link among green human resource management practices, green supply chain management practices and performance. Benchmarking: An International Journal, 28(1), 267–290. https://doi.org/10.1108/BIJ-05-2020-0205
5. Ades, A. E., Lu, G., & Higgins, J. P. T. (2005). The interpretation of random-effects meta-analysis in decision models. Medical Decision Making, 25(6), 646–656. https://doi.org/10.1177/0272989X05282643
6. Akandere, G. (2019). Yeşı̇l tedarı̇k zı̇ncı̇ri yönetimi unsurlarının işletme performansına etkileri üzerine bir araştırma (Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Akandere, G. (2021). Dijitalleşme düzeyi ve yeşil lojistik uygulamalarının lojistik performansa etkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(4), 1979–2000.
8. Akandere, G., & Zerenler, M. (2017). Yeşil otellerde yeşil tedarik zinciri yönetimi ve işletme performansı. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2, 77–98.

9. Aksoy, H. M. (2014). Elektrik ve elektronik sektöründe yeşil tedarik zinciri ile atık yönetimi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi.
10. Alagöz, M. (2022). Yeşil tedarik zinciri yönetiminin işletme performansına etkisi ve işbirlikçi iletişimin düzenleyici rolü (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Ann, G. E., Zailani, S., & Wahid, N. A. (2006). A study on the impact of environmental management system (EMS) certification towards firms’ performance in Malaysia. Management of Environmental Quality: An International Journal, 17(1), 73–93. https://doi.org/10.1108/14777830610639459
12. Ateş, A., & Ünal, A. (2021). The relationship between teacher academic optimism and student academic achievement: A meta-analysis. Psycho-Educational Research Reviews, 10(2), 284–297. https://doi.org/10.52963/perr_biruni_v10.n2.20
13. Bonazza, N. A., Smuin, D., Onks, C. A., Silvis, M. L., & Dhawan, A. (2017). Reliability, Validity, and Injury Predictive Value of the Functional Movement Screen: A Systematic Review and Meta-analysis. The American Journal of Sports Medicine, 45(3), 725–732. https://doi.org/10.1177/0363546516641937
14. Bowman, N. A. (2012). Effect Sizes and Statistical Methods for Meta-Analysis in Higher Education. Research in Higher Education, 53(3), 375–382. https://doi.org/10.1007/s11162-011-9232-5 Büyüközkan, G., & Vardaloğlu, Z. (2008). Yeşil tedarik zinciri yönetimi. Lojistik Dergisi, 8, 1–15.
15. Çankaya, S. Y. (2015). Tedarik zinciri yönetimine sürdürülebilirlik perspektifinden bakış ve yeşil uygulamalar (Doktora tezi). Gebze Teknik Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
16. Çankaya, S. Y., & Sezen, B. (2019). Effects of green supply chain management practices on sustainability performance. Journal of Manufacturing Technology Management, 30(1), 98–121. https://doi.org/10.1108/JMTM-03-2018-0099
17. Choi, S. B., Min, H., & Joo, H. Y. (2018). Examining the inter-relationship among competitive market environments, green supply chain practices, and firm performance. International Journal of Logistics Management, 29(3), 1025–1048. https://doi.org/10.1108/IJLM-02-2017-0050
18. Çoğaltay, N. (2014). Okul liderliğinin örgütsel çıktılara etkisi: Bir meta-analiz çalışması (Doktora Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
19. Davis, J., Mengersen, K., Bennett, S., & Mazerolle, L. (2014). Viewing systematic reviews and meta-analysis in social research through different lenses. SpringerPlus, 3(1), 1–9. https://doi.org/10.1186/2193-1801-3-511
20. Dinçer, S. (2021). Eğitim Bilimlerinde Uygulamalı Meta-Analiz (3rd ed.). Pegem Akademi.
21. Duval, S., & Tweedie, R. (2000). A Nonparametric “Trim and Fill” Method of Accounting for Publication Bias in Meta-Analysis. Journal of the American Statistical Association, 95(449), 89–98. https://doi.org/10.1080/01621459.2000.10473905
22. Elaldı, M. (2021). Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamalarının lojistik performansa etkisi- TRC 2 bölgesinde bir uygulama (Yüksek lisans Tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi/Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
23. Eltayeb, T. K., Zailani, S., & Ramayah, T. (2011). Green supply chain initiatives among certified companies in Malaysia and environmental sustainability: Investigating the outcomes. Resources, Conservation and Recycling, 55(5), 495–506. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2010.09.003
24. Eser, M. T. (2022). A Survey Study for The Comparison of Meta-Analysis Softwares. Bartın University Journal of Faculty of Education, 11(1), 17–30. https://doi.org/10.14686/buefad.747948
25. Ferguson, C. J. (2009). An Effect Size Primer: A Guide for Clinicians and Researchers. Professional Psychology: Research and Practice, 40(5), 532–538. https://doi.org/10.1037/a0015808
26. Field, A. P. (2001). Meta-analysis of correlation coefficients: A Monte Carlo comparison of fixed- and random-effects methods. Psychological Methods, 6(2), 161–180. https://doi.org/10.1037/1082-989X.6.2.161
27. Fu, L., Yang, D., Liu, S., & Mei, Q. (2022). The impact of green supply chain management on enterprise environmental performance: a meta-analysis. Chinese Management Studies. https://doi.org/10.1108/CMS-02-2021-0048
28. Gelmez, E. (2020). The mediation role of environmental performance in the effects of green supply chain management practices on business performance. European Journal of Science and Technology, 19, 606–613. https://doi.org/10.31590/ejosat.740202
29. Geng, R., Mansouri, S. A., & Aktas, E. (2017). The relationship between green supply chain management and performance: A meta-analysis of empirical evidences in Asian emerging economies. International Journal of Production Economics, 183, 245–258. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2016.10.008
30. Göçen, A., & Şen, S. (2021). Spiritual Leadership and Organizational Citizenship Behavior: A Meta-Analysis. SAGE Open, 11(3), 1–16. https://doi.org/10.1177/21582440211040777
31. Green, K. W., Zelbst, P. J., Meacham, J., & Bhadauria, V. S. (2012). Green supply chain management practices: Impact on performance. Supply Chain Management: An International Journal, 17(3), 290–305. https://doi.org/10.1108/13598541211227126
32. Günday, A. H. (2018). Yeşil tedarik zinciri uygulamalarının işletme performansı üzerine etkisi- Kimya sektöründe görgül bir analiz (Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Güzel, D., & Demirdöğen, O. (2016). Tedarik zinciri bütünleşmesi, yeşil tedarik zinciri uygulamaları ve işletme performansı arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 362–394. https://doi.org/10.14230/joiss131
34. Hajmohammad, S., Vachon, S., Klassen, R. D., & Gavronski, I. (2013). Reprint of Lean management and supply management: Their role in green practices and performance. Journal of Cleaner Production, 39, 312–320. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.06.038
35. Hsu, C. C., Tan, K. C., & Mohamad Zailani, S. H. (2016). Strategic orientations, sustainable supply chain initiatives, and reverse logistics: Empirical evidence from an emerging market. International Journal of Operations and Production Management, 36(1), 86–110. https://doi.org/10.1108/IJOPM-06-2014-0252
36. Huang, Y. C., Jim Wu, Y. C., & Rahman, S. (2012). The task environment, resource commitment and reverse logistics performance: Evidence from the Taiwanese high-tech sector. Production Planning and Control, 23(10–11), 851–863. https://doi.org/10.1080/09537287.2011.642189
37. Inman, R. A., & Green, K. W. (2018). Lean and green combine to impact environmental and operational performance. International Journal of Production Research, 56(14), 4802–4818. https://doi.org/10.1080/00207543.2018.1447705
38. Jabbour, C. J. C., De Sousa Jabbour, A. B. L., Govindan, K., De Freitas, T. P., Soubihia, D. F., Kannan, D., & Latan, H. (2016). Barriers to the adoption of green operational practices at Brazilian companies: Effects on green and operational performance. International Journal of Production Research, 54(10), 3042–3058. https://doi.org/10.1080/00207543.2016.1154997
39. Kansızoglu, H. B. (2017). The effect of graphic organizers on language teaching and learning areas: A meta-analysis study. Egitim ve Bilim, 42(191), 139–164. https://doi.org/10.15390/EB.2017.6777
40. Karadağ, E., Bektaş, F., Çoğaltay, N., & Yalçın, M. (2015). The effect of educational leadership on students’ achievement: a meta-analysis study. Asia Pacific Education Review, 16(1), 79–93. https://doi.org/10.1007/s12564-015-9357-x
41. Kılıçlı, Y. (2021). Kurumsal sosyal sorumluluğun finansal performans üzerindeki etkisi: Entelektüel sermaye ile rekabet avantajının aracılık rolü (Doktora Tezi). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
42. Law, K. S., Schmidt, F. L., & Hunter, J. E. (1994). Nonlinearity of Range Corrections in Meta-Analysis: Test of an Improved Procedure. Journal of Applied Psychology, 79(3), 425–438. https://doi.org/10.1037/0021-9010.79.3.425
43. Lee, C. H., Wahid, N. A., & Goh, Y. N. (2013). Perceived drivers of green practices adoption: A conceptual framework. Journal of Applied Business Research, 29(2), 351–360. https://doi.org/10.19030/jabr.v29i2.7643
44. Lenhard, W., & Lenhard, A. (2016). Computation of Effect Sizes. In Psychometrica (Issue 2016).
45. Lipsey, M. W., & Wilson, D. B. (2001). Practical meta-analysis. In Applied Social Research Methods Series (49). SAGE Publications, Inc.
46. Luthra, S., Garg, D., & Haleem, A. (2016). The impacts of critical success factors for implementing green supply chain management towards sustainability: An empirical investigation of Indian automobile industry. Journal of Cleaner Production, 121, 142–158. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.01.095
47. Masa’deh, R., Alananzeh, O., Algiatheen, N., Ryati, R., Albayyari, R., & Tarhini, A. (2017). The impact of employee’s perception of implementing green supply chain management on hotel’s economic and operational performance. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 8(3), 395–416. https://doi.org/10.1108/JHTT-02-2017-0011
48. McHugh, M. L. (2012). Interrater reliability: the kappa statistic. Biochemia medica. Biochemia Medica : Biochemia Medica, 22(3), 276–282.
49. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., Altman, D., Antes, G., Atkins, D., Barbour, V., Barrowman, N., Berlin, J. A., Clark, J., Clarke, M., Cook, D., D’Amico, R., Deeks, J. J., Devereaux, P. J., Dickersin, K., Egger, M., Ernst, E., … Tugwell, P. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. In PLoS Medicine,. 6(7), 1-6. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000097
50. Nakagawa, S., & Cuthill, I. C. (2007). Effect size, confidence interval and statistical significance: A practical guide for biologists. In Biological Reviews, 82(4), 591–605.
51. Öçlü, B. (2015). Yeşil tedarik zinciri yönetimi ve işletme performansı arasındaki ilişki: Bir araştırma (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi/Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
52. Orwin, R. G. (1983). A Fail-Safe N for Effect Size in Meta-Analysis. Journal of Educational Statistics, 8(2), 157–159. https://doi.org/10.2307/1164923
53. Özyıldız, M. (2019). Yeşil tedarik zinciri yönetiminin yeşil performans ve rekabet gücü üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü.
54. Peker, D. (2010). Çevresel performansın geliştirilmesinde yeşil tedarik zinciri yönetimi (Yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
55. Preuss, L. (2001). In dirty chains? Purchasing and greener manufacturing. Journal of Business Ethics, 34(3), 345–359. https://doi.org/10.1023/A:1012549318786
56. Routroy, S. (2009). Antecedents and Drivers for Green Supply Chain Management Implementation in Manufacturing Environment. ICFAI Journal of Supply Chain Management, 6(1), 20–35.
57. Sarkis, J. (2003). A strategic decision framework for green supply chain management. Journal of Cleaner Production, 11(4), 397–409. https://doi.org/10.1016/S0959-6526(02)00062-8
58. Sarkis, J., Bai, C., de Sousa Jabbour, A. B. L., Jabbour, C. J. C., & Sobreiro, V. A. (2016). Connecting the pieces of the puzzle toward sustainable organizations: A framework integrating OM principles with GSCM. Benchmarking: An International Journal, 23(6), 1605–1623.
59. Schyns, B., & Schilling, J. (2013). How bad are the effects of bad leaders? A meta-analysis of destructive leadership and its outcomes. Leadership Quarterly, 24(1), 138–158.
60. Singh, S. K., Chen, J., Del Giudice, M., & El-Kassar, A. N. (2019). Environmental ethics, environmental performance, and competitive advantage: Role of environmental training. Technological Forecasting and Social Change, 146, 203–2011. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2019.05.032
61. Srivastava, S. K. (2007). Green supply-chain management: A state-of-the-art literature review. In International Journal of Management Reviews, 9(1), 53–80.
62. Stockings, E., Degenhardt, L., Lee, Y. Y., Mihalopoulos, C., Liu, A., Hobbs, M., & Patton, G. (2015). Symptom screening scales for detecting major depressive disorder in children and adolescents: A systematic review and meta-analysis of reliability, validity and diagnostic utility. In Journal of Affective Disorders, 174, 447–463. https://doi.org/10.1016/j.jad.2014.11.061
63. Tezel, İ. (2019). Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamalarının firma performansı üzerine etkilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
64. Vijayvargy, L., Thakkar, J., & Agarwal, G. (2017). Green supply chain management practices and performance: the role of firm-size for emerging economies. Journal of Manufacturing Technology Management, 28(3), 299–323. https://doi.org/10.1108/JMTM-09-2016-0123
65. Wampold, B. E., Ahn, H., & Kim, D. (2000). Meta-analysis in the social sciences: Asia Pacific Education Review, 1, 67–74. https://doi.org/10.1007/bf03026147
66. Wilson, D. B. (2014). Practical Meta­Analysis Effect Size Calculator. Campbell Collaboration.
67. Xu, H., Mei, Q., Shahzad, F., Liu, S., Long, X., & Zhang, J. (2020). Untangling the impact of green finance on the enterprise green performance: a meta-analytic approach. Sustainability (Switzerland), 12(21). https://doi.org/10.3390/su12219085
68. Yangınlar, G. (2015). Yeşil lojistiğin işletme performansına etkisi: Sağlık işletmeleri üzerinde bir araştırma (Doktora tezi). Beykent Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.
69. Yıldırım, İ., & Şen, S. (2020). CMA ile Meta-Analiz Uygulamaları (1. Baskı). Anı Yayıncılık.
70. Yıldız, B. (2020). Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamalarının performans üzerindeki etkisinin yapısal eşitlik modeli ile analizi. Osmaniye Korkut Ata University Journal of Economics and Administrative Sciences, 4(1), 1–22.
71. Yıldız, B., & Çavdar, E. (2020). Yeşil üretimin çevresel ve ekonomik performans üzerindeki etkisinde ters lojistiğin aracı rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 2326–2349.
72. Youn, S., Yang, M. G., Hong, P., & Park, K. (2013). Strategic supply chain partnership, environmental supply chain management practices, and performance outcomes: An empirical study of Korean firms. Journal of Cleaner Production, 56, 121–130. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2011.09.026
73. Zhu, Q., Geng, Y., Fujita, T., & Hashimoto, S. (2010). Green supply chain management in leading manufacturers: Case studies in Japanese large companies. Management Research Review, 33(4), 380–392. https://doi.org/10.1108/01409171011030471