Research Article

Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri

Volume: 10 Number: 2 November 11, 2025
TR EN

Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri

Abstract

Afet yönetimi, afetlerin verdiği büyük yıkımların önlenebilmesinde önem taşımaktadır. Afet yönetimi, afet gerçekleşmeden önce, afet anında ve afet gerçekleştikten sonra alınan tedbirler olarak ana aşamalara ayrılmaktadır. Özellikle, afet sonrasında yapılan planlamaların en önemlilerinden biri afet sonrası insani yardım lojistiğidir. Bu kapsamda, insani yardım lojistiği, afetten etkilenen insanların gereksinimlerini giderebilmek için, afet gerçekleştikten sonra gerekecek olan doğru bilginin, temel gereksinimlerin, ekipmanların gereken zamanda, gereken yere ve gerekli kişilere temin etme sürecidir. Afet yönetimi lojistik süreçleri afet öncesi gerekli önlemlerin alınması, acil müdahale ve iyileştirme aşamalarından oluşmaktır. Afet yönetiminde lojistik süreçlerin temelinin oluşmasını sağlayan bu adımlar afetten etkilenenler için gereken ürünlerin lojistiğin bir temeli olarak da bilinen gereken zamanda, gereken yerde, gerekli miktarda, uygun koşullarda, en uygun maliyetle, gereken kişilere temin edilmesinde etkin bir rol almaktadır. Tüm bu önemli etkilerinden dolayı, bu çalışmada afet sonrasında insani yardım lojistiğinin doğru şekilde sağlanabilmesi için araç rotalama problemi ile ilgili karma tam sayılı matematiksel model ve k-ortalamalar ile karınca kolonisi optimizasyonunun kullanıldığı matematiksel modeller oluşturulmuştur. Bu modellerde talepler stokastik olarak gerçekleşmektedir ve araçlar tarafından kullanılabilir olan yol durumları senaryo bazlı olarak değişkenlik göstermektedir. Oluşturulan modeller, Hatay ilinin Defne ilçesinde afet sonrası yardım lojistiği alanında uygulamaya konulmuştur.

Keywords

Ethical Statement

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumu beyan ederim.

References

  1. Ablanedo-Rosas, J. H., Gao, H., Alidaee, B., & Teng, W. Y. (2009). Allocation of emergency and recovery centres in Hidalgo, Mexico. International Journal of Services Sciences, 2(2), 206-218. doi:https://doi.org/10.1504/IJSSCI.2009.024941 google scholar
  2. Ablanedo-Rosas, J. H., Gao, H., Alidaee, B., & Teng, W. Y. (2009). Allocation of emergency and recovery centres in Hidalgo, Mexico. International Journal of Services Sciences, 2(2), 206-218. https://doi.org/l0.1504/IJSSCI.2009.024941 google scholar
  3. Ağdaş, M., Bali, Ö., & Ballı, H. (2014). Afet lojistiği kapsamında dağıtım merkezi için yer seçimi: SMAA-2 tekniği ile bir uygulama. Beykoz Akademi Dergisi, 2(1), 75-95. google scholar
  4. Babaei, A., & Shahanaghi, K. (2017). A new model for planning the distributed facility locations under emergencY conditions and uncertainty space in relief logistics. Uncertain Supply Chain Management, 5, 105-125. https://doi.org/10.5267/j.uscm.2016.10.004 google scholar
  5. Barbarosoğlu, G., & Arda, Y. (2004). A two-stage stochastic programming framework for transportation planning in disaster response. Journal of the Operational Research SocietY, 55, 43-53. https://doi.org/10.1057/palgrave.jors.2601652 google scholar
  6. Barbarosoğlu, G., Özdamar, L., & Çevik, A. (2002). An interactive approach for hierarchical analysis of helicopter logistics in disaster relief operations. European Journal of Operational Research, 140(1), 118-133. google scholar
  7. Bell, J. E., & McMullen, P. R. (2004). Ant colony optimization techniques for the vehicle routing problem. Advanced Engineering Infor-matics, 18, 41-48. google scholar
  8. Cura, T. (2008). Modern sezgisel teknikler ve uygulamaları (1. Baskı). PapatYa Yayıncılık. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Transportation, Logistics and Supply Chains (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 11, 2025

Submission Date

December 31, 2024

Acceptance Date

April 10, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Baytürk, E., Turna, B., Saka, İ., & Kaya, A. (2025). Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri. Journal of Transportation and Logistics, 10(2), 222-235. https://doi.org/10.26650/JTL.2025.1610468
AMA
1.Baytürk E, Turna B, Saka İ, Kaya A. Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri. JTL. 2025;10(2):222-235. doi:10.26650/JTL.2025.1610468
Chicago
Baytürk, Engin, Beyzanur Turna, İrem Saka, and Aysuma Kaya. 2025. “Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi Için Çözüm Yöntemleri”. Journal of Transportation and Logistics 10 (2): 222-35. https://doi.org/10.26650/JTL.2025.1610468.
EndNote
Baytürk E, Turna B, Saka İ, Kaya A (November 1, 2025) Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri. Journal of Transportation and Logistics 10 2 222–235.
IEEE
[1]E. Baytürk, B. Turna, İ. Saka, and A. Kaya, “Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri”, JTL, vol. 10, no. 2, pp. 222–235, Nov. 2025, doi: 10.26650/JTL.2025.1610468.
ISNAD
Baytürk, Engin - Turna, Beyzanur - Saka, İrem - Kaya, Aysuma. “Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi Için Çözüm Yöntemleri”. Journal of Transportation and Logistics 10/2 (November 1, 2025): 222-235. https://doi.org/10.26650/JTL.2025.1610468.
JAMA
1.Baytürk E, Turna B, Saka İ, Kaya A. Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri. JTL. 2025;10:222–235.
MLA
Baytürk, Engin, et al. “Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi Için Çözüm Yöntemleri”. Journal of Transportation and Logistics, vol. 10, no. 2, Nov. 2025, pp. 222-35, doi:10.26650/JTL.2025.1610468.
Vancouver
1.Engin Baytürk, Beyzanur Turna, İrem Saka, Aysuma Kaya. Afet Sonrası İnsani Yardım Lojistiğinde Stokastik Talepli Araç Rotalama Problemi için Çözüm Yöntemleri. JTL. 2025 Nov. 1;10(2):222-35. doi:10.26650/JTL.2025.1610468



The JTL is being published twice (in April and October of) a year, as an official international peer-reviewed journal of the School of Transportation and Logistics at Istanbul University.